13 november 2019 om 22:45

Nieuws Sjirk Kuijper

Commentaar: Nood, spoed en drama bij presentatie stikstofmaatregelen

‘Niemand vindt dit leuk!’, poneerde premier Rutte plechtig. Dat viel op tijdens de presentatie van een voorlopig pakket stikstofmaatregelen, woensdag door het kabinet: de geforceerde grafstemming. Het deed denken aan de wijze waarop zes jaar geleden het ­kabinet-Rutte II een akkoord presenteerde met de fractievoorzitters van D66, CU en SGP. Pechtold, Slob en Van der Staaij mochten elk vertellen wat hun partij incasseerde, in ruil voor steun aan de smalle coalitie. Het katheder waarachter zij in diepe ernst etaleerden hoe ze ‘verantwoordelijkheid namen’, stond voor een ­decor van zwartfluweel gordijn. Rutte, Samsom en Zijlstra zagen piëteitsvol toe vanuit de coulissen. Door die treurige beeldregie ging dat herfstakkoord apocrief de geschiedenis in als het ‘crematoriumakkoord’.

Zo mocht ook het stikstofakkoord voorál geen opluchting uitstralen; drie ministers hielden hun gezicht in verkrampte plooien terwijl hun aanvoerder, premier Rutte, sprak over de zwaarste crisis in zijn negenjarige ambtsperiode. Erger dan de vluchtelingencrisis van vier jaar geleden. Vréselijk complex was het. En dat zal kloppen; er waren wat ingewikkelde knopen om door te hakken, er zat grote maatschappelijke en tijdsdruk op. Maar als het uiteindelijk gefikst is – dan is dat toch heel mooi? Dat de bouw weer op gang kan komen. Dat het onderhoud van kwetsbare dijken en bruggen kan doorgaan. Dat de staat genoeg in kas heeft om zomaar compenserend natuurherstel te betalen. Dat we rijk genoeg zijn om boeren uit te kopen die willen stoppen, zonder dat een harde halvering van de veestapel hoeft te worden afgekondigd. Dat we schoner gaan rijden; maar ook rustiger en veiliger, met minder herrie en als het goed gaat ook nog eens minder files.

Eén rituele danse macabre is het. En ook deze keer doet de oppositie pathetisch mee: van weerszijden klinkt gejammer, hoe verschrikkelijk het allemaal is. Maandag presenteerde Wilders een alternatieve noodwet tegen het ‘hoogverraad aan de automobilist’. En woensdag kwam Klaver met zijn ‘initiatiefwet duurzame aanpak stikstof’. Een van GroenLinks’ grieven is dat het kabinet natuur wil schrappen of verplaatsen. Dat is inderdaad iets wat men zegt te ‘onderzoeken’: Natura 2000 herschikken – maar dat onderzoek is een kansarme belofte die niet lang gaat duren.

Als je van weerszijden wordt uitgefloten, zit je aardig in het midden: dat is de kernregel van coalitiepolitiek in dit land. Dit akkoord is een snelle smeerbeurt om de openlucht- en openruimte-economie vlot draaiend te houden. 100 rijden is de kruipolie die daarbij het snelst helpt. En, ‘premier van alle Nederlanders’, er zijn landgenoten die dat helemaal geen onleuk drama vinden.