11 maart 2013 om 09:23

Nieuws Bernhard Reitsma

Sterven als winst

Is dat waarvoor je leeft, ook waard om voor te sterven? Die vraag raakte me deze week weer als nieuw. Hij werd gesteld door Gary Witherall.

Samen met zijn vrouw Bonnie woonde hij rond de eeuwwisseling in Sidon in Libanon, vlak bij een van de grootste Palestijnse vluchtelingenkampen in het Midden-Oosten. Bonnie begeleidde zwangere vrouwen in een kliniekje en organiseerde daar ook wekelijks een soort vakantiebijbelclub voor kinderen. Zij en Gary werden door de mensen in Sidon zeer gewaardeerd. Met eigenlijk iedereen konden ze praten over God en vertelden ze wat hun leven zin gaf.

Op een ochtend ging Bonnie al heel vroeg naar haar kliniek om alles klaar te zetten voor de dag. Ze nam als altijd afscheid van Gary. Deze keer was het echter voorgoed. Kort na aankomst in de kliniek werd ze door een extremist vermoord. Gary was volledig verslagen. Het was een nachtmerrie. Ook in Sidon en in de zendingsgemeenschap in Libanon sloeg het nieuws in als een bom. Er leefden veel vragen? Waarom had God dit toegelaten? Waren Gary en Bonnie niet te onvoorzichtig geweest? Vandaag stelt Gary vooral één vraag: is dat waarvoor je leeft, ook waard om voor te sterven?

Vorig jaar werd diezelfde vraag mij op andere wijze door een Arabisch christen gesteld. Hij zei: Wat zou jij gedaan hebben als het oorlog was geworden toen jij in Libanon woonde? Was je dan gebleven? Ik moest toegeven dat ik waarschijnlijk wel was vertrokken, vooral ook voor mijn gezin, om hen te beschermen en mijn kinderen oorlogstraumas te besparen.

Toen zei hij: Zie je wel, dat doen alle zendelingen. Als het spannend wordt, gaan ze weg. Ik verwijt je dat niet, ik zou in jullie schoenen hetzelfde doen voor mijn gezin. Maar is het dan geen grootspraak, wanneer je zegt dat we bereid zouden moeten zijn om ons leven te geven voor het evangelie? Om eventueel zelfs extremisten te bereiken? En, zo voegde hij eraan toe, als er mensen zijn die wel hun leven wagen voor het evangelie, hoe vaak is dat niet uit een soort soort zucht naar spanning en gevaar. Netals oorlogsjournalisten, die het leven zonder oorlogssituaties als redelijk saai ervaren. Hij kon hetweten, want hij was zelf fotograaf geweest in deLibanese burgeroorlog.

Is dat waarvoor je leeft, ook waard om voor de sterven. Die vraag hoor ik in het evangelie. Die vraag stel ik anderen; die vraag stel ik mezelf. Is Jezus Christus me echt alles waard? In Nederland klinkt dat bijna absurd, in ieder geval is het puur hypothetisch. Zelfs het merendeel van de Libanese christenen staat eigenlijk nooit voor de keus tussen geloof of veiligheid. Ik al helemaal niet.

Hoe makkelijk is het om in Nederland te zeggen dat ik Jezus voor honderd procent toegewijd ben, dat ik Hem met heel mijn hart volg en dat ik mijn hele leven aan Hem gegeven heb. Maar is dat wel zo? Het kost me niets. Ik hoef er niets voor op te geven. Omdat geloven op een bepaalde manier mijn werk is geworden, is het zelfs omgekeerd. Als ik Jezus niet meer zou volgen, dan heeft dat grote consequenties. Dan zou ik mijn materiele zekerheid opgeven. Hoe absurd.

Misschien ligt daar nu wel net de bodem van onze geestelijke crisis. Dat het evangelie niet meer zo adembenemend is, dat we er zelfs voor zouden willen sterven. Dat we zo door onze welvaart gegrepen zijn, dat we niet meer kunnen ervaren hoe geweldig Jezus Christus zelf is. Mensen merken dat. Waarom zouden zij zich volkomen toewijden aan iemand, voor wie wij ons leven niet eens zouden willen geven.

Hoe kunnen we dat in Nederland ooit nog weer ontdekken? Als we willen dat geloven een prettige ervaring is, dat het ons geestelijk meer in balans brengt; als het welvaartsevangelie ons leert dat een christen het altijd voor de wind gaat? Gary leerde dat Christus zijn grootste schat is, omdat zijn grote liefde werd vermoord. Wat Bonnie geloofde, zegt hij, was het ondanks alle pijn en verdriet inderdaad waard om voor te sterven. Dat bleek uiteindelijk ook een getuigenis te zijn voor mensen in Sidon.

Ik verlang ernaar van Gary te leren, wat Paulus al heel lang geleden verwoordde: Voor mij is het leven Christus, het sterven winst. Maar ik realiseer me dat dit in mijn context nog wel heel theoretisch klinkt.

Dr. B.J.G. Reitsma is hoogleraar aan de VU voor de bijzondere leerstoel kerk in de context van de islam. Hij schrijft op deze plaats maandelijks een column.

Columns

meer ‘Columns’