*

Het is mij niet bekend of er ooit wetenschappelijk onderzoek is gedaan naar de invloed op de hersencellen van bezig zijn met kruiswoordpuzzels, halma, sudoku of Leo moet naar de kapper. Maar bij schaken is dit wel gedaan, in vele landen en door geleerden van naam. Daarbij ging het vooral om twee groepen: kinderen en hoogbejaarden. Wat de laatsten betreft, het staat vast dat het regelmatig beoefenen van de schaaksport dementie kan vertragen of zelfs verhinderen. Karaktervormend is op hoge leeftijd waarschijnlijk een ijdele hoop, maar bij kinderen zeker een punt. In de voormalige USSR, waar schaken een schoolvak was, is op dit punt veel onderzoek gedaan. Bij een goede basiskennis is het ook belangrijk dat kinderen zelfstandig met boeken werken. Deze moeten dan natuurlijk wel deskundig gemaakt en uitdagend zijn. Dit laatste geldt zeker van de twee laatste boeken in de serie Chess for kids van Gambit Publications. Er was al Chess Tactics for Kids en van dezelfde auteur, voormalig topspeler John Nunn, is er nu ook Chess Endgame Workbook for Kids. De taal zal vanaf 10 jaar geen bezwaar zijn, want het gaat allemaal met diagrammen en figurine-notatie. Ook natuurlijk interessant voor schaakleraren op club en school. De tests achter in de boeken zijn nuttig om te controleren of de leerlingen het inderdaad hebben begrepen. Van een eveneens op dit gebied deskundig auteur, Graham Burgess, is het derde Gambit-boek: Chess Openings Workbook for Kids. Alle boeken kosten trouwens € 16,75. Met deze boeken wordt het hele mogelijke verloop van de schaakpartij bestreken. Misschien heeft een oplettende lezer toch iets gemist, namelijk de strategie in het middenspel, maar het is de vraag of men daarmee de tere kinderhersentjes moet lastigvallen. Maar wie weet wordt er een deskundige gevonden die dat ook in deze formule weet te gieten. Onlangs bleek bij een quiz op de televisie dat de kandidaten nog nooit van Euwe hadden gehoord. En ook testte ik het bij een jeugdige schaker en ook daar nul op het rekest. Daarom maar weer eens een partij van onze enige wereldkampioen, Geller-Euwe uit het legendarische toernooi Zürich 1953. Geller was trouwens ook een van de sterkste Russische grootmeesters uit de tijd dat de wereldkampioenen haast onvermijdelijk uit de USSR kwamen. 1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pc3 Lb4 het zogenaamde Nimzowitsch-Indisch, genoemd naar alweer een legendarische grootmeester die door zijn nervositeit zelfs niet tot een match om de wereldtitel reikte. 4.e3 c5 5.a3 Lxc3 6.bxc b6 7.Ld3 Lb7 8.f3 Pc6 9. Pe2 0-0 10.0-0 Pa5 11.e4 Pe8 12.Pg3 verhindert f5, wat zwart wilde spelen 12..cxd 13.cxd Tc8 14.f4 Pxc4 15.f5 dreigt f6 15..f6 16.Tf4 aanval b5 17.Th4 Db6 18.e5 overziet hij het antwoord van zwart? 18..Pxe5 19.fxe6 Pxd3 20.Dxd3 Dxe6 Nu moet wit alles op de aanval gooien 21.Dxh7† Kf7 22.Lh6 Th8!! sloeg in als een bom, ook in de speelzaal 23.Dxh8 Tc2 dreigt mat na Txg2 24.Tc1 (na 24.d5 komt Db6†) Txg2† 25.Kf1 Db3! 26.Ke1 Df3 en wit geeft op. Probleem 2773 is een driezet van Lloyd: Wit: Kf6, Le5, Pe3, Pg3, pi a4, a5, c3, d2. Zwart: Kc5, Lf5, Pf4, pi c4, c6, d7, g4, g5, g6. Probleem 2771: 1.Tc6!

Varia

meer ‘Varia’