9 maart 2010 om 07:50

Nieuws redacteurRuurd Ubels

Nee

Hard gooiden de IJslanders zaterdag de deur dicht: het akkoord om de Icesavegelden aan Nederland en Groot-Brittannië terug te betalen, ligt nu in de prullenbak.

De bal ligt weer in Den Haag en Londen. Maar dat de IJslanders 'dus' aan het langste eind trekken, zou een verkeerde voorstelling van zaken zijn. De 3,8 miljard euro die Nederland en Groot-Brittannië voorschoten bij de ondergang van Icesave, zal linksom of rechtsom terugbetaald moeten worden.

Dat weten de IJslanders zelf ook, want zonder een fatsoenlijke terugbetalingsregeling zal het land zich nog verder buiten de internationale gemeenschap plaatsen. Het begeerde lidmaatschap van de EU bijvoorbeeld zal dan een droom blijven.

De uitslag van het referendum op het slechts 300.000 inwoners tellende eiland heeft iets weg van 'heldhaftig verzet'. 'Hier trekken wij IJslanders een streep; wij draaien niet op voor de fouten van onze bankiers.'

Echter, de volksraadpleging is bovenal een demonstratie gebleken van gekoesterd slachtofferschap: dat de IJslandse samenleving in de vette jaren vr de kredietcrisis volop profiteerde van de mogelijkheden die de enorme winsten van de banken opleverden, blijft te vaak onbenoemd.

Dat de IJslanders méér zijn dan slachtoffers van hun bankiers, verklaart deels waarom de regeringen in Den Haag en Londen vasthouden aan het aflossen van de gemaakte schulden. Natuurlijk, de bevolking heeft last van de crisis, soms heel veel zelfs. Maar nu uit de jongste cijfers blijkt dat de krimp van de IJslandse economie relatief meevalt (er zijn EU-landen die meer inleveren) en de bankensector zich snel herstelt, is een nuancering van het IJslandse zelfbeklag op z'n plaats.

Neem de doorstart van een aantal banken op het eiland, waarbij de buitenlandse verplichtingen (lees: de schulden aan spaarders van bijvoorbeeld Icesave) in de oude banken werden achtergelaten. Op deze manier worden de nieuwe banken deels gefinancierd met Nederlands en Brits belastinggeld.

Daags na het referendum sprak Reykjavik al weer over het samen met Den Haag en Londen zoeken naar een oplossing. Daarmee laat de IJslandse regering zien dat het zich realiseert dat het 'nee' van afgelopen zaterdag allerminst betekent dat er niets wordt terugbetaald.

Nederland en Groot-Brittannië hebben aangegeven opnieuw te willen praten over de voorwaarden, de condities en wellicht de termijn van de terugbetaling van die 3,8 miljard euro. Eenvoudig zal dat niet worden, want het massale 'nee' legt een zware hypotheek op de IJslandse regering en op de onderhandelaars die het de arena instuurt. Hun onderhandelingsvrijheid is het afgelopen weekeinde ingeperkt en daardoor lijkt een nieuw akkoord ver weg.

Nederland en Groot-Brittannië zullen dan ook al hun diplomatieke kunsten uit de kast moeten trekken om IJsland te laten doen wat het eerder beloofde: opdraaien voor de eigen schulden.