Luister naar

Doorstart voor de Opwekkingsbundel

Nieuws
Een pleidooi om de Opwekkings-bundel te vervangen door een nieuwe liedbundel, Opwekking 2.0, die minder eenzijdig is.
Marc Volgersverantwoordelijk voor de ..
donderdag 11 september 2014 om 10:04
Doorstart voor de Opwekkingsbundel
Doorstart voor de Opwekkingsbundel

Ieder jaar komt er uitbreiding bij de bundel met Opwekkingsliederen. We zitten inmiddels op bijna 800 liederen en jaarlijks komen er ruim tien bij. Ooit begonnen als aanvulling op bundels als Johan de Heer en Glorieklokken, is het inmiddels de standaard in veel evangelische gemeenten.

De bundel heeft daarmee een zekere monopoliepositie verworven. De vraag is of dit goed is en of er een goed alternatief is.

gemis

De bundel bestaat voor het grootste deel uit veelal uit het Engels vertaalde lofprijs- en aanbiddingsliederen. Logisch, want in de jaren zeventig van de vorige eeuw werd hieraan juist een gemis gevoeld. De makkelijk zing- en speelbare koortjes werden populair en zijn inmiddels volgroeid naar pop-georiënteerde liederen met een herkenbare coupletrefrein-structuur, die goed aansluiten bij de huidige cultuur.

Hieraan zitten wel nadelen. Er is weinig ruimte voor de negatieve aspecten van ons (geloofs)leven. En het gevaar bestaat dat er zo veel focus op de aanbidding komt dat er geen duidelijke context meer is. Sommige liedjes zijn eerder liefdesliedjes waarbij God het onderwerp is. De individualistische cultuur komt hier tot uiting, als vooral vanuit de persoonlijke beleving wordt gezongen.

Psalmboek

De meetlat die ik hiernaast wil leggen, is de Bijbel, in het bijzonder het Psalmboek, waaraan we als evangelischen veel belang hechten.

Daarin valt op dat er een grote verscheidenheid aan liederen is. Er staan niet alleen pure lofprijs- en aanbiddingsliederen in, maar ook wijsheidspsalmen, klaagliederen (veertig procent!), liederen van trouw en dankzegging, leerdichten. En wat een veelheid aan emoties, positieve en negatieve: vreugde, vertrouwen, rust, vrede, maar ook pijn, verdriet, woede, twijfel, onrust, ongeduld.

De vergelijking is in het nadeel van Opwekking. Bijvoorbeeld naar klaagliederen zoeken is een uitdaging; ik kom met een ruime definitie niet verder dan ongeveer twintig liederen.

pijnlijk

Brian Doerksen, van wie ook een aantal liederen in deze bundel staan, vraagt zich af of we niet onze pijn en ons verdriet ontkennen, in de hoop dat ze op magische wijze verdwijnen. Het is pijnlijk en ik spreek uit eigen ervaring om tijdens minder leuke situaties in het leven een hele dienst alleen maar vrolijke liedjes te zingen. Het goede nieuws is overigens dat hier de laatste jaren in de bundel wat meer aandacht voor is.

In de Psalmen is veel ruimte voor de eigen beleving; er is dus in principe niets mis mee. Het verschil is dat er in de Psalmen vrijwel altijd een context is, waardoor er houvast is. Vergelijk Opwekking 757 (Zo goed, Heer, U bent zo goed voor mij) maar eens met Psalm 136 (Looft de Heer, want Hij is goed). Aanbidding staat altijd in een bredere context en is gegrond in wie God is en in zijn heilsdaden. Die bredere context mis ik soms in Opwekking.

concurreren

Juist omdat Opwekking zon belangrijke positie heeft in evangelische gemeenten, is het goed dat er iets gaat veranderen.

Vanuit mijn rol in mijn gemeente kan ik maar kleine veranderingen doorvoeren. We gaan binnenkort onder andere wat stevige psalmen zingen uit Psalmen voor Nu (9 en 130). Maar daarmee trek ik de balans niet recht.

Tot mijn grote vreugde zie ik dat Opwekking sinds een jaar of vijf zelf ook meer diversiteit aanbrengt in de liederen, bijvoorbeeld door liederen van Sela en Psalmen voor Nu op te nemen. Maar ook dat trekt de balans niet recht.

Is er een alternatief? Een andere bundel? Dan moet je concurreren met Opwekking, bij voorbaat een kansloze zaak.

frisse start

Zou het niet beter zijn als Opwekking zelf met een bundel 2.0 komt? Van de huidige bundel wordt, schat ik op basis van gegevens van mijn eigen gemeente, een kwart gezongen.

Er staat veel goeds in de bundel en dat mogen we zeker vasthouden. Vul aan met liederen uit andere genres. Het liefst alle psalmen (bijvoorbeeld van Psalmen voor Nu, The Psalm Project of Levenslied) en kijk ook naar het Nederlands taalgebied (Schrijvers voor Gerechtigheid, maar ook nieuwe uitvoeringen van oude Johan de Heer-liederen van bijvoorbeeld Kees Kraayenoord en Joke Buis vergeet het oude niet!). En de bundel dan in een wat minder hoog tempo aanvullen.

Wat een frisse start! Zal dat de (evangelische) gemeenten geen zegen brengen? Ik geloof van wel.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Zonder kerkdienst zul je nooit werkelijk beseffen wat genade is, dat ontvang je alleen in gezamenlijke dank

Waarom ga je naar de kerk? Kun je geloven buiten de kerk? De discussie is er opnieuw, maar dominee Wim van der Schee stelt liever het uitgangspunt van 'eerst is er de gelovige, dan is er de kerkdienst' ter discussie.

Afbeelding

In Disneyfilms zitten steeds meer 'woke' invullingen. Zou Disney zijn eigen studio's nog herkennen?

Op 27 januari barst het jaar lange eeuwfeest los van de Walt Disney Studio’s. Maar zijn de oorspronkelijke waarden van Disney nog wel terug te vinden in het huidige megabedrijf?

Afbeelding

Wat hebben Philips en het CDA gemeen? Succesvolle afsplitsingen en moeilijke tijden

Het CDA en Philips zitten in zwaar weer, terwijl hun afsplitsingen een succes zijn. 'Is er nog hoop voor het CDA?', vraagt Frank van den Heuvel zich af.

Afbeelding

Oekraïne, hoe erger te voorkomen? We staan voor lastige vragen, over de eigen vrijheid en die van hen

Dit is de kernvraag, vindt Aad Kamsteeg: hoe kunnen het belang van de vrije wereld en de vrijheid van Oekraïense burgers worden beschermd zonder escalatie naar omstandigheden die veel erger zijn dan een compromis?

Afbeelding

De overheid kan er weer niet om heen, de waarde van grond voor woningbouw ligt te hoog

Het Rijk stopt miljarden in woningbouwprojecten, terwijl de huizenprijzen - en dus opbrengsten voor projectontwikkelaars - historisch hoog zijn. Te dure grond zit nieuwbouw in de weg, stelt expert Erwin van der Krabben.

Afbeelding

Na een week bidden voor gerechtigheid dacht ik: waarom wordt onrecht niet concreet benoemd?

Erg concreet werd het bidden tegen onrecht tijdens de Week van gebed niet, viel MissieNederland-directeur Jan Wolsheimer op. Het lijkt erop dat kerken zich niet willen branden aan partijpolitiek.