Luister naar

Opinie: Zet hulpverleningsorganisaties in bij Groningse aarbevingsschade

Nieuws
Laat de coördinatie van de aardbevingsschade in Groningen over aan hulporganisaties. Net zoals we dat in Afrika doen.
Johan P. Buwalda projectleider in de wederopbouw na aard.. overstromingen oorlogen
dinsdag 11 december 2018 om 03:00
De verlaging van de gaswinning verloopt voorspoedig, meldde minister Wiebes vorige week. Maar wie interesseert dat, als duizenden Groningers nog steeds wachten tot er eindelijk iets aan hun beschadigde huizen gedaan wordt?
De verlaging van de gaswinning verloopt voorspoedig, meldde minister Wiebes vorige week. Maar wie interesseert dat, als duizenden Groningers nog steeds wachten tot er eindelijk iets aan hun beschadigde huizen gedaan wordt? anp

De verlaging van de gaswinning in Groningen verloopt voorspoedig’, meldde minister Wiebes vorige week. Maar wie interesseert het als duizenden Groningers en meelevende Nederlanders wachten op de aannemers met hun steigers, hun metselaars, hun timmerlieden, hun puinruimers. Dat er eindelijk iets gedaan wordt.

Hoe gaat zoiets als in Afrika of elders een aardbeving plaatsvindt, een orkaan, een oorlog, en er grote schade is ontstaan? Vanuit Nederland vertrekt een ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse zaken, afdeling Noodhulp, naar het rampgebied, soms al begeleid door mensen van hulporganisaties. Teruggekomen wordt verslag gedaan van de bevindingen, worden plannen gemaakt voor hulpprogramma’s en financiering. Mensen worden gerecruteerd en uitgezonden. Alles gericht op actie.

doneren

Wat wordt er met het ingezamelde of door de Nederlandse overheid beschikbare geld gedaan? Dat is verschillend. Nederland doneert zijn geld voor een deel aan het VN-ontwikkelingsprogramma UNDP en een ander deel gaat naar Nederlandse hulporganisaties.

In sommige landen wil de overheid zelf over het geld beschikken om het wederopbouwwerk te betalen. In veel gevallen verdwijnt een groot deel daarvan op rekeningen die uitsluitend met het vullen van eigen zakken te maken hebben.

Een andere aanpak is dat internationale hulporganisaties ter plaatse materialen kopen en daarmee met de ingevlogen krachten de wederopbouw ter hand nemen.

Nog weer anderen stellen het geld in delen beschikbaar aan een zogenaamde ‘community based organization’ en afhankelijk van bepaalde bereikte stadia in de bouw wordt uitbetaling gedaan: bijvoorbeeld 30 procent wanneer de fundering klaar is, 30 procent bij de opgaande muren, 30 procent als het onder dak is en 10 procent als bewoner en financier tevreden zijn over het resultaat.

meest interessant

En als laatste en meest interessante mogelijkheid vindt betaling rechtstreeks plaats aan de bewoner of ­eigenaar. Die laatste mogelijkheid is jarenlang als niet betrouwbaar beschouwd. Want misschien gaat de bewoner het geld wel voor iets anders gebruiken. Misschien koopt hij er drank voor. Misschien gaat hij er wel handel mee drijven. Tot we hebben gezegd: ‘Nou en!’ Hij heeft toch recht op dat geld? Hij heeft toch schade geleden? Hij mag toch bepalen wat hij ermee doet? En als het huis straks nog niet is hersteld of gebouwd dan is dat toch het besluit van de eigenaar zelf? Bovendien geef je mensen ook waardigheid en zelfbeschikking als je hen zelf laat beslissen waar ze behoefte aan hebben.

omslag

Het is een omslag in denken die in Nederland nog niet is doorgedrongen. Wij denken nog steeds: ‘Geen cent te veel hoor!’ Hoeveel bedraagt de schade per huis? Dat is bij elke bewoner/eigenaar al lang bekend.

Maar hoeveel is er nu al uitgegeven aan overleg, aan adviseurs, aan schade-experts, aan rapporten, aan salarissen, aan kantoren en hun inrichting, aan een stoelendans van ambtenaren? En dat alleen maar om te bedenken óf, hoeveel, voor wie en wanneer er wordt gebouwd. Alles is hiervan allang bekend, met uitzondering van het ‘wanneer’. Mijn advies is: betaal de schade rechtstreeks aan de huiseigenaar. Bang dat het niet op de cent nauwkeurig is? Nou en? Ik vermoed dat de immateriële schade nog nergens in de begrotingen is opgenomen. En die is groot: trauma’s, slapeloze nachten, depressies, zelfmoord. En nee, die kun je niet per eigenaar in een kostenplaatje vatten. Maar je zou met al die overlegkosten die nu zijn uitgegeven en die nog niets hebben opgeleverd ver komen.

