16 november 2019 om 03:00

Nieuws Wim Houtman

Commentaar: Abortus, het blijft een open zenuw

Abortus mag in Nederland alleen worden uitgevoerd als ‘de noodsituatie van de vrouw deze [beslissing] onontkoombaar maakt’. Zo zegt de Wet afbreking zwangerschap. Er staat niet: abortus mag als de vrouw zegt dat ze het echt wil. Er wordt gesproken van een ‘noodsituatie’. Van die context hoor je weinig in het huidige abortusdebat – van beide kanten. De flyer die deze week huis-aan-huis is verspreid – wie heeft hem opgemerkt tussen het reclamedrukwerk? – begint over ‘druk of dwang van de partner of de familie’, over geldgebrek of een stukgelopen relatie, over gebrek aan informatie. Zeker, dat komt voor, maar het gaat niet over de ‘noodsituatie’ die daaraan misschien voorafgaat – het moment dat jij, jij alleen nog maar, weet dat je zwanger bent. In een filmpje van D66 schrijven vrouwen op hun buik: ‘Stop deze intimidatie. Ik ben baas in eigen buik. Het is mijn keuze’. Een actie tégen de flyer wordt gevoerd onder het lacherige motto ‘niet in mijn gleuf’. Is dat de sfeer van een noodsituatie?

En hoezo is het ‘intimidatie’ wanneer er een flyer op de mat ligt met een boodschap waar jij toevallig anders over denkt? Waar ben je bang voor? De initiatiefnemers van de Week van het Leven hebben gelijk: abortus is een open zenuw in onze samenleving. Maar dat is ook weer niet het laatste woord. Het kan intimiderend overkomen als je in zo’n ‘noodsituatie’ zit en zo’n flyer – van wie eigenlijk? – vertelt dat je daar niet goed mee omgaat. Of als je zover bent dat je naar een abortuskliniek gaat en iemand komt op je af om je op andere gedachten te brengen. Wie de abortuspraktijk vandaag ter discussie wil stellen, doet het niet gauw goed – ook niet als je zorgvuldig probeert te zijn en meelezers van buiten de eigen kring inschakelt.

Die ‘stoere vrouwen’ uit dat filmpje hoeven niet te vrezen: ook al zijn nu meer jongeren dan ouderen tegen abortus, hun ‘recht’ zal zomaar niet worden teruggedraaid. Onder de huidige wet zijn er nauwelijks beperkingen, maar een strengere wet of handhaving leidt misschien niet tot minder abortussen, maar tot een praktijk die deels ondergronds gaat. Sinds dit jaar kunnen ouders een doodgeboren kindje laten registreren – het maakt niet uit hoever de zwangerschap was. Dat geeft ruimte aan hun gevoelens van rouw. Ook bij een miskraam zal een vrouw al verdriet voelen. Er was iets; het had in je gedachten misschien al een naam. Waarom zou er ook over abortus geen open gesprek mogen zijn? Waarin niemand die ingreep normaal hoeft te vinden, laat staan iets om je vrolijk over te maken, omdat er hoe dan ook een leven wordt afgebroken. En waarin iedereen wil luisteren naar vrouwen, meisjes in nood.