21 augustus 2012 om 08:49

Nieuws Piet H. de Jong

Zorguitgaven

We moeten het er maar over hebben, zal minister Edith Schippers (Volksgezondheid, VVD) gedacht hebben. In een interview kondigt ze aan dat de ouderenzorg in Nederland drastisch op de schop moet. In plaats van die zorg in grote instellingen te leveren, wil ze werken met sociale netwerken die zorg op maat leveren.

Een belangrijke reden om hierover te beginnen is het feit dat de ouderenzorg in Nederland driemaal zo duur is als in Duitsland en tweemaal zo duur als in Frankrijk en België. Dat geeft te denken.

Toch is ook de primaire reactie van de SP en GroenLinks op Schippers idee goed voor te stellen. Hoe kan de minister dit nu met droge ogen beweren, terwijl ze de afgelopen twee jaar meer dan een miljard euro heeft bezuinigd op huishoudelijke hulp. Je mag dus van de VVD thuis verzorgd worden in een smerig huis, heet het dan in SP-campagnetaal.

betaalbaarheid

De oppositionele tegenwerping is niet onzinnig, maar gaat voorbij aan het probleem dat Schippers terecht aankaart. Dat betreft de betaalbaarheid van de zorg. De kosten van de gezondheidszorg rijzen de pan uit. In 2000 gaven we er jaarlijks 46,5 miljard euro aan uit. Nu ligt dat bedrag bijna op het dubbele: negentig miljard. Een gezin is nu een kwart van het bruto inkomen kwijt aan zorg. Bij ongewijzigd beleid loopt dat in 2040 op tot de helft van het inkomen.

Daarbij komt dat de zorg in Nederland duur is, in vergelijking met andere landen. En het is echt niet zo dat alleen de vergrijzing zorgt voor groei van de zorguitgaven. Daaraan kan slechts vijftien procent van de kostenstijgingen worden toegeschreven. Het probleem is dus veel breder en dieper.

Centraal Planbureau

Uit enkele onderzoeken blijkt dat de kiezer zorg boven aan het lijstje zet van belangrijke onderwerpen. Dat heeft waarschijnlijk te maken met de angst dat partijen komen met voorstellen voor verhoging van het eigen risico en het invoeren van eigen bijdragen. Wat dat betreft wordt het spannend als het Centraal Planbureau komende maandag met de doorrekening van de verkiezingsprogrammas komt. Durven partijen het aan de exploderende zorguitgaven te temmen? Of doen ze de komende weken nog even het vermaarde struisvogelnummer?

Mocht dat laatste het geval zijn, dan is de vreugde van korte duur. Bij de kabinetsformatie komt het thema dubbel en dwars terug en zijn lastige keuzes niet langer te vermijden. Daarbij is het verstandig de focus niet alleen te richten op de ouderenzorg, maar de blik te verbreden en het denkwerk van oud-minister Ab Klink in de afweging te betrekken.

omslag

Hij becijferde dat van de dertig miljard euro die artsen en specialisten uitgeven, een kwart bespaard kan worden door te stoppen met overbodige en ondoelmatige handelingen. Ook dat vergt een omslag in denken en doen bij patiënten en behandelaars.