23 juli 2012 om 09:53

Nieuws Peter Bergwerff

Batmans werkelijkheid

Veel te veel mensen hebben hier kennelijk de nieuwe Batman al gezien, twitterde vrijdagnacht een oorlogscorrespondent vanuit Damascus, vergeefs proberend door de geluiden van het geweld heen te slapen.

Een collega van hem geeft dagelijks via hetzelfde medium aan het einde van de dag de stand der doden in Syrië door. Vele duizenden zijn het er inmiddels. Wij slapen erdoorheen.

En dan is er plotseling dat drama in Aurora. Wat duizenden Syrische doden niet kunnen bewerkstelligen, regelt een student binnen enkele minuten: de wereld, althans de westerse, houdt even haar adem in. Gruwelijk spel is gruwelijke werkelijkheid geworden. Een als slechterik (zo heten de tegenstanders van de goeden in entertainmentjargon) verklede bioscoopbezoeker bleek echt te zijn.

En als altijd vermenigvuldigden zich in no time de mediavragen naar een verklaring. Was die jongen ziek? Had hij politieke of godsdienstige drijfveren? Nee, op het eerste gezicht niets van dat alles: vriendelijk, keurig, vlekkeloos. Was hij dan slachtoffer van de gamesindustrie? First-person shooter games, waarbij de speler in de huid van de schietende hoofdpersoon kruipt, zijn razend populair. Of was hij aangestoken door de Batmantrilogie zelf? Niemand heeft het antwoord.

Maar we wíllen het weten. We wíllen verklaren. Want dat betekent: beheersen. Dat schept veiligheid. We willen geen wereld als die van onze voorouders, voor wie een angstig bestaan elke dag realiteit was. Het is echter een illusie dat we onze wereld kunnen beheersen met onze duurbetaalde verzekeringen, veiligheidsmaatregelen en bewakingsdiensten. In Syrië weten ze dat. Maar hier in het westen vergeten we het telkens weer. Totdat ons spelen werkelijkheid wordt. Zoals in Aurora.

Wat drijft de volken, wat bezielt ze toch? Wat is de waanzin toch die zij beramen?, vraagt een psalm. En de dichter antwoordt: t Is tegen God en zijn gezalfde vorst gericht. Kom, zeggen zij, laat ons hun banden scheuren, tot alle macht in onze handen ligt.

Dat is de kern van ons menselijke verhaal: opstand tegen God. En dIe ingekankerde menselijke eigenwaan dendert maar door. Weliswaar niet uitsluitend, maar wel allereerst door de machtigen van geld en geweld, die talloos velen meeslepen in hun val. Hun val, want hun macht is eindig, zegt dezelfde psalm. Ooit is het uit met hun spel.

En Goddank zijn er op weg daarheen ook anderen. Ook in de wereld van entertainment en bioscoop. Net nu Batman-3 zijn miljardentour begint, verslaat nog een film zijn duizenden. Intouchables is het mooie verhaal van twee mensen een sterke zwarte en een zwakke witte die elkaar leren dienen. Het is een echo, hoe onbewust en ver ook, van de genade van Hem die regeert. Een sprankje hoop in een zichzelf verwoestende wereld van geld en geweld. Een klein teken van hoe het anders kan, en uiteindelijk anders zal wórden.