Maar nu die financiering zelf. Voor Afrika of elders worden inzamelingsacties georganiseerd. En Nederland betaalt. Betaalt in een actie vele miljoenen voor schade in verre landen. En de minister van Ontwikkelingssamenwerking verdubbelt vaak het bedrag en probeert in Brussel extra geld te genereren. En er staan mensen met ervaring klaar die binnen twee weken voor lange periodes kunnen vertrekken. Er is actie!

belastingverhoging

Als burgers van Nederland hebben we allemaal geprofiteerd van het gas. We kunnen de belastingverhoging afwachten die ons te wachten staat als het Rijk ten slotte overgaat tot betalen (en de NAM haar verplichtingen niet of maar ten dele nakomt). We kunnen ook een inzamelingsactie op touw zetten en – evenals voor Afrika – onze bijdrage als aftrekpost voor onze belasting opvoeren. De hulporganisaties die ervaring hebben met noodhulp en wederopbouw zouden het herstel van deze langlopende ramp in Groningen ter hand moeten nemen.

Zou met deze actie de collectieve druk van niet-Groningers niet kunnen bijdragen aan politieke druk op het parlement dat vervolgens de minister sommeert om tot actie, dat wil zeggen tot uitbetaling, over te gaan? Maar ook: behoort het onrecht dat de Groningers al jaren lijden niet langzamerhand tot het thema waarvoor Amnesty International is opgericht?

In maart van dit jaar was er een vacature voor een Adviseur Versterkingen. Een vriend van mij solliciteerde, ondanks dat vrienden in Groningen tegen hem zeiden: steek je hand niet in een wespennest. Zover is het dus gekomen dat mensen de inspanningen rond het herstel aanduiden met ‘een wespennest’. Vorige maand kreeg hij bericht dat de vacature was komen te vervallen. Wegens nieuwe inzichten over de aanpak. <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Zonder kerkdienst zul je nooit werkelijk beseffen wat genade is, dat ontvang je alleen in gezamenlijke dank

Waarom ga je naar de kerk? Kun je geloven buiten de kerk? De discussie is er opnieuw, maar dominee Wim van der Schee stelt liever het uitgangspunt van 'eerst is er de gelovige, dan is er de kerkdienst' ter discussie.

Afbeelding

In Disneyfilms zitten steeds meer 'woke' invullingen. Zou Disney zijn eigen studio's nog herkennen?

Op 27 januari barst het jaar lange eeuwfeest los van de Walt Disney Studio’s. Maar zijn de oorspronkelijke waarden van Disney nog wel terug te vinden in het huidige megabedrijf?

Afbeelding

Wat hebben Philips en het CDA gemeen? Succesvolle afsplitsingen en moeilijke tijden

Het CDA en Philips zitten in zwaar weer, terwijl hun afsplitsingen een succes zijn. 'Is er nog hoop voor het CDA?', vraagt Frank van den Heuvel zich af.

Afbeelding

Oekraïne, hoe erger te voorkomen? We staan voor lastige vragen, over de eigen vrijheid en die van hen

Dit is de kernvraag, vindt Aad Kamsteeg: hoe kunnen het belang van de vrije wereld en de vrijheid van Oekraïense burgers worden beschermd zonder escalatie naar omstandigheden die veel erger zijn dan een compromis?

Afbeelding

De overheid kan er weer niet om heen, de waarde van grond voor woningbouw ligt te hoog

Het Rijk stopt miljarden in woningbouwprojecten, terwijl de huizenprijzen - en dus opbrengsten voor projectontwikkelaars - historisch hoog zijn. Te dure grond zit nieuwbouw in de weg, stelt expert Erwin van der Krabben.

Afbeelding

Na een week bidden voor gerechtigheid dacht ik: waarom wordt onrecht niet concreet benoemd?

Erg concreet werd het bidden tegen onrecht tijdens de Week van gebed niet, viel MissieNederland-directeur Jan Wolsheimer op. Het lijkt erop dat kerken zich niet willen branden aan partijpolitiek.