17 maart 2018 om 03:00
Luister naar

Sporen van het koninkrijk: 'Waar en wanneer hoor ik nog innerlijke adel?'

Ik weet niet of ik het op papier krijg, maar de ervaring die ik wil beschrijven, gaat over klasse: de aparte ervaring dat iemand aan het woord is die kennis van zaken heeft, nuance en helderheid, maar ook een soort innerlijke aristocratie, en dat dat weldadig is.

Het ging zo. Ik was een boek aan het lezen over de Duitse geschiedenis (Cultuur als Macht van Frits Boterman). Daardoor kwam ik, via YouTube, bij een boekpresentatie terecht. Enkele Duitslanddeskundigen hebben in twintig portretten iets laten zien van het ‘wonder’, het opmerkelijke dat zich na de oorlog daar voltrok. Een zo getraumatiseerd land, met de loden last van zijn recente geschiedenis op de rug, maar dat zich in een aantal decennia ontwikkelde tot een stabiel land, in sommