6 februari 2019 om 19:14

Nieuws Wim Houtman

Commentaar: veilig in eigen huis

‘Het houdt niet op – niet vanzelf’. Ook niet met een campagne, hoe bekend dat zinnetje sinds 2012 ook geworden is. Nieuwe cijfers over huiselijk geweld zijn, als je ze op je in laat werken, onthutsend. In een op de tien woningen in Nederland leed in de afgelopen vijf jaar iemand – een volwassene – onder huiselijk geweld. Bij 20 procent van hen was/is dat structureel. Bij de rest bleef het bij één of een paar keer; dat is niet per se geruststellend. Die ene keer schoppen of slaan, gooien met voorwerpen of afgedwongen seks, is een breuk van vertrouwen. Je weet: dit kan dus gebeuren. Het kan nog lang onveilig blijven.

‘Het houdt niet op – totdat je iets doet’, is nu het motto van een nieuwe campagne. Maar wát? Het filmpje toont een familiefeest waar een vrouw enorm uit haar slof schiet tegen haar zoontje. Haar zus ziet het. Probeer daar maar eens wat van te zeggen. Voor je het weet, krijg je een ‘waar bemoei je je mee’ of ‘kijk naar jezelf’ naar je hoofd en zet je het contact op het spel. Wat doe je als je op een avond in je straat geschreeuw hoort, slaande deuren en huilen? Waarschijnlijk loop je gewoon verder.

We kunnen of willen het ook niet geloven. Het is één ding om je van pasgeboren kinderen af te vragen of die ‘uit zichzelf niets goeds kunnen doen’; iets anders is of je dat van volwassen mensen wél aanneemt. Geweld, misbruik, verwaarlozing is niet alleen iets van anderen – overvallers, hooligans, terroristen, aso’s. Ook op het oog gewone mensen kunnen ernaar grijpen – uit wanhoop of onmacht, uit machtsmisbruik of egocentrisme. Ook mensen bij jou in de kerk of in de straat. Jijzelf ook, als je niet uitkijkt, als je er niet voor wordt behoed. Wat zou je uiteindelijk willen, als het jouw losse handen waren of jouw gezin? Dat men wegkijkt en jou je gang laat gaan, of dat er iemand opstaat en wat doet?

Mooi is dat: een overheid die zich zorgen maakt tot achter de voordeur. En die als een probleem hardnekkig blijkt, het er niet bij laat zitten. Bij professionals is al bemoeizorg ingevoerd. Zorgverleners, leerkrachten, therapeuten, jeugdzorgers en crècheleidsters zijn verplicht actie te ondernemen als ze huiselijk geweld of kindermishandeling vermoeden. De campagne doet ook een beroep op de sociale omgeving. Als je vermoedt dat er iets mis is, overleg dan eens met anderen die die mensen ook kennen. En bel anders het meldpunt, dat er hulpverlening bij kan halen. Slachtoffers kunnen leren dat ze een keus hebben: niet blijven toedekken, maar advies of hulp zoeken en weggaan als het moet. En voor degenen met wie ze dan eindelijk gaan praten: gelóóf hen. En vraag zo nodig door.