28 juni 2010 om 07:40

Nieuws Jan van Benthem

Afghanival

Te omstreden, te gevaarlijk, doorschuiven: 'Afghanistan' is een onderwerp waar de Nederlandse politiek met een behoedzame boog omheen draait.

De nieuwe regering moet hierover maar besluiten, over de brief van NAVO-secretaris Anders Fogh Rasmussen van anderhalve week geleden. Daarin roept hij Nederland opnieuw op met politietrainers actief te blijven in Afghanistan. Twee maanden geleden vroeg de Tweede Kamer al om een onderzoek naar een dergelijke missie. Nog een maand eerder vroegen vijftig stamleiders in Uruzgan het Nederlandse parlement, Uruzgan niet 'aan zijn lot over te laten'. De oproep is niet beantwoord, de vraag van de Tweede Kamer wordt doorgeschoven en ook Rasmussen moet wachten tot een nieuwe regering zo stevig in het zadel zit, dat deze 'Afghanistan' onder ogen durft te zien.

Nederland is een voorbeeld hoe in westerse landen Afghanistan een politieke val is geworden. De ondergang van de Amerikaanse generaal McChrystal bijvoorbeeld, heeft direct te maken met zijn frustratie over het politieke debat. Washington heeft juli 2011 als een harde datum voor het begin van de terugtrekking gesteld. Drie maanden geleden opperde defensieminister Gates dat dit wellicht al eerder zou kunnen. McChrystal verafschuwt dit soort politiek, maar veroorzaakte door zijn opmerkingen en het daaropvolgende ontslag juist een nieuwe ronde ervan. Democratische politici dringen er sinds afgelopen week bij president Obama op aan meteen te beginnen met terugtrekken, omdat volgens hen de oorlog toch niet gewonnen kan worden. Republikeinen vragen juist om juli 2011 te laten vallen als startdatum omdat dit de taliban in de kaart speelt.

Ook in andere belangrijke ISAF-landen is de discussie geïntensiveerd. De Britse regering verzekerde twee weken geleden de troepen zo snel mogelijk terug te zullen halen uit wat de minister van Defensie Liam Fox eerder een 'gebroken, dertiende-eeuws land' noemde. In Canada meldde de bevelhebber duidelijke instructies te hebben gekregen, vanaf de zomer van volgend jaar de Canadese militairen terug te trekken. En in Australië sprak afgelopen woensdag minister van Defensie Faulkner als eerste over terugtrekking, te beginnen in 2012.

Nederland, de VS, Groot-Brittannië, Canada, Australië; de landen die zich nu terugtrekken of daarover spreken, zijn precies de landen die de vechtmissies tegen de taliban zijn aangegaan. Daartegenover maakten de taliban donderdag bekend, te zullen doorgaan met hun aanvallen tot alle troepen het land hebben verlaten. Met dank aan de westerse politici hebben ze langzamerhand een gedetailleerde agenda gekregen, hoelang ze nog moeten volhouden. Precies wat ze hadden voorzien, toen ze vijf jaar geleden verklaarden waar ze de strijd zouden winnen: in die parlementen, waar politici uit eigenbelang voortdurend bermbommen rond de inzet in Afghanistan leggen.