14 december 2018 om 20:25
Commentaar
Sjirk Kuijper
Luister naar

Commentaar: Onderwijs moet lesdoelen stellen, geen levensdoelen

‘Een school is bedoeld om vreedzaam te leren samenleven en te oefenen in het omgaan met verschillen. Het is een samenleving in het klein.’ Erik Renkema promoveerde deze week op een onderzoek naar de samenwerkingsschool. Dat is een fusie van openbaar en christelijk basisonderwijs, die steeds vaker voorkomt in krimpregio’s met te weinig kinderen om scholen van twee richtingen in stand te houden. Het gevolg is dat ‘openbaren’ en ‘fijnen’ na schooltijd niet met elkaar op de vuist gaan. Dat is vredig; niet voor niks wordt er ook wel gesproken over ‘samenlevingsscholen’. Maar als die dorpse achtstegroepers eenmaal afzwaaien naar het voortgezet onderwijs in de stad, stuiten ze alsnog op de segregatie waarover de Onderwijsraad nu de noodklok luidt. En die botsing tussen plattelandse ‘boeren’ en stadse ‘kakkers’ is slechts één van de vele kloven. Zeker zo ingrijpend is dat scholieren al in de brugklas worden voorgesorteerd voor uiteenlopende vervolgtrajecten, van vmbo tot gymnasium.

Die segregatie waar de Onderwijsraad voor waarschuwt, heeft nauwelijks tot niks te maken met de scheiding tussen christelijk (bijzonder) en openbaar onderwijs. Het gaat erom dat ook binnen een ogenschijnlijk brede scholengemeenschap, ongeacht haar identiteit, al vanaf dag één geselecteerd en daardoor gesegmenteerd wordt. En dat begint nog veel jonger: in de voorschoolse educatie (zoals de peuterspeelzaal) komen kinderen van verschillende sociale herkomst elkaar al weinig tegen. Daarna wordt hun schoolloopbaan al veel te vroeg voorbestemd, en zo krijgen ze ongelijke kansen. Mogelijkheden om te ‘stapelen’ (zoals de vroegere mavo-leerling die uiteindelijk de universiteit bereikte) zijn minder geworden. En ook voor de intelligente maar praktisch aangelegde leerling is het huidige stelsel een frustrerend systeem. Sommige jongeren kunnen beter vroeg een vak kiezen en aan het werk gaan, en dan daarnaast rustig doorleren.

Dat het huidige stelsel niet uit ieder kind het beste haalt, is een terechte zorg van de Onderwijsraad. Maar dat het onderwijs ook een geïntegreerde samenleving zou moeten creëren, is een te hoog gegrepen doel. Daarvoor zullen jongeren én ouders toch echt ­eigen initiatief moeten nemen, juist buiten de lesuren om. Een kerkgemeenschap bijvoorbeeld, kán een plek zijn waar mensen uit verschillende wijken, sociale kringen en onderwijsniveaus elkaar ontmoeten. Hetzelfde geldt voor een sportvereniging – zolang dat niet door te hoge contributie een elitaire ballenclub wordt. Ook binnen één dorp, school, bedrijf, kerk of club kunnen gelijkgestemden hun eigen bubbel vormen. Dat doorbreken, is geen lesdoel maar een levensdoel.

In het commentaar verwoorden redacteuren
de mening van het Nederlands Dagblad
Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Door het preventief oppakken van activisten scoort Haagse wegblokkade bij voorbaat succes

Het veiligheidsargument lijkt vergezocht, tegen een aangekondigde zit-actie op asfalt dat heus geen razende snelweg is. En in vergelijking met recente wilde trekker-optochten is deze rebellie niet serieus ontwrichtend.

Afbeelding

Er is meer en beter onderwijs over de Holocaust nodig, want elke ontkenner is er een te veel

Vaak is uitgesproken dat de uitroeiing van de Europese Joden nooit meer mag plaatsvinden en nooit mag worden vergeten of ontkend. Maar juist dat laatste lijkt te gebeuren.

Afbeelding

VVD, de 75-jarige middenpartij die geregeld met haar lelijkste gezicht naar rechts lonkt

Een elitaire club van ondernemers en andere welgedane lieden is de VVD maar kort geweest. Later werd het de partij voor ieder die het goed getroffen heeft: met het leven, met zichzelf en met Nederland.

Afbeelding

Om de boeren te plezieren, schoot Piet Adema in eigen voet. Toch waren de afspraken duidelijk

Landbouwminister Piet Adema dacht dat de verplichte aanleg van bufferstroken rond bemeste grond wel kon wachten tot 2024. Waren de afspraken met Brussel nou zo onduidelijk, of speelt er iets anders mee?

Afbeelding

Bij het eigendom van een hond of kat hoort vindbaarheid en aansprakelijkheid

Tien jaar na de honden moeten ook katten gechipt en geregistreerd worden. Hoog tijd: de maatschappelijke schade die zwervende katten veroorzaken, moet verhaalbaar zijn op de eigenaren die hen hun gang laten gaan.

Afbeelding

De 'hitlijst' christenvervolging houdt iets arbitrairs. Maar laat hem maar op je inwerken

Hoe meet je christenvervolging precies, en is die eigenlijk wel te 'vangen' in een ranking? Open Doors presenteerde afgelopen week de nieuwste ranglijst. Ook aan de kleine lichtpuntjes houd je een dubbel gevoel over.

Afbeelding

Beslissende keuzes in de steun aan Oekraïne tegen een nieuw Russisch offensief

Rusland bereidt zich voor op een nieuw offensief in Oekraïne. Westerse landen moeten nu beslissende keuzes maken, welke wapensystemen Oekraïne krijgt om de aanval echt te breken - of nog beter, Rusland af te schrikken.

Afbeelding

Er is een beter plan voor zonnepanelen nodig, maar wat kunnen we doen?

Onze inzet van zonnepanelen is niet duurzaam genoeg en zet het elektriciteitsnet onder druk. Maar hoe kun je er nou voor zorgen dat ook mensen met lagere inkomens en huurders mee kunnen in de energietransitie?

Afbeelding

Waar rijkdom zich ophoopt, dreigt de zwarte handel in politieke invloed

De ophoping van bezit bij een klein aantal extreem rijken, is onrechtvaardig en gevaarlijk. Als politieke invloed voor veel geld te koop komt, loopt de democratische rechtsorde groot gevaar.