Inspectie: Rutte en ministerie in de fout met bewaren sms'jes

Nieuws
Sms-berichten van premier Mark Rutte zijn jarenlang niet goed genoeg opgeslagen in archieven door zijn ministerie van Algemene Zaken, oordeelt de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed in een kritisch rapport. De berichten zijn wel volgens een ‘rijksbrede instructie’ gearchiveerd, maar niet altijd volgens de wet over de archivering van overheidsstukken (de archiefwet). De manier waarop de berichten zijn bewaard, leidde bovendien tot gegevensverlies.
anp
maandag 3 oktober 2022 om 13:59
Afbeelding
beeld anp

De Inspectie onderzocht de omgang met Ruttes chatberichten nadat in een rechtszaak over overheidsdocumenten in coronatijd aan het licht was gekomen dat Rutte zelf volop sms'jes verwijderde. In een spoeddebat over die onthulling in mei, zei Rutte nog "zowel aan de geest als aan de letter van de wet" te voldoen. "Ik voldoe ook helemaal aan de regeling over het bewaren van chatberichten."

De premier had in die tijd nog een simpele Nokia, en klaagde dat de telefoon langzaam en onoverzichtelijk werd als hij sms’jes erop liet staan. Rutte legde in een debat in de Kamer uit dat hij zelf sms'jes verwijdert, en berichten doorstuurt of 'doorbelt' naar ambtenaren als deze berichten moesten worden opgeslagen. Veel partijen reageerden verontwaardigd op deze ‘selectieve’ manier van archiveren. Rutte reageerde fel, en verdedigde de werkwijze.

Te strenge selectie

Goede archivering is juist belangrijk voor verantwoording achteraf over bepaalde zaken en keuzes.

In haar rapport concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed dat Rutte ontvangen chatberichten (in zijn geval vooral sms'jes) "vrijwel altijd" doorstuurt naar een ambtenaar, verzonden chatberichten niet altijd. Bij de keuze welke sms-berichten vervolgens worden opgeslagen in het archief, handelden Rutte en zijn ambtenaren volgens de handleiding, "maar niet altijd via de archiefwet". Dit kwam enerzijds doordat Rutte niet alle sms-berichten doorstuurde, en anderzijds omdat zijn ambtenaren "een te strenge selectie" maakten.

Bij het doorsturen van chatberichten is niet meer te zien wanneer zo'n bericht is ontvangen. Soms worden screenshots opgeslagen, waarbij ook informatie verloren gaat. Ruttes ministerie heeft nog geen betere werkwijze, en zal volgens de Inspectie betere afspraken moeten maken. Hoe vaak chatberichten niet zijn opgeslagen, terwijl dat wel had gemoeten volgens de wet, kan de Inspectie niet nagaan. "Veel chatberichten zijn immers gewist."

Bredere problemen

De problemen op het ministerie van Algemene Zaken op het gebied van archivering zijn breder, aldus de Inspectie. Het departement voldoet niet aan alle randvoorwaarden voor goede archivering. Twee belangrijke functies voor informatiehuishouding zijn niet gevuld. Willekeur dreigt bovendien omdat een "overkoepelende visie" ontbreekt.

Daarnaast moet er meer duidelijkheid komen over de regels rond archivering, vindt de Inspectie. Het kabinet moet de rijksbrede instructie aanpakken, en het moet duidelijker worden wat onder de archiefwet valt.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

VS: Cuba, Nicaragua en Wagner op zwarte lijst godsdienstvrijheid

De regering van VS-president Joe Biden heeft Cuba, Nicaragua en de Russische Wagner-groep aan een zwarte lijst van internationale godsdienstvrijheid toegevoegd. Dat maakt de weg vrij voor (bijkomende) sancties tegen de twee Latijns-Amerikaanse landen en het huurlingenbedrijf.

Afbeelding

Finse premier: Europa kan niet zonder de VS

Sanna Marin, de premier van Finland, zegt dat Europa ‘niet sterk genoeg’ is om de Russische invasie van Oekraïne alleen te trotseren, en daarom de hulp van de VS nodig heeft.

Afbeelding

Macron wijst Musk op noodzaak regels bij Twitter

De Franse president Emmanuel Macron heeft met de nieuwe eigenaar van Twitter, Elon Musk, een ‘helder en eerlijk’ gesprek gehad over de regels rond content op het socialemediaplatform. Beiden ontmoetten elkaar in de VS, waar Macron op staatsbezoek is.

Afbeelding

EU-landen en G7 akkoord over prijsplafond Russische olie

De EU-landen hebben een akkoord bereikt over een prijsplafond voor Russische olie die per zee naar Europa wordt vervoerd. De Poolse regering, die een tijd dwarslag, heeft formeel ingestemd met de invoering van een prijsplafond van 60 dollar (57 euro) per vat, bevestigen diploma..

Afbeelding

Assange maakt uitlevering aan VS aanhangig bij Europees Hof

WikiLeaks-oprichter Julian Assange heeft zijn uitlevering aan de Verenigde Staten aanhangig gemaakt bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM), zo heeft het hof vrijdag bevestigd.

Afbeelding

WHO: minder aandacht corona kan leiden tot nieuwe fatale variant

Tedros Adhanom Ghebreyesus, de baas van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO, waarschuwt dat de verminderde aandacht voor de bestrijding van COVID-19 kan leiden tot het ontstaan van een nieuwe dodelijke variant van het coronavirus.