7 december 2018 om 03:00
Luister naar

Commentaar: Studieschuldenstelsel

Is de overheid werkelijk een pinautomaat voor studenten? Vraag het even na in uw omgeving. Goede kans dat je al snel een student vindt die zegt: ja, ik leen maximaal ‘bij’. Dat is voor hbo- en universitaire studenten elke maand maximaal 480 euro, plus 172 euro ‘collegegeldkrediet’ (ook een lening dus). De rente op deze leningen is sinds 2016 0,00 procent! De overheid heeft de studieleningen gekoppeld aan de vijfjaarsrente op staatsobligaties, en die is negatief. Afgesproken is echter dat studenten geen geld toe krijgen.

De regeringscoalitie wil de studieleningen nu gaan koppelen aan de tienjaarsrente. Naar verwachting moet vanaf 2020 weer een beetje rente worden betaald over een studielening. ‘Laat het een geruststelling zijn dat deze stap ook voor een tegenstander van het leenstelsel verdedigbaar is’, zei CDA-Kamerlid Harry van der Molen deze week in een Kamerdebat.

Momenteel levert de overheid dus ‘gratis geld’ aan studenten. Maar als iets te mooi lijkt om waar te zijn, dan is het doorgaans ook te mooi om waar te zijn. Want intussen beginnen, ondanks de lage rente, de schaduwkanten van het ‘studieschuldenstelsel’ steeds meer door te dringen. Bij studenten wint de leencultuur aan populariteit. Steeds minder jongeren vinden het problematisch een studieschuld te hebben. In 2015 ervaarde nog bijna 30 procent dat als een financieel probleem, vorig jaar was dat nog maar 12 procent.

Volgens het ministerie van Onderwijs is de gemiddelde studieschuld momenteel 21.000 euro. Maar ook dat bedrag zit in de lift. Ga maar na: bij vier jaar studeren zit je al zo op 31.000 euro. En je mag zeven jaar blijven lenen, dus de switchende of langzame student kan zelfs aan een studielening van 55.000 euro komen.

GroenLinks en D66 hebben de invoering van het leenstelsel mede mogelijk gemaakt, tijdens het vorige kabinet. Waar D66 nog steeds verkondigt dat er flink wordt geïnvesteerd in het onderwijs in ‘ruil’ voor het afschaffen van de basisbeurs, is GroenLinks inmiddels gedesillusioneerd. Studenten merken er weinig van. Maar zelfs als de verbeteringen wel aanwijsbaar zijn, is het de vraag of het leenstelsel verantwoord is. Zowel voor studenten als voor de overheid zelf. Want ook de terugbetalingsregels zijn zacht gezegd niet streng.

Terecht daarom dat CDA en ChristenUnie – nu de nationale studieschuld gierend oploopt – prognoses willen van wat er wordt geleend, én wat er zal worden terugbetaald. Deze twee regeringspartijen waren tegen het leenstelsel, maar kregen afschaffing niet voor elkaar. Als straks blijkt dat veel geld nooit terugkomt, kan net zo goed de basisbeurs heringevoerd worden. Maar dan wel parallel aan het ontmantelen van de leencultuur.

In het commentaar verwoorden redacteuren
de mening van het Nederlands Dagblad
Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Door het preventief oppakken van activisten scoort Haagse wegblokkade bij voorbaat succes

Het veiligheidsargument lijkt vergezocht, tegen een aangekondigde zit-actie op asfalt dat heus geen razende snelweg is. En in vergelijking met recente wilde trekker-optochten is deze rebellie niet serieus ontwrichtend.

Afbeelding

Er is meer en beter onderwijs over de Holocaust nodig, want elke ontkenner is er een te veel

Vaak is uitgesproken dat de uitroeiing van de Europese Joden nooit meer mag plaatsvinden en nooit mag worden vergeten of ontkend. Maar juist dat laatste lijkt te gebeuren.

Afbeelding

VVD, de 75-jarige middenpartij die geregeld met haar lelijkste gezicht naar rechts lonkt

Een elitaire club van ondernemers en andere welgedane lieden is de VVD maar kort geweest. Later werd het de partij voor ieder die het goed getroffen heeft: met het leven, met zichzelf en met Nederland.

Afbeelding

Om de boeren te plezieren, schoot Piet Adema in eigen voet. Toch waren de afspraken duidelijk

Landbouwminister Piet Adema dacht dat de verplichte aanleg van bufferstroken rond bemeste grond wel kon wachten tot 2024. Waren de afspraken met Brussel nou zo onduidelijk, of speelt er iets anders mee?

Afbeelding

Bij het eigendom van een hond of kat hoort vindbaarheid en aansprakelijkheid

Tien jaar na de honden moeten ook katten gechipt en geregistreerd worden. Hoog tijd: de maatschappelijke schade die zwervende katten veroorzaken, moet verhaalbaar zijn op de eigenaren die hen hun gang laten gaan.

Afbeelding

De 'hitlijst' christenvervolging houdt iets arbitrairs. Maar laat hem maar op je inwerken

Hoe meet je christenvervolging precies, en is die eigenlijk wel te 'vangen' in een ranking? Open Doors presenteerde afgelopen week de nieuwste ranglijst. Ook aan de kleine lichtpuntjes houd je een dubbel gevoel over.

Afbeelding

Beslissende keuzes in de steun aan Oekraïne tegen een nieuw Russisch offensief

Rusland bereidt zich voor op een nieuw offensief in Oekraïne. Westerse landen moeten nu beslissende keuzes maken, welke wapensystemen Oekraïne krijgt om de aanval echt te breken - of nog beter, Rusland af te schrikken.

Afbeelding

Er is een beter plan voor zonnepanelen nodig, maar wat kunnen we doen?

Onze inzet van zonnepanelen is niet duurzaam genoeg en zet het elektriciteitsnet onder druk. Maar hoe kun je er nou voor zorgen dat ook mensen met lagere inkomens en huurders mee kunnen in de energietransitie?

Afbeelding

Waar rijkdom zich ophoopt, dreigt de zwarte handel in politieke invloed

De ophoping van bezit bij een klein aantal extreem rijken, is onrechtvaardig en gevaarlijk. Als politieke invloed voor veel geld te koop komt, loopt de democratische rechtsorde groot gevaar.