Luister naar

Drie maatregelen om de ongelijke vermogens nu eens aan te pakken

Nieuws
Alleen in de VS is de vermogensongelijkheid nog groter dan in Nederland. Er zijn drie eenvoudige maatregelen om daar iets aan te doen.
Piet Rietman
donderdag 5 juli 2018 om 03:00
Een tijdje geleden was de naam van de econoom Thomas Piketty op ieders lippen, maar over zijn thema – vermogensongelijkheid – hoor je al een tijdje niet veel meer.
Een tijdje geleden was de naam van de econoom Thomas Piketty op ieders lippen, maar over zijn thema – vermogensongelijkheid – hoor je al een tijdje niet veel meer. reuters / Charles Platiau

Thomas Piketty en Jesse Klaver wisten ooit het onderwerp goed aan te zwengelen, maar nu is het al even stil rond de vermogensongelijkheid. Terwijl de OESO, de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, onlangs een ongemakkelijk feit presenteerde: na de VS heeft Nederland de grootste vermogens­ongelijkheid van alle westerse landen.

En dat terwijl we qua inkomensongelijkheid een middenmoter zijn.

Dat zit zo: in de bij de OESO aangesloten landen – een verzameling van welvarende westerse economieën – verdienen de 10 procent rijkste huishoudens 24 procent van het inkomen. maar bezitten 52 procent van het vermogen.

In Nederland verdient die 10 procent nagenoeg evenveel inkomen, 25 procent, maar bezitten zij 68 procent van het vermogen. Alleen in de VS is dat hoger, namelijk 79 procent.

Verklaringen liggen in pensioenvermogens en in ruime mogelijkheden om een eigen woning te financieren.

koploper

Uiteraard is dat prettig voor die 10 procent en moet afgunst niet de grondslag zijn voor economisch beleid. Wel zijn er concrete problemen die met een betere verdeling bestreden kunnen worden.

Zo hebben 1.087.000 Nederlanders een inkomen onder de armoedegrens en groeien 292.000 kinderen op in armoede. Nederland is een van de OESO-koplopers qua negatief vermogen: huishoudens met consumptieve schulden of met een hypotheek die onder water staat.

Met enkele bescheiden ingrepen in onze economie kunnen we daar wat aan doen. Ik noem er drie.

1. belast erfenissen zwaarder

Economen Flip de Kam en Paul de Beer pleiten voor een zwaardere belasting op erfenissen in hun net verschenen boek Voor wie is de erfenis? Erfenissen houden de ongelijkheid in stand, terwijl met de opbrengsten van een hogere erfbelasting de belasting op arbeid omlaag zou kunnen: dat is een inefficiënte belasting, die het besteedbaar inkomen van iedereen verkleint.

2. hogere lonen

Er worden de laatste tijd uiterst magere cao’s afgesloten in bijvoorbeeld de detailhandel, horeca en uitzendbranche. Redenen zijn een lage organisatiegraad bij de vakbonden maar ook onderlinge verdeeldheid: CNV gaat akkoord met cao’s waar de FNV nee tegen zegt.

Sommige werkgevers omzeilen de bonden geheel met een keur aan trucs: zelf een ‘vakbond’ oprichten of een regeling afspreken met de ondernemingsraad.

De rijksoverheid heeft de mogelijkheid cao’s niet bindend te verklaren en zou dat in zulke gevallen moeten doen.

3. maak de vermogens­rendementsheffing progressiever

De onderzoeken die dit kabinet gebruikte voor de recente herziening van de rendementsheffing op vermogens, bieden kansen.

Zo becijferde het Centraal Planbureau in 2015, dat een progressieve heffing – van 50 procent in plaats van 30 procent op vermogens vanaf 5 ton – voor een stabiele inkomstenstroom zorgt.

Dat is iets voor het volgende kabinet wellicht.

geen barrières

Het is ongemakkelijk om in een ranglijst van vermogensongelijkheid alleen de VS voor je te laten.

Het wordt nog wat ongemakkelijker als je bedenkt dat het in de Verenigde Staten veel moeilijker is hier wat aan te doen. Het tweepartijenstelsel en de macht van politieke donoren houden sociale verandering tegen, terwijl Nederland zulke barrières niet kent.

Tijd voor actie dus. <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Eijk werkt in een rijdend kantoor, mét chauffeur. Met plechtig rondrijden heeft dat niets van doen

Is een auto met chauffeur voor kardinaal Eijk ongemakkelijk, gezien de armlastige positie van veel parochies? Van plechtig rondrijden is geen sprake, reageert Roland Enthoven, hoofd communicatie van het Aartsbisdom Utrecht.

Afbeelding

Richt een nationaal burgerforum op om de slavernij-excuses inhoud te geven

Hoe gaan we nu verder na de slavernij-excuses?, vragen veel nazaten zich af. We kunnen de tot slaaf gemaakten postuum een stem geven met een burgerforum Slavernijverleden, Herstel en Reparatie, stelt Antoin Deul.

Afbeelding

Fluitend door het leven gaan, is dat wel een realistische manier van leven?

Zijn we te gevoelig geworden? Psycholoog en theoloog Hanneke Schaap ziet ook wat anders: de afgestompte ziel, die meent dat God alles wel zal begrijpen en vergeven.

Afbeelding

Simons, Rutte en Van der Plas lieten zien dat je anders kunt debatteren in de Tweede Kamer

In de Tweede Kamer staan de partijen geharnast tegenover elkaar. Sylvana Simons, Mark Rutte en Caroline van der Plas lieten in het debat over slavernij-excuses iets anders zien, stelt debatexpert Roderik van Grieken.

Afbeelding

Veel Kamerleden hebben TikTok al van hun telefoon verwijderd. Nu alle tieners nog

Voor Nico Drost was TikTok nieuw. 'Onbekenden houden alles bij over onze tienerdochters. Hoe ze eruit zien, wat ze zeggen, waar ze zich bevinden. Ben ik te naïef geweest?'

Afbeelding

Hoe kunnen we pesten tegengaan?

Sinds vorig jaar kun je in Frankrijk drie tot tien jaar cel krijgen voor pesten. Zijn deze zwaardere straffen een goede manier om pestgedrag te stoppen? Of zijn er andere - betere - mogelijkheden om pesten tegen te gaan?