25 juni 2012 om 09:52

Nieuws redacteurHerman Veenhof

Moslimbroederschap

Zondagmiddag om half vijf maakte Farouk Sultan, voorzitter van de Centrale Commissie voor de Presidentsverkiezingen in Egypte dan toch de uitslag van de stembusgang bekend.

Die bekendmaking was donderdag uitgesteld en de mogelijkheid bestond dat het leger na het via het Hooggerechtshof ongeldig laten verklaren van de parlementsverkiezingen de eigen presidentskandidaat Ahmed Shafik tot winnaar zou uitroepen.

Dat is niet gebeurd. Met ruim 51 procent van de stemmen werd Mohammed Morsi, kandidaat van de Partij voor Rechtvaardigheid, en de man van de Moslimbroederschap, uitgeroepen tot nieuw staatshoofd van Egypte. Het volgepakte Tahrirplein barstte uit in euforisch gejuich.

Maar wellicht is dat te vroeg gejuicht. De reden voor het uitstel van de officiële uitslag kan niet anders zijn dan dat onderhandelingen zijn geweest tussen de legerjunta en de Moslimbroederschap. Veel bloggers gingen er gisteravond vanuit dat de islamisten stevige concessies hebben moeten doen voor hun presidentschap. Morsi is nu de schoothond van Tantawi, stelde een Egyptische twitteraar, doelend op de man die binnen het leger echt de touwen in handen houdt.

Al voor de val van Hosni Mubarak was het leger aan de macht in Egypte. Het parlement was maar voor een deel vrij verkozen en dan nog waren veel oppositionele kandidaten en partijen uitgesloten van deelname aan het politiek proces. Het Egyptische leger heeft ook bijna de helft van de economie in handen. Dat laatste is de voornaamste reden waarom de junta eigenlijk zo snel mogelijk naar business as usual wil. Een Moslimbroeder als president kan de volkswoede intomen, maar het leger zal de presidentiële macht in de nieuwe Grondwet ongetwijfeld inperken.

Dat is een probleem, omdat Egypte vanaf zijn zelfstandigheid altijd bestuurd is door militairen die steunden op een in de grondwet verankerd, sterk en uitvoerend presidentschap. De overgang naar een burgerpresident met minder bevoegdheden zal groot zijn. Daarbij komt het probleem van een nieuw parlement.

De vorige verkiezingen zijn dan wel ongeldig verklaard, maar het lijdt weinig twijfel dat een nieuwe stembusgang zal leiden tot een vergrote macht voor de Moslimbroederschap, of er zou immense fraude moeten worden gepleegd. De vraag die dan opdoemt is hoe de islamisten zich zullen opstellen. Willen ze macht, een inhoudelijke islamitische revolutie, beide, of sluiten ze deals met het leger en de overige religies in Egypte?

Egypte verraste zondag. Van alle Arabische landen die vanaf begin vorig jaar in rep en roer waren, leek de Egyptische omwenteling het meest geregisseerd, een typische gestolen revolutie. Nu ontstaat er een nieuw beeld dat invloed kan hebben in alle Arabische landen in omwenteling.