21 maart 2020 om 03:00
Luister naar

De dikke duim van de spreker

De HEER vroeg: ‘Wat heb je daar in je hand?’ ‘Een staf,’ antwoordde Mozes.

Exodus 4 vers 2

Onlangs werd ik uitgenodigd een podcast te beluisteren uit de serie Eerst dit van de EO en de IZB. De medeluisteraars waren bemoedigd door de boodschap. Die kwam erop neer dat wij alles wat ons weghoudt bij God mogen en moeten weggooien, neerwerpen aan de voet van het kruis.

Hoe kwam de spreker bij zijn boodschap? Wel, het is het verhaal van de staf van Mozes, als God hem de opdracht geeft naar Egypte te gaan. U weet wel, die staf die in een slang en weer terug veranderde.

Huh …? Ja, zo klonk het, die staf is enerzijds het symbool van Mozes’ midlifecrisis, zijn mislukking, zijn identiteitscomplex; maar anderzijds is die staf ook zijn houvast, zijn brood, alles wat hij nog heeft. Hij wil daaraan vasthouden en dáárom niet in opdracht van God naar Egypte gaan. Die staf staat voor alles wat tussen hem en God in staat. Die moet hij nu maar eens loslaten en op de grond werpen: gooi je laatste strohalm weg! En wat gebeurt er dan? De staf verandert in een slang … Een slang, het kwaad!! De staf waar Mozes veertig jaar mee heeft rondgelopen blijkt het kwaad dat tussen God en hem in staat te herbergen! Veertig jaar heeft Mozes daaraan vastgehouden, maar nu moet hij er afstand van doen, en zo ook wij.

Hopelijk vraagt u zich af: wat is dit?! Het is nonsens. Er zijn bijbelpassages waarbij na zorgvuldige exegese de verklaringen uiteen kunnen lopen. Terecht wordt dan gezegd dat er ‘vrijheid van exegese’ bestaat. Maar dan is er wel sprake van exegese geweest. Hier niet.

Waarom leg ik hier de vinger bij? Kun je zoiets niet beter doodzwijgen? Ik denk aan wat de vermaarde ds. Buskes ooit moet hebben gezegd over een preek. Het kwam hierop neer: wij hebben vanmorgen een uitleg gehoord, die was zó bijzonder, wij zullen er wel nóóit weer iets van horen … Was hier sprake van dat verschijnsel, ik zou er inderdaad het zwijgen toe hebben gedaan.

Maar, zoals opgemerkt, dit verhaal over Mozes’ staf heeft niets met bijbeluitleg te maken. De bijbeltekst wordt uitgeleverd aan, ondergeschikt gemaakt aan de dikke duim van de spreker. Immers, de tekst van Exodus vertelt klip en klaar waarom Mozes zijn staf op de grond moet gooien. Hij moet met die staf - het op de grond gooien ervan, het slang worden en het weer oppakken(!) ervan - zijn volksgenoten ervan overtuigen dat hun God hem heeft gezonden (Exodus 4 vers 5).

De spreker negeert het eigen verhaal van de tekst volledig en degradeert de passage tot kapstok voor zijn fantasie. Het verontrustende is dat welwillende christenen, omdat er een aansprekende boodschap meeklinkt, blijkbaar zomaar doof zijn voor wat de bijbeltekst wordt aangedaan. Helaas is dit een trend. Als je maar een mooi verhaal hebt, dan doet het er niet toe of je de bijbeltekst mangelt. Als de hoorder maar fijn wordt bediend: het doel heiligt het middel. Arme Bijbel.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Bij herdenkingen helpt het mij te denken aan één naam in het bijzonder en die te koesteren

Hij dook onder in Lunteren, Bernhard Hellmann uit Wenen, maar overleefde de oorlog niet. Hij was bevriend met Konrad Lorenz, de latere Nobelprijswinnaar. Ooit bouwden ze samen aquaria.

Afbeelding

Als er in de kerk geen ruimte voor twijfel is, waar moeten zoekers dan naar toe?

Ga je er in de kerk vanuit dat de mensen om je heen hetzelfde geloven als jij? Misschien is het verstandiger het eens te vragen. Want niet iedereen in de kerk is altijd even gelovig of gelooft. Dat mag, juist in de kerk.

Afbeelding

De Taliban beweren de 'ware' uitleg van de sharia in te voeren - waarom geldt die dan niet voor hun eigen dochters?

Er is weinig hoop voor Afghanistan, nu vrouwen er in afzondering moeten leven en niet naar school mogen. Maar waarom zitten dochters van de Afghaanse regeringswoordvoerder wél op school, in Qatar?, vraagt Sahar Noor.

Afbeelding

We zijn verleerd te vechten voor democratie en we zijn decadent geworden

Dat er gevochten moet worden om een democratie te verdedigen, was eerder onvoorstelbaar voor de meeste generaties in Europa, schrijft Henk den Uijl.

Afbeelding

Koffie met twee Russen. 'Ik check nog even of ik wel de goede zin uit mijn geheugen viste. Gods zegen, toch?'

In een koffietentje in India heeft Paulien Vervoorn een bijzondere ontmoeting met een Russisch stel. 'Wij wonen in Moskou en merken niks. Maar het woord oorlog mogen we niet noemen, want volgens de media ís er geen oorlog'

Afbeelding

Het woelen van de geschiedenis verandert de blik van Nederlanders op de Holocaust

Reina Wiskerke verlangt geregeld naar een toestand waarin de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust onaangetaste ijkpunten zijn voor moreel handelen. Maar heimwee naar het verleden helpt niet verder.

Afbeelding

Wie er in het voetbalstadion zitten? Kinderzieltjes met 'daddy issues'

Voetbal is emotie. Dat ervaart Rinke Verkerk als ze het tafereeltje voor de tv beziet. Job, haar man, zit vol in de wedstrijd; dan is hij boos, onbereikbaar en dan extatisch. De kinderen kijken hem verbaasd aan: wie is deze man?

Afbeelding

De lof voor Segers is huiswerk voor journalisten. 'Praten over christelijke politiek als folklore'

Journalisten die verveeld de politiek duiden, dat heeft een keerzijde, vindt socioloog Wim Dekker. 'Het haalt de angel uit de politiek. Het gaat niet meer over recht of gerechtigheid maar over kleinmenselijk geneuzel.'

Afbeelding

Engelse dorpskerken, sfeervoller wordt het niet. Maar hoe houd je ze warm?

Met de trein reis ik over de zeebodem naar Engeland, via de Kanaaltunnel. Reisdoel is een dorpje in Sussex, met uitzicht op het Kanaal. De dorpskerk daar is een scheef en oud kavalje.