Luister naar

Van rouw naar veerkracht, het kan! Enkele praktische handreikingen voor mensen met een chronische ziekte

Opinie
De Verenigde Naties hebben 20 maart uitgeschreven als de Internationale Dag van Geluk. Kun je gelukkig zijn als je ernstig chronisch ziek bent? Dat vraagt veel, maar het kan.
Peter van den Berg • en andere (ervarings)deskundigen
vrijdag 19 maart 2021 om 03:00 aangepast 08:36
Close up top view middle-aged woman lying down in bed on pillow put hand on face, concept of female having insomnia sleeping disorder or migraine pain, melancholic mood, personal life troubles concept
Close up top view middle-aged woman lying down in bed on pillow put hand on face, concept of female having insomnia sleeping disorder or migraine pain, melancholic mood, personal life troubles concept beeld istock

Wie geconfronteerd wordt met ziekte zal wellicht niet denken aan een gelukkig en verrijkt leven. Wij brengen daarom graag onder de aandacht dat gezondheid niet vanzelf spreekt, maar dat een chronisch ziek mens meer is dan zijn ziekte. We zijn ervaringsdeskundigen: Peter van den Berg heeft parkinson, Angelique van der Lit-van Veldhuizen heeft ALS en Jolanda Rodenburg-Bons heeft de spierziekte HMSN. Yvette van de Veerdonk is coach en vertrouwenspersoon; haar man overleed in 2012 aan een ernstige ziekte en Heina Zeeman-Teeuwissen is coach.

Als de diagnose chronisch(-progressief) ziek wordt uitgesproken, is het alsof je via een haarspeldbocht aan de koude en ruwe kant van het leven bent terechtgekomen. Je lijf, je kompas, laat je in de steek. Bij sommige chronische ziekten zijn de symptomen, de progressieve ontwikkeling van de ziekte of bijwerkingen van medicijnen zodanig dat er karakterverandering optreedt en je niet meer wordt die je was. Dat vraagt intens veel van de zieke en van degenen die om de zieke heen staan.

Het betekent, naast de grote en steeds terugkerende stap van moeten naar willen, het volgende: de werkelijkheid onder ogen zien; de pijn van het verlies ervaren en daarmee leven; je aanpassen aan de wereld na het verlies en de mooie dingen uit het verleden koesteren; opnieuw leren genieten van het leven en herinneringen levendig bewaren, evenals dankbaar zijn om wat vandaag goed ging. We vatten dit proces graag samen met: van chronische rouw naar gedragen veerkracht. Verdriet, kansen, terugval en veerkracht, het zijn woorden die elkaar lijken uit te sluiten. Ze horen toch ook weer bij elkaar als je waarde hecht aan zingeving, geloof en hoop.

Je belandt via een haarspeldbocht aan de ruwe kant van het leven.

De stelling dat je kunt leren gelukkig te zijn, zal menigeen tegen de borst stuiten. Dat snappen wij maar al te goed. Wij hebben daar dagelijks persoonlijk mee te maken of zijn er professioneel bijna dagelijks bij betrokken. Toch is het mogelijk. Daarom willen enkele praktische handreikingen doen.

  1. Zoek ervaringsdeskundigheid

  2. Deel de teleurstelling van tegenslag en leer van elkaar. Het eenvoudig zien en herkennen van gelijke of vergelijkbare situaties kan soms al enorm helpen.

  3. Ontdek je talenten

  4. Ieder mens heeft talenten. Ontdek ze (opnieuw) bij jezelf, durf elkaar daarop te bevragen en/of op te wijzen zodat deze talenten 'geactiveerd' worden. Het geeft (weer) eigenwaarde én maakt nuttig voor mens en maatschappij.

  5. Waardeer

  6. Zie de grote en kleine mooie dingen van het leven en geniet daarvan. Chronisch zieken weten uit ervaring en ‘als geen ander’ dat vanzelfsprekendheden niet (meer) bestaan. Het leven wordt daarmee niet alleen een oefening in geduld maar ook in dankbaarheid.

  1. Misleid pijn en ongemak

  2. Chronisch zieken kunnen te maken hebben met pijn. Probeer door leuke dingen, afleiding en dergelijke de focus te verleggen.

    Pas op voor de glijbaan

  3. Pijn en verdriet ervaren? Dat mag, maar blijf daarin niet hangen want voor je het weet, glijdt je af van treuren via betreuren in zeuren.

    1. Durf grenzen te overschrijden

  4. Het leven in balans brengen maar af en toe de grenzen overschrijden. Door gebrek aan energie of andere beperkende factoren moeten chronisch zieken continu afwegingen maken. Afwegingen tussen ‘meedoen’ en ‘vermijden’. De keuze maken om toch een mooie dag te beleven waar je lang op terug kunt kijken. De zure gevolgen ervaar je de dag erna, maar de ervaring ligt opgesloten in je hart (en wellicht ook in andere harten).

    1. Zie een baaldag onder ogen

Iedere nieuwe dag met veerkracht, flexibiliteit en waardering tegemoetzien? Dat lukt niemand. Zie dat onder ogen. Ontken niet je pijn, verdriet, zorgen en angsten. Ze zijn reëel en horen bij dit leven. Praat erover. Dan geef je woorden aan emoties en erken je de tegenslagen die op je pad zijn gekomen. <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Het woord ‘homofobie’ doet geen recht aan de bezwaren van veel moslims

Nederlandse moslims beijveren zich niet collectief voor een verbod op homoseksualiteit of dat het homohuwelijk in de ban moet worden gedaan, stelt Joas Wagemakers in het debat over de OneLove-band.

Afbeelding

Kerntaak in ons gezinshuis: op slinkse wijze zien te voorkomen dat de pleuris uitbreekt

Ik was al een conflictmijdend type, maar daar kun je dus ook je vak van maken, schrijft Anita Zeldenrust over haar dagelijks leven als moeder in een gezinshuis en hoe ze smeulende vuurtjes al zeer vroeg opmerkt.

Afbeelding

Hoe vaak staat de bezorger van pakketjes voor jouw deur?

Mensen bestellen vaak meer dan ze nodig hebben en sturen artikelen, vaak gratis, weer retour. Hoe zit het met jouw online koopgedrag? En denk jij ook dat het anders kan en moet?

Afbeelding

Een hoge gasprijs mag geen reden zijn om tijdelijk de kerk te sluiten

Het sluiten van kerkgebouwen vanwege hoge energieprijzen laat volgens Lourens Geuze een trend bij kerkenraden zien: het pragmatisme voert bij allerlei besluiten meer dan eens de boventoon.

Afbeelding

Wijsheid van een rechter of een gebrek daaraan kunnen zich in één persoon manifesteren

Als je in een rechtszaak betrokken raakt, maakt het dan wat uit welke rechter je treft? Het korte antwoord is ja. En dat is misschien maar goed ook, schrijft oud-president van het Haagse gerechtshof Leendert Verheij.

Afbeelding

Liturgische momenten helpen om het besef te voeden dat we afhankelijk zijn van wat de aarde geeft

We moeten goed voor planten, dieren en het bodemleven zorgen, stelt Jan van der Stoep vandaag bij het aanvaarden van zijn ambt als bijzonder hoogleraar christelijke filosofie aan Wageningen University & Research.