25 november 2019 om 20:21

Nieuws Janvan Benthem

Commentaar: Ook ons land moet kiezen: Hongkong of China?

De historische zege van democratische partijen in Hongkong is het resultaat van ‘schaamteloze maat­regelen’ om die overwinning te verzekeren. Dat is de reactie van Chinese staatsmedia op de keuze van het grootste deel van de kiezers in Hongkong.

Die keuze was overtuigend en inderdaad historisch. Het is een riskante keuze. Bijna 1,8 van de ruim 2,9 miljoen kiezers schaarden zich achter de prodemocratische demonstranten en wezen het Chinese systeem af. Zoiets zet kwaad bloed in Peking.

De Chinese regering had het ook niet verwacht. Dat geeft aan, hoever de leiding in China en in Hongkong afstaat van de burgers – en al helemaal van de gedachte dat die een eigen, democratische keuze kunnen maken.

Voor China is zo’n keuze onaanvaardbaar. Wat de inwoners van Hongkong ook mogen kiezen, ‘de grote historische trend is richting toenemende verbondenheid met China’, stelt de partijkrant Global Times in het commentaar.

De inwoners van Hongkong, die nog beschikken over een redelijk vrije pers, weten wat die ‘verbondenheid’ betekent. Op dezelfde dag dat zij naar de stembus gingen, kwam het onderzoek naar buiten over de massale heropvoedingskampen voor Oeigoeren die een ‘afwijkende ideologie’ als de islam of het christendom aanhangen. Het programma voor die heropvoeding is een gedetailleerd uitgewerkte hersenspoeling. En de ­selectie ervoor vindt plaats op basis van kunstmatige intelligentie, gevoed door ‘intelligente’ beveiligings­camera’s en gegevens over burgers. ‘Big Brother’ uit Orwells 1984 is hier werkelijkheid: de staat die letterlijk elke stap van de burgers controleert en bepaalt.

Dat vraagt om schaamteloze keuzes, voor de vrijheid van burgers om zelf hun geloof te mogen kiezen en belijden, voor de verdediging van de rechtsstaat boven een alles bepalende eenpartijstaat.

Hongkong en Xinjiang zijn een voorbode van wat op het spel staat, in deze regio maar ook daarbuiten.

De tijd is voorbij dat die keuze zonder gevolgen blijft. Landen als China en Rusland straffen ook buiten de ­eigen grenzen landen en organisaties die zich blijven inzetten voor een democratische rechtsstaat, waar de burgers een beroep kunnen doen op een onafhankelijke rechter in plaats van tot heropvoeding te worden geselecteerd door een computersysteem, waar burgers nog mogen geloven in een komend koninkrijk, in plaats van in de heilstaat van ‘de grote leider’. Hongkong en Xinjiang markeren dat deze vrijheid niet vanzelfsprekend is en toenemend onder druk staat. Ook ons land moet daarin kiezen, wie onze vrienden zijn.