22 januari 2010 om 07:40

Nieuws Piet H. de Jong

Toptarief

Als het kabinet de Irak-discussie en het te verwachten besluit over Afghanistan/Uruzgan overleeft staan de raadsverkiezingen voor de deur. Traditiegetrouw is dat een tijd van hogere profilering van de politieke kopstukken.

Iets van die profilering was al te proeven in enkele recente interviews die premier Balkenende, of was het CDA-partijleider Jan Peter Balkenende, kort voor Kerst gaf aan De Telegraaf en Elsevier . Zijn uitlatingen gingen onder meer over de hoogte van het belastingtarief.

In het schetsen van een vergezicht van Nederland hamerde de premier erop dat de overheidstekorten omlaag moeten. Ter bestrijding van de banken- en economische crisis is dat tekort enorm opgelopen. Dat tast de welvaart van Nederland aan. Balkenende ziet als oplossing van dat probleem dat er meer gespaard moet worden om overschotten te creëren en daarmee de staatsschuld af te lossen. ,,Ik zet een rem op lastenverhogingen, want die vertragen de economie en zijn dus contraproductief'', liet hij optekenen in het opinieweekblad. In de wakker-Nederlandkrant noemde hij een toptarief van 60 procent, nu 52, ,,onverstandig''.

Reden voor de oppositie de premier hierover gisteren aan de tand te voelen. De premier hield zich een beetje op de vlakte en viel terug op het mantra dat het kabinet rond de 'brede heroverweging' hanteert: ,,er zijn geen taboes''. Tegenover Balkenendes 'onverstandig' staat de uitspraak van PvdA-leider en vicepremier Wouter Bos die een toptarief een ,,reële optie'' vindt. Een optie die de PvdA-fractie bij de Algemene Politieke Beschouwingen al aandroeg. Het zou de schatkist pakweg 300 miljoen euro jaarlijks opleveren. Eerder al profileerde ChristenUnie zich op dit vlak, bij monde van senator Egbert Schuurman, met een pleidooi voor een ,,tijdelijke crisisbelasting'' op inkomens boven de Balkenende-norm. Deze partijpolitieke positiebepalingen zijn op zich weinig verrassend en zeggen ook niets, zoals Bos gisteren beklemtoonde in het Kamerdebat, over de te nemen kabinetsbesluiten.

Dat is natuurlijk waar. Het legt wel een hypotheek op het komende debat. Een debat dat ergens in het tweede kwartaal in alle hevigheid zal losbarsten. Want uiterlijk 1 mei komen de ambtelijke werkgroepen met hun adviezen om drastisch te bezuinigen. Daarnaast is er een 'studiecommissie belastingstelsel' actief, die eveneens in het tweede kwartaal van een advies moet bevallen. Die commissie moet kijken naar eenvoud, soliditeit, economische efficiëntie en de solidariteit van het stelsel. Over die solidariteit stond in de Miljoenennota voor 2010 een richtinggevende uitspraak. De sterkste schouders moeten de sterkste lasten dragen bij de bestrijding van de diepste economische crisis sinds vele jaren, stond in dat stuk te lezen. Het kabinet moet die uitspraak straks dus wel waarmaken. Een relatie tussen sterke schouders en toptarief lijkt vooralsnog niet onlogisch.