10 augustus 2022 om 21:03
Afbeelding
Commentaar
Sjirk Kuijper
Luister naar

Prijsstijgingen vragen solidariteit met de zwaarst gedupeerden zonder speelruimte in hun budget

De boodschappen zijn in één jaar 18,5 procent duurder geworden; voor een gemiddeld (vierpersoons) gezin scheelt dat 1500 euro per jaar. En de prijzen voor gas en licht zijn over de kop gegaan: het contract voor een gemiddelde verbruiker ging van 2000 naar 5000 euro. 

Heftige bedragen: duizenden euro’s per jaar, waar haal je die vandaan? Maar het meest verraderlijke zit ‘m in het woord ‘gemiddeld’. Voor veel huishoudens zal de schade geringer uitpakken - en dus zijn er ook die het juist nog veel zwaarder voor de kiezen krijgen. 

En dat zijn niet automatisch de meest draagkrachtigen, of de big spenders die wel wat kunnen matigen. Duurdere boodschappen treffen vooral grote gezinnen: hooguit twee inkomens, een veelvoud aan monden te voeden. En energiegebruik hangt sterk af van de grootte en isolatie van je huis, en wat je daaraan kunt doen.

Elke prijsstijging is relatief; ze kan een correctie zijn op het verleden, als een product onnatuurlijk goedkoop was. En dat ‘de’ boodschappen duurder worden, geldt ook maar voor het gemiddelde van een ‘testmandje’ met veel verkochte artikelen. Sommige aankopen zijn prima vermijdbaar: als groenten uit de kas te duur worden door de hoge gasprijs, kun je ervoor kiezen alleen seizoensgroenten te eten die van de koude grond worden geoogst. 

Op merkartikelen van grote fabrikanten en supermarktketens zit een vette marketingmarge (al die reclamecampagnes moeten wel betaald worden); die kun je door slimme keuzes uitsparen. En bedenk dat sommige grote aanschaffen, waarvoor je vroeger jaren spaarde (tv, computer), nog steeds goedkoper worden. Onze uitgaven voor primaire levensbehoeften - eten en drinken, warmte en licht - zijn nog altijd laag in vergelijking met andere tijden en andere landen. 

Wie op vakantie in het buitenland boodschappen doet, leert snel genoeg dat je met zorg in plaats van routineus moet kiezen: niet alles wat je thuis gewend bent, is ook elders betaalbaar. 

De impact van de opgetelde prijsstijgingen voor boodschappen en energie verschilt enorm per huishouden. En juist de zwaarst gedupeerden zijn vaak al gewend bewust te kiezen; zij hebben geen speelruimte meer in hun budget. Het kabinet moet er daarom resoluut van afzien ‘gratis geld’ te drukken voor generieke steun. De staatssteun en belastingvoordelen waartoe vorig jaar in oktober halsoverkop besloten werd, waren een slecht begin. 

Wenselijker zijn fijnzinnige maatregelen die gericht ten goede komen aan zwakke schouders waarvoor de grootste lastenverzwaring dreigt. Dat heet heel ouderwets ‘solidariteit’, en dat is zinvoller dan collectief te eisen dat de overheid elke financiële tegenvaller van ons weert of haastig compenseert.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Het is tijd om te zeggen: dag Zwarte Piet

Gevoelens van onbehagen en vervreemding moeten serieus worden genomen, maar níét als het gaat om Zwarte Piet. Niemand lijdt schade door aanpassing van zijn uiterlijk.

Afbeelding

Die psalmwoorden op de VU zijn juist bevrijdend. Dat dat niet herkend wordt, is verdrietig

De Vrije Universiteit schrapt de Bijbelwoorden aan het begin en eind van elke plechtigheid. Eigenlijk is het verwonderlijk dat dit gebruik het nog zo lang heeft volgehouden.

Afbeelding

In psychisch ziek Nederland moet het leven een feestje zijn (maar dat is het lang niet altijd)

Dat het leven vaak helemaal niet maakbaar is en veel tegenslag kent: daar moet het in de strijd voor een betere mentale gezondheid in Nederland veel vaker over gaan.

Afbeelding

Om milieunormen te stellen heb je een machtige markt nodig

Om de spilzieke verpakkingsgewoonten van multinationals te veranderen, heb je de macht nodig van een grote markt: de Europese Unie. Ons eigen land is bepaald geen voortrekker op het gebied van verpakkingsbesparing.

Afbeelding

Saoedi-Arabië als gastland van het WK in 2030 lijkt te bizar voor woorden, maar de deur staat open

In 2023 wordt de voorzitter van de FIFA gekozen. Als Gianni Infantino zijn functie behoudt, staat de deur open voor een nog veel problematischer land dan Qatar. De KNVB zou vierkant tegen zijn herverkiezing moeten zijn.

Afbeelding

De stem van beneden tegenover de almacht van de Chinese communistische partij

De protesten in China laten zien dat onder een jonge generatie wel degelijk de roep naar meer vrijheid en democratie bestaat. Maar het regime van Xi Jinping weet weinig andere antwoorden dan nog meer repressie.

Afbeelding

De volgende revolutie in de consumptiemaatschappij: winkelen zonder de straat op te gaan

De nieuwste revolutie in de consumptiemaatschappij kwam door corona in een hoogste versnelling. De magazijnwerkers en pakketbezorgers die dit mogelijk maken verdienen meer aandacht en beloning.

Afbeelding

De beste rem op migratie is een andere economie

Plannen voor een gezamenlijk Europees asielbeleid lopen al jaren vast op politieke onwil. Intussen houden arbeidsmigranten de raderen van ons dolgedraaide koopjes- en thuisbezorgparadijs draaiend.

Afbeelding

Kijk in de spiegel van het ‘WK van de schaamte’ en zie je eigen hebzucht

De WK-stadions zijn gebouwd op de dood en lijden van anderen. Maar geldt dat eigenlijk niet voor alle weelde en luxe in ons leven? We kunnen ons ervoor schamen. Zeker. Maar daar help je niemand mee. Hoe dan wel?