13 november 2019 om 03:00

Nieuws Piet H.de Jong

Commentaar: CDA moet kiezen voor kringlooplandbouw

Het botste heftig op het jongste CDA-congres. De boerenlobby zette zich schrap tegen een rapport van het Beraad Perspectief 2030. Die partijcommissie wil werk maken van kringlooplandbouw, waarbij duurzaamheid én een goed inkomen voor de boer het uitgangspunt zijn. Op weg naar dat nieuwe type landbouw is exporteren voor de wereldmarkt, vaak tegen dumpprijzen waar de boer niet blij van wordt, juist níét het perspectief dat de commissie voor ogen heeft.

Deze nuances en oog voor de lange termijn waren niet besteed aan de actieve boerenlobby binnen het CDA. Met veel kabaal werd de commissie ter plekke gedrongen de omstreden zin over export van voedsel af te zwakken. Een hoog oplopend conflict werd in de kiem gesmoord. De boerenlobby heeft echter een schijnoverwinning geboekt.

Wanneer het kabinet vanmorgen de stikstofmaatregelen die snel zijn in te voeren toelicht, zullen boeren toch ook weer even moeten slikken. Door gebruik van ander veevoer moeten zij bijdragen aan minder uitstoot van stikstof. En er zitten, volgende maand al, meer maatregelen aan te komen. Het kabinet zal ­samen met provincies een gebiedsgerichte aanpak ontwikkelen om de stikstofcrisis te bezweren en de natuur kans op herstel te bieden.

Zo bezien is kringlooplandbouw die niet langer ‘de grenzen van de milieugebruiksruimte overschrijdt’, ­zoals een adviescommissie van het ministerie van Landbouw het onlangs verwoordde, onvermijdelijk. Het is een kwestie van rentmeesterschap, een basiswaarde van het CDA, om daar de komende tijd werk van te maken. Te lang was vooruitschuiven van de problemen in de landbouw het parool. Dat is goedkope politiek waar we nu de wrange vruchten van plukken.

Het CDA staat voor een dilemma, dat door de stikstofcrisis scherp aan het licht is gekomen. Gaat de partij verder met het bedienen van de boze boer door zich met deze bedrijfstak te verbinden, terwijl tal van boeren al duurzaam werken? Het risico is dat het CDA zich laat gijzelen door een krachtige lobby, en dat de partij zich laat meeslepen in de valse tegenstelling tussen stad en platteland. Dat is een riskante weg, waarvan meer en meer duidelijk wordt dat die doodloopt.

De partij kan ook kiezen voor het langetermijnperspectief, zoals de partijcommissie dat schetst. Dat is een route die niet per se leidt tot gedwongen krimp van de veestapel, maar die de grond niet verder uitput en de natuur weer tot bloei laat komen. Het is ook een route die boeren niet marginaliseert, maar hun een fatsoenlijker boterham gunt voor hun producten. Deze crisis dringt het CDA tot een keus in dit dilemma.