24 februari 2021 om 03:00
Afbeelding
Commentaar
Herman Veenhof
Luister naar

Sancties lijken een krachteloos middel, maar het is niet zinvol ze af te schrijven

Vooral in rechtse, populistische en nationalistische kringen is het gemeengoed af te geven op een diplomatiek beleidsinstrument: de sanctie. Vooral de maatregelen die genomen worden door de Europese Unie ontmoeten vaak hoongelach vanuit een onderbuikgevoel. En op het eerste gezicht lijkt daar ook wel reden voor. De indruk dat sancties een krachteloos middel zijn, werd versterkt door het bezoek van EU-buitenlandchef Josep Borrell aan Moskou. Hij kwam daar praten over de behandeling van de Russische criticus Aleksej Navalny, die na vergiftiging en twee rechtszaken aankijkt tegen ruim twee jaar resterend strafkamp en een boete van bijna tienduizend euro.

Borrell werd afgeblaft door Sergej Lavrov, de ervaren Russische minister van Buitenlandse Zaken, die in zijn ijzig machiavellisme begint te lijken op zijn voorganger in een ver verleden, Andrej Gromyko. Tijdens het gesprek wees Rusland drie Europese diplomaten uit, een belediging van de eerste orde. Borrell kreeg er in Brussel ook van langs en nu komen er iets pittiger sancties van de EU tegen Rusland. Die kunnen twee kanten op gaan; individuen kan het verboden worden naar de EU te reizen of hun banktegoeden daar te gebruiken. En ook landen op zich of sectoren van de economie kunnen onder druk gezet worden.

Tegen ruim 150 Russen en ruim tachtig bobo’s uit Belarus gelden momenteel sancties. Die doen soms pijn: medische hulp en opleidingen in het Westen voor het nakroost zijn onbereikbaar voor de corrupte oligarchie in het Oosten. Maar maatregelen tegen staten komen niet snel van de grond. Economische boycots kosten de EU zelf geld; de bevolking in de landen waar foute regimes zitten, wordt getroffen; sancties kunnen zelfs dienen als binnenlandse propaganda (‘de hele wereld is tegen ons’) en leiden tot verdeeldheid binnen de EU. De noordelijke landen zijn voor een harde aanpak, zuidelijk Europa wil praten en Duitsland wil graag blijven profiteren van de Nord Stream 2-gaspijplijn.

Het instrument afschrijven is echter niet zinvol. Daar zijn wel vijf redenen voor. Al is het een symbool, sancties vestigen aandacht op misstanden; het zijn moties van afkeuring, ze steunen de oppositie in foute landen en ze doen bij slimme handhaving, door juridische onderbouwing en inzet van de ‘Magnitsky-wet’ de criminele top toch pijn. Het voornaamste argument is dat slachtoffers van slechte regimes er zelf ook voor zijn. Alleen al deze week werd het belang van sancties onderstreept door de tweemaal vergiftigde Russische opposant Vladimir Kara-Moerza en door Igor Loban, de politieman die met ByPol de waarheid over martelingen en kampen in Belarus doorgeeft.

Herman Veenhof

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Brazilië moet kiezen uit verrassend tegenstrijdige kandidaten

De uitslag van de eerste ronde van de presidentsverkiezingen in Brazilië was verrassend. Van de elf kandidaten sprongen er twee uit: Jair Bolsonaro en Luiz Inácio Lula da Silva. Een tweede ronde is nodig, die op 30 oktober plaatsvindt.

Afbeelding

Over de prioriteiten en de nalatenschap van een Kamervoorzitter

De Kamer heeft een voorzitter om debatten in goede banen leiden. Voor het managen van de medewerkers is er een ambtelijke top. Die zichtbare en onzichtbare verantwoordelijkheden moeten strikt gescheiden worden, schrijft Sjirk Kuijper.

Afbeelding

Moeten we Russische dienstweigeraars asiel geven? Er is wat voor en tegen te zeggen

Hoe maak je onderscheid tussen deserteurs, gewone vluchtelingen uit Rusland en infiltranten die hoogstwaarschijnlijk vanuit het Kremlin op pad worden gestuurd?

Afbeelding

Legaal online gokken zou veiliger zijn? Totale onzin, blijkt een jaar nadat online gokken legaal werd

Je kunt van casino’s heel veel zeggen, maar níet dat ze het welzijn van de mens op het oog hebben. De nieuwste cijfers over online gokken zijn dan ook precies wat je van die cijfers zou verwachten: enorm zorgwekkend, schrijft Nico de Fijter.

Afbeelding

Je M of V wijzigen moet inderdaad geen modegril worden

Gemakkelijker je geslacht wijzigen bij de burgerlijke stand leidt tot een heftig debat over transgenders. VVD en CDA bepleiten nu een gesprek over de consequenties van zo’n wijziging. Een goed idee?

Afbeelding

De ‘referenda’ in Oost-Oekraïne zijn een misdadige en gevaarlijke schijnvertoning

De ‘referenda’ in bezet Oekraïne over aansluiting bij Rusland waren niet alleen maar een illegale schijnvertoning die bedoeld is voor een illegale annexatie, ze zijn vooral ook misdadig en gevaarlijk.

Afbeelding

De prijs van een treinreis moet slimmer en concurrerender

Over ruim 900 kilometer stond het dinsdagochtend vast. Veel reizigers staan liever alleen in hun automobiele cocon in de file, dan schouder aan schouder in een volle bus of trein. Er ligt een opgave voor de overheid.

Afbeelding

Er is alle reden om bezorgd te zijn over de winst van Giorgia Meloni

‘Nu moeten we bewijzen wat we waard zijn’, zei de nieuwe Italiaanse premier Giorgia Meloni zondagavond, toen haar overwinning duidelijk werd. Hoe? Dat raakt de Europese Unie direct. En dus ook Nederland.

Afbeelding

Migratie is niet de enige onbesproken oorzaak van de woningschaarste

Bevolkingsgroei is volgens minister Hugo de Jonge een onbesproken probleem waar niet tegenop te bouwen valt. Dat heeft een reden. En: er zijn meer oorzaken van woningnood waarover geen fatsoenlijk gesprek mogelijk lijkt, schrijft Sjirk Kuijper.