Het parlement dreigt te verzanden in een onbegrensde enquête | Nederlands Dagblad

aangepast op 12 februari 2021 om 06:27

Het parlement dreigt te verzanden in een onbegrensde enquête
Commentaar

Het parlement dreigt te verzanden in een onbegrensde enquête

De Tweede Kamer krijgt de komende jaren de handen vol aan parlementaire enquêtes: het zwaarste middel van de volksvertegenwoordiging om de onderste steen boven te krijgen. Er komt een onderzoek naar de aardgaswinning, en donderdag besloot de Tweede Kamer dat er ook een enquête komt naar de toeslagenaffaire. Die kwestie werd kortgeleden al door een parlementaire ondervragingscommissie onderzocht. Verder is het de verwachting dat er nog een enquête komt naar de coronacrisis.

Drie enquêtes in één Kamerperiode is geen kleinigheid. Terecht wordt de vraag gesteld wat een enquête naar de toeslagenaffaire nog toevoegt. De ondervragingscommissie concludeerde al dat vooringenomen werd gehandeld en interne waarschuwingen werden genegeerd. Maar lange tijd was er politieke rugdekking voor de ‘fraudejacht’: er was een ministeriële commissie voor, en de Kamer zélf drong ook aan op harde actie.

De conclusies van de ondervragingscommissie leidden al tot het aftreden van het kabinet. Voor een parlementaire enquête is meer tijd, en meer ambtelijke ondersteuning. Er kan dieper worden gegraven, om een antwoord te krijgen op de vraag hoe etnische afkomst een selectiecriterium werd bij de fraudejacht. Er kunnen ook meer ‘gewone’ medewerkers van de Belastingdienst worden gehoord. Daarnaast kan de Kamer grondiger naar haar eigen rol kijken.

Het besluit om alsnog een enquête te houden, is de uitkomst van een politieke deal. Onder meer het CDA twijfelde, en wees erop dat de mogelijkheden van het parlement niet onbegrensd zijn. Uiteindelijk schaarde de Kamer - behalve PVV en Forum - zich toch achter het SP-voorstel. Afgesproken is dat de verhoren in de toeslagenaffaire nog vóór de zomer van 2022 plaatsvinden, en de verhoren over de gaswinning daarna.

De SP wil als voortrekker van de enquête naar de toeslagenaffaire ‘de beerput écht openbreken’. De partij stelt dat nog lang niet alles is onderzocht, maar verbreedt daarbij wel de focus. Want de SP claimt dat ‘alles wat er misgaat bij fraudebestrijding door de overheid’ aan het licht zal worden gebracht.

Dat is nogal een belofte, die bovendien het populistische idee voedt dat er van de overheid niks deugt. Zeker: bij sommige overheidsdiensten moet véél veranderen. Maar het inmiddels gevallen kabinet heeft daarvoor al een reeks maatregelen aangekondigd. Voor de uitvoering daarvan is straks in de eerste plaats de nieuwe regering verantwoordelijk. De belangrijkste taak van de Kamer is om te controleren of die beloftes worden nagekomen. Nu dreigt het parlement te verzanden in een onbegrensde enquête.

Gerard Beverdam

Commentaar

meer ‘Commentaar’