31 december 2016 om 03:00
Commentaar
Wim Houtman
Luister naar

Feitenvrije politiek is een ernstig probleem. Maar de juiste data alleen helpen niet

Vorig jaar op oudejaarsdag zei PvdA-leider (toen nog) Diederik Samsom in deze krant, dat Nederland 200.000 vluchtelingen aankon. Dat was drie maanden nadat PVV-leider Geert Wilders had gewaarschuwd voor een ‘tsunami’ van een half miljoen asielzoekers. Er kwamen in 2015 bijna 57.000, dit jaar bijna 27.000. Maar de tsunamiwaarschuwing werd nooit ingetrokken. In Kamerdebatten en op weblogs duikt het woord voortdurend op. De feiten zijn gevangen in een frame, dat nog steeds hetzelfde plaatje laat zien.

Voor de gezaghebbende Oxford Dictionaries, barometer van de Engelse taal, was post-truth het woord van het jaar 2016: de waarheid voorbij. Donald Trump wordt president van de Verenigde Staten op basis van een campagne vol leugens en halve waarheden. Wilders’ partij wordt straks misschien de grootste met onhaalbare beloften, onjuiste aannames en vluchtige rekensommen. Zulke leiders minachten de waarheid, de kiezers en zichzelf. Ze kunnen ‘het volk’ blijkbaar niet zonder misleiding achter zich krijgen. Ze stoken angst en onvrede op; ze vergiftigen het debat en menselijke verhoudingen. En ze nemen zelf het risico dat hun oplossingen niet op de realiteit passen.

Toch is ‘waarheid’ meer dan ‘de feiten’. In de Bijbel zijn feiten belangrijk. De evangelist Lucas is alle gebeurtenissen waarover hij vertelt, nauwkeurig nagegaan. Hij vermeldt precies wanneer Jezus geboren werd: tijdens een volkstelling onder keizer Augustus. Paulus verwijst naar honderden ooggetuigen die de opgestane Heer hebben gezien; je kon hun er nog naar vragen. Wij gaan niet op verzinsels af; we hebben met eigen ogen gezien wie Hij was, schrijft Petrus. Zonder feiten zak je weg in een zoet moeras van dierbare woorden.

Maar het gaat nooit alleen om de ‘kale feiten’, van ooit en daar. De Bijbel vertelt een verhaal dat je wil meenemen. God is met mensen op weg, toen en nu.

Ook in de politiek kom je er niet als enkel de data kloppen. Al was het maar omdat problemen zich niet laten wegredeneren. Alsof, wanneer de aantallen meevallen, er geen vluchtelingencrisis en geen integratievraagstuk meer kan bestaan. Politici scoren niet met feiten, maar met een verhaal dat een snaar bij mensen raakt. En uiteindelijk is dat de snaar van de liefde – van gezien, erkend en aangesproken worden.

Al verwelkomde ik vluchtelingen en vulde ik kratten voor de voedselbank, al stond ik op de bres voor christelijke verworvenheden, al sprak ik alle talen en had ik altijd gelijk – maar ik had de liefde niet, ik zou niets zijn. De liefde laat zich niet boos maken en verheugt zich niet over onrecht, maar vindt vreugde in de waarheid. In Hem die zei: de waarheid, dat ben Ik.

In het commentaar verwoorden redacteuren
de mening van het Nederlands Dagblad
Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Oekraïne vreest een maximale escalatie in de levensverslindende 'zombieoorlog' die Rusland voert

Oekraïense militairen spreken van een 'zombieoorlog' in Donetsk, waar Russische Wagnermilitairen massaal sneuvelen. Maar met honderdduizenden nieuwe rekruten dreigt een Russisch offensief vóór de westerse tanks er zijn.

Afbeelding

De overheid hoeft niet iedere long-covidpatiënt een extra uitkering te geven

Er werd flink gesteggeld over een uitkering voor zorgmedewerkers die corona opliepen. Maar minister Conny Helder creëert nu duidelijkheid voor een specifieke groep. Moeten nu ook andere groepen extra geld krijgen?

Afbeelding

Het stapelen van politieke functies is zelfoverschatting en een rechtse hobby

Eén politicus met drie zetels (in een gemeenteraad, Provinciale Staten én het Binnenhof)? Dat duidt op kandidatenarmoede, zelfoverschatting en verslaving. Terecht bepleit Volt een stapelverbod voor politieke functies.

Afbeelding

Die datakabels in de Noordzee kan de Nederlandse marine echt niet alleen bewaken

Moet Nederland tientallen nieuwe Leopard-tanks kopen? Misschien wel. Maar om onze veiligheid effectief te kunnen waarborgen, is vooral meer Europese samenwerking nodig.

Afbeelding

Hoe tolerant is de EU eigenlijk? Handelspartners moeten vooral net zo gaan denken als 'wij'

De EU wil af van het koloniale denken. Toch worden gelijkheid en tolerantie ondergeschikte waarden als het gaat om het verspreiden van westers gedachtegoed naar zuidelijke handelspartners. Hoe vrij mogen zij nog denken?

Afbeelding

Religieuze wanen op de biblebelt? Het kan reden zijn om als kerk in de spiegel te kijken

Bij bevindelijk-gereformeerden komen religieuze wanen opvallend vaak voor. Maakt dit geloof dus psychisch ziek? Zo lijnrecht lopen oorzaak en gevolg niet.

Afbeelding

Door het preventief oppakken van activisten scoort Haagse wegblokkade bij voorbaat succes

Het veiligheidsargument lijkt vergezocht, tegen een aangekondigde zit-actie op asfalt dat heus geen razende snelweg is. En in vergelijking met recente wilde trekker-optochten is deze rebellie niet serieus ontwrichtend.

Afbeelding

Er is meer en beter onderwijs over de Holocaust nodig, want elke ontkenner is er een te veel

Vaak is uitgesproken dat de uitroeiing van de Europese Joden nooit meer mag plaatsvinden en nooit mag worden vergeten of ontkend. Maar juist dat laatste lijkt te gebeuren.

Afbeelding

VVD, de 75-jarige middenpartij die geregeld met haar lelijkste gezicht naar rechts lonkt

Een elitaire club van ondernemers en andere welgedane lieden is de VVD maar kort geweest. Later werd het de partij voor ieder die het goed getroffen heeft: met het leven, met zichzelf en met Nederland.