4 augustus 2012 om 06:00

Nieuws Reina Wiskerke

De Assadjes

Asma, de vrouw van de Syrische president doet zelf open. Ze is losjes gekleed, evenals haar man. Hun kinderen spelen gezellig onder de kerstboom.

Zo treft Joan Juliet Buck het gezin eind 2010 aan in een soort doorzonwoning, als we haar mogen geloven. Ze schreef een 'portret' van Asma voor het Amerikaanse glamourblad Vogue.Syrië is dan nog een land waar het misschien de goede kant op gaat, benadrukt Buck. Hoe anders pakt het uit. Het Vogue-artikel wordt verguisd. Buck verliest haar goede naam.

Deze week doorbreekt zij haar stilzwijgen. Ze geeft haar kant van het verhaal. Het is een fascinerend geval van 'je vingers branden'. Vogue plaatste het portret van Asma eind februari 2011 op zijn site en trok het eind mei 2011 schielijk terug. Bekend werd dat het Assad-kamp een Amerikaans pr-bureau had ingeschakeld om Vogue te bewerken. Met een verpletterend resultaat. Vogue zette Asma neer als 'een roos in de woestijn'. Volgens Buck kwam die aanduiding - in de kop - niet uit haar koker.

Buck blikt in Newsweek Magazine in een spannend geschreven verhaal terug op het 'debacle'. Het oorspronkelijke artikel onder de kop 'A rose in the desert' is nog te vinden op de website van 'vredestichter' Bashar Assad (compleet met fladderende duiven en liftmuziekje). Even denk je met satire van doen te hebben.

Nu zijn er twéé verslagen van Bucks bezoek aan Asma Assad: het Vogue-portret en haar terugblik van anderhalf jaar later. Dezelfde feiten en ervaringen functioneren in totaal verschillende verhalen, zonder dat de schrijfster naar voren komt als leugenachtig. Zo plooibaar is de werkelijkheid in woorden van mensen. Dat is het angstwekkende. Eerst spreekt Buck onbevangen van een kindvriendelijk en open huishouding: iedereen kan door de vele glazen wanden (zonder gordijnen!) bij de Assadjes in huis kijken en regelmatig wipt een voorbijganger even binnen. Ze noteert dat het gezin draait op democratische beginselen: overal wordt over gestemd.

Zomer 2012 weet Buck dat ze op bezoek was 'bij de duivel en zijn vrouw', een kwalificatie die ze ten diepste ook van horen zeggen heeft. Verantwoording is niet nodig, want iedereen ziet Assad nu als duivel. De gordijnloze ramen krijgen anno 2012 iets sinisters. Buck roept het beeld op van toneelspel voor een groot publiek, een Truman Show (naar de gelijknamige film), waar alles nep is, wat één personage niet weet. 'Ik vroeg me af wie er allemaal achter de ramen daar buiten woonden en voor wie zij werkten.'

Zo zie je maar hoe andere omstandigheden tot andere aannames (mogen/moeten) leiden in de media. Een portret van Asma in de stijl van Vogue - Buck werkte al jaren voor het blad - deugde vanaf het begin niet, maar zonder de Arabische Lente was het waarschijnlijk geruisloos gepasseerd.

Bij Vogue draait ook alles om uitstraling en schone schijn. In dat opzicht sluit het blad aan bij het Syrische dictatorschap van eind 2010. Met de woorden van Buck: in het wereldbeeld van fashionmagazines was Syrië toen 'een verboden koninkrijk, vol van zijde, geuren, paleizen en ruïnes, bestuurd door een moderne president en een aantrekkelijke jonge first lady'.

Columns

meer ‘Columns’