13 januari 2014 om 11:57

Nieuws Bernhard Reitsma

Geesteloze preekroosters

Het is een probleem waar 95 procent van kerkelijk Nederland zich niet van bewust is; waar de wereld buiten de kerk al helemaal geen idee van heeft.

Het zijn alleen dominees en voorgangers die er mee te maken krijgen (hoewel de meesten van hen er niet wakker van liggen) en de kleine groep van gemeenteleden die dit probleem op hun bord hebben liggen (en er af en toe wel wakker van kunnen liggen). Het gaat om de run op predikanten die aan het begin van elk jaar weer plaatsvindt in protestantse kerken.

Soms begint het nog eerder. Preekregelaars moeten hun rooster toch maar weer vol zien te krijgen, anders komt de gemeente voor niets in de kerk. Eind 2013, begin 2014, wordt de agenda voor 2015 ingevuld. Dat is nog eens planning, twee jaar vooruit ...

stoelendans

Sommige dominees sturen zelf aan het eind van een jaar al mails rond naar gemeenten waar ze graag willen voorgaan, met de opmerking dat de kans groot is dat wie in januari belt achter het net vist. Ik ben wel benieuwd of dit in evangelische gemeenten ook zo sterk speelt, ik vermoed van wel. Je wilt toch graag de topsprekers binnenhalen en niet de onbekenden.

Op zich begrijp ik dat allemaal wel. Als je niet op tijd bent, is het gevolg dat je soms dagen moet bellen om het rooster nog een beetje gevuld te krijgen, en dat is zonde van je tijd. Toch stoor ik me in steeds sterkere mate aan deze stoelendans.

gemeente

Niet zozeer omdat ik eind 2013 nog niet weet wanneer ik in 2015 met vakantie ga. Ook niet omdat de toekomst onzeker is, of omdat ik elke dag rekening wil houden met de wederkomst van Jezus. Het is vooral omdat ik het steeds sterker ervaar als een teken van geestelijke armoede. We doen net alsof ons leven door ons georganiseerd kan worden, alsof het maakbaar is.

Stel nu dat dit niet zo is. Stel nu dat er een zondag is zonder voorganger. Wat dan? Is er dan niemand in de gemeente die in staat is de Bijbel uit te leggen en toe te passen? Is er niemand die een geestelijke les kan doorgeven aan de gemeente?

theologen

Wat zegt dat over de kerk vandaag of over het team dat geestelijk leiding zou moeten geven aan de gemeente (kerkenraad of oudstenraad)? Wat zegt dat over het persoonlijk geloofsleven van de gemeente? Zijn we zo slecht thuis in de Bijbel en in wat geloven voor ons dagelijks leven betekent?

Daarmee pleit ik er niet voor om maar elk gemeentelid te laten spreken en preken. Het gaat vaak genoeg mis met selfmade theologen, zoals het overigens ook mis kan gaan met geschoolde theologen. In beide gevallen is het belangrijk dat er goed geestelijk leiding gegeven wordt aan de gemeente. Maar of het daarvoor nodig is twee jaar van tevoren predikanten vast te leggen?

Midden-Oosten

Ik ken verschillende geestelijke leiders in het Midden-Oosten. Het zijn gewone gemeenteleden, zonder officiële theologische opleiding. Maar ze hebben een diep geloof in Christus, hebben door Bijbelstudie en het lezen van boeken een grote schat van wijsheid verzameld. Ze gaan regelmatig voor, leggen de Schrift op een diepgaande en praktische wijze uit en wijzen anderen de weg. Ze weten geestelijk leiding aan de kerk te geven.

Deze christenen hebben het niet eenvoudig. Ze vormen vaak een minderheid te midden van een islamitische meerderheid. Hebben geen geld om fulltime theologie te gaan studeren. Toch is geloof iets wat hun hele leven bepaalt. Waar ze voortdurend over nadenken en mee bezig zijn.

moslims

Misschien hebben wij het in Nederland wel te goed. Zijn we te druk met geld verdienen, het hoofd boven water houden en het plannen van onze carrière en nemen we daarom geen tijd meer voor grondige Bijbelstudie.

In het Midden-Oosten is het de ontmoeting met moslims, die mensen aanspoort zich te verdiepen in de Bijbel. Ze willen goed weten wat het betekent om christen te zijn. Om hun eigen gemeente bij het geloof in Christus te bewaren en om anderen iets over de goedheid van Christus te kunnen vertellen. Als het zo werkt, is het misschien maar goed dat er steeds meer moslims in Nederland komen. Gaan we misschien ook weer Bijbellezen. En word ik eind van dit jaar niet meer gebeld voor preekbeurten in 2016 ...

Dr. Bernhard Reitsma is hoogleraar aan de VU voor de bijzondere leerstoel kerk in de context van de islam.Hij schrijft op deze plaats maandelijks een column.

Columns

meer ‘Columns’