24 januari 2019 om 03:00
Commentaar
Sjirk Kuijper
Luister naar

Commentaar: te veel geld voor te weinig huizen

Huizen in Nederland werden in één jaar gemiddeld een tiende duurder. Voor een bestaande woning werd ruim 9 procent méér betaald dan een jaar eerder; een nieuwbouwhuis werd zelfs 17 procent duurder. Nergens anders in Europa (behalve in Slovenië) ging het zo mal. De ongelijkheid tussen bezitters en nog-niet-bezitters nam navenant toe. De drempel om de woningmarkt als starter te betreden, werd hoger. En onze nationale ­hypotheekschuld ging naar een record: 700 miljard.

Prijsstijging heeft natuurlijk op z’n minst ten dele te maken met de spanning tussen vraag en aanbod. Voor diverse groepen woningzoekenden is er gewoon veel te weinig keus. Jonge mensen die hun eerste huis willen kopen, staan in rijen voor éénzelfde inschrijving of ­bezichtiging. Maar ook ouderen die hun eengezinshuis met z’n ellendige trap willen inruilen voor een fijne ­seniorenwoning of appartement met alles gelijkvloers, ­stuiten op schaarste. Door de crisis die ruim tien jaar geleden uitbrak, zijn de projectontwikkeling en bouw keihard afgeremd. Aannemers gingen failliet, ervaren bouwvakkers belandden op straat en zochten ander werk, ook bij de overheid verdwenen de banen van ambtenaren die planvorming en vergunningverlening regelen. Het kost veel tijd en energie om die complete mammoettanker weer op sterkte en stoom te krijgen.

Maar de prijsstijging komt niet alleen doordat er te weinig (nieuwe) huizen zijn. Het komt ook doordat er te veel geld is. Tenminste, door kapitaal dat specifiek voor de aankoop van woningen beschikbaar is.

De banken hebben hun hypotheekregels sinds 2008 moeten aanscherpen, maar nog altijd financieren zij liever de aankoop van een woning dan een onzeker zakelijk avontuur waar geen onderpand tegenover staat. En ook parti­culieren die geld over hebben, ontdekken de woningmarkt als investeringskans. Op een spaarrekening bij de bank verdampt je vermogen (de rente is lager dan de inflatie). En voor aandelen moet je sterke zenuwen hebben (de AEX daalde 10 procent in 2018). Dus waarom zou je niet een of meer huizen ­kopen en die verhuren aan woningzoekenden die geen hypotheek kunnen krijgen, maar die ook niet voor ­sociale huur in aanmerking komen?

Deze impasse vraagt om ten minste drie offensieven. De bouw van nieuwe koophuizen moet vlotgetrokken worden, zodat er weer doorstroming op gang komt. Maar er moeten ook betaalbare huurwoningen bij ­komen, want kopen is in Nederland wel heel erg de maatstaf geworden. En ten slotte moet het weer aantrekkelijk worden om geld te investeren in duurzame maatregelen, innovatie en levendige bedrijvigheid, in plaats van in prijsopdrijving van dode stenen.

In het commentaar verwoorden redacteuren
de mening van het Nederlands Dagblad
Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Door het preventief oppakken van activisten scoort Haagse wegblokkade bij voorbaat succes

Het veiligheidsargument lijkt vergezocht, tegen een aangekondigde zit-actie op asfalt dat heus geen razende snelweg is. En in vergelijking met recente wilde trekker-optochten is deze rebellie niet serieus ontwrichtend.

Afbeelding

Er is meer en beter onderwijs over de Holocaust nodig, want elke ontkenner is er een te veel

Vaak is uitgesproken dat de uitroeiing van de Europese Joden nooit meer mag plaatsvinden en nooit mag worden vergeten of ontkend. Maar juist dat laatste lijkt te gebeuren.

Afbeelding

VVD, de 75-jarige middenpartij die geregeld met haar lelijkste gezicht naar rechts lonkt

Een elitaire club van ondernemers en andere welgedane lieden is de VVD maar kort geweest. Later werd het de partij voor ieder die het goed getroffen heeft: met het leven, met zichzelf en met Nederland.

Afbeelding

Om de boeren te plezieren, schoot Piet Adema in eigen voet. Toch waren de afspraken duidelijk

Landbouwminister Piet Adema dacht dat de verplichte aanleg van bufferstroken rond bemeste grond wel kon wachten tot 2024. Waren de afspraken met Brussel nou zo onduidelijk, of speelt er iets anders mee?

Afbeelding

Bij het eigendom van een hond of kat hoort vindbaarheid en aansprakelijkheid

Tien jaar na de honden moeten ook katten gechipt en geregistreerd worden. Hoog tijd: de maatschappelijke schade die zwervende katten veroorzaken, moet verhaalbaar zijn op de eigenaren die hen hun gang laten gaan.

Afbeelding

De 'hitlijst' christenvervolging houdt iets arbitrairs. Maar laat hem maar op je inwerken

Hoe meet je christenvervolging precies, en is die eigenlijk wel te 'vangen' in een ranking? Open Doors presenteerde afgelopen week de nieuwste ranglijst. Ook aan de kleine lichtpuntjes houd je een dubbel gevoel over.

Afbeelding

Beslissende keuzes in de steun aan Oekraïne tegen een nieuw Russisch offensief

Rusland bereidt zich voor op een nieuw offensief in Oekraïne. Westerse landen moeten nu beslissende keuzes maken, welke wapensystemen Oekraïne krijgt om de aanval echt te breken - of nog beter, Rusland af te schrikken.

Afbeelding

Er is een beter plan voor zonnepanelen nodig, maar wat kunnen we doen?

Onze inzet van zonnepanelen is niet duurzaam genoeg en zet het elektriciteitsnet onder druk. Maar hoe kun je er nou voor zorgen dat ook mensen met lagere inkomens en huurders mee kunnen in de energietransitie?

Afbeelding

Waar rijkdom zich ophoopt, dreigt de zwarte handel in politieke invloed

De ophoping van bezit bij een klein aantal extreem rijken, is onrechtvaardig en gevaarlijk. Als politieke invloed voor veel geld te koop komt, loopt de democratische rechtsorde groot gevaar.