31 december 2016 om 03:00
Commentaar
Wim Houtman
Luister naar

Feitenvrije politiek is een ernstig probleem. Maar de juiste data alleen helpen niet

Vorig jaar op oudejaarsdag zei PvdA-leider (toen nog) Diederik Samsom in deze krant, dat Nederland 200.000 vluchtelingen aankon. Dat was drie maanden nadat PVV-leider Geert Wilders had gewaarschuwd voor een ‘tsunami’ van een half miljoen asielzoekers. Er kwamen in 2015 bijna 57.000, dit jaar bijna 27.000. Maar de tsunamiwaarschuwing werd nooit ingetrokken. In Kamerdebatten en op weblogs duikt het woord voortdurend op. De feiten zijn gevangen in een frame, dat nog steeds hetzelfde plaatje laat zien.

Voor de gezaghebbende Oxford Dictionaries, barometer van de Engelse taal, was post-truth het woord van het jaar 2016: de waarheid voorbij. Donald Trump wordt president van de Verenigde Staten op basis van een campagne vol leugens en halve waarheden. Wilders’ partij wordt straks misschien de grootste met onhaalbare beloften, onjuiste aannames en vluchtige rekensommen. Zulke leiders minachten de waarheid, de kiezers en zichzelf. Ze kunnen ‘het volk’ blijkbaar niet zonder misleiding achter zich krijgen. Ze stoken angst en onvrede op; ze vergiftigen het debat en menselijke verhoudingen. En ze nemen zelf het risico dat hun oplossingen niet op de realiteit passen.

Toch is ‘waarheid’ meer dan ‘de feiten’. In de Bijbel zijn feiten belangrijk. De evangelist Lucas is alle gebeurtenissen waarover hij vertelt, nauwkeurig nagegaan. Hij vermeldt precies wanneer Jezus geboren werd: tijdens een volkstelling onder keizer Augustus. Paulus verwijst naar honderden ooggetuigen die de opgestane Heer hebben gezien; je kon hun er nog naar vragen. Wij gaan niet op verzinsels af; we hebben met eigen ogen gezien wie Hij was, schrijft Petrus. Zonder feiten zak je weg in een zoet moeras van dierbare woorden.

Maar het gaat nooit alleen om de ‘kale feiten’, van ooit en daar. De Bijbel vertelt een verhaal dat je wil meenemen. God is met mensen op weg, toen en nu.

Ook in de politiek kom je er niet als enkel de data kloppen. Al was het maar omdat problemen zich niet laten wegredeneren. Alsof, wanneer de aantallen meevallen, er geen vluchtelingencrisis en geen integratievraagstuk meer kan bestaan. Politici scoren niet met feiten, maar met een verhaal dat een snaar bij mensen raakt. En uiteindelijk is dat de snaar van de liefde – van gezien, erkend en aangesproken worden.

Al verwelkomde ik vluchtelingen en vulde ik kratten voor de voedselbank, al stond ik op de bres voor christelijke verworvenheden, al sprak ik alle talen en had ik altijd gelijk – maar ik had de liefde niet, ik zou niets zijn. De liefde laat zich niet boos maken en verheugt zich niet over onrecht, maar vindt vreugde in de waarheid. In Hem die zei: de waarheid, dat ben Ik.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Het is tijd om te zeggen: dag Zwarte Piet

Gevoelens van onbehagen en vervreemding moeten serieus worden genomen, maar níét als het gaat om Zwarte Piet. Niemand lijdt schade door aanpassing van zijn uiterlijk.

Afbeelding

Die psalmwoorden op de VU zijn juist bevrijdend. Dat dat niet herkend wordt, is verdrietig

De Vrije Universiteit schrapt de Bijbelwoorden aan het begin en eind van elke plechtigheid. Eigenlijk is het verwonderlijk dat dit gebruik het nog zo lang heeft volgehouden.

Afbeelding

In psychisch ziek Nederland moet het leven een feestje zijn (maar dat is het lang niet altijd)

Dat het leven vaak helemaal niet maakbaar is en veel tegenslag kent: daar moet het in de strijd voor een betere mentale gezondheid in Nederland veel vaker over gaan.

Afbeelding

Om milieunormen te stellen heb je een machtige markt nodig

Om de spilzieke verpakkingsgewoonten van multinationals te veranderen, heb je de macht nodig van een grote markt: de Europese Unie. Ons eigen land is bepaald geen voortrekker op het gebied van verpakkingsbesparing.

Afbeelding

Saoedi-Arabië als gastland van het WK in 2030 lijkt te bizar voor woorden, maar de deur staat open

In 2023 wordt de voorzitter van de FIFA gekozen. Als Gianni Infantino zijn functie behoudt, staat de deur open voor een nog veel problematischer land dan Qatar. De KNVB zou vierkant tegen zijn herverkiezing moeten zijn.

Afbeelding

De stem van beneden tegenover de almacht van de Chinese communistische partij

De protesten in China laten zien dat onder een jonge generatie wel degelijk de roep naar meer vrijheid en democratie bestaat. Maar het regime van Xi Jinping weet weinig andere antwoorden dan nog meer repressie.

Afbeelding

De volgende revolutie in de consumptiemaatschappij: winkelen zonder de straat op te gaan

De nieuwste revolutie in de consumptiemaatschappij kwam door corona in een hoogste versnelling. De magazijnwerkers en pakketbezorgers die dit mogelijk maken verdienen meer aandacht en beloning.

Afbeelding

De beste rem op migratie is een andere economie

Plannen voor een gezamenlijk Europees asielbeleid lopen al jaren vast op politieke onwil. Intussen houden arbeidsmigranten de raderen van ons dolgedraaide koopjes- en thuisbezorgparadijs draaiend.

Afbeelding

Kijk in de spiegel van het ‘WK van de schaamte’ en zie je eigen hebzucht

De WK-stadions zijn gebouwd op de dood en lijden van anderen. Maar geldt dat eigenlijk niet voor alle weelde en luxe in ons leven? We kunnen ons ervoor schamen. Zeker. Maar daar help je niemand mee. Hoe dan wel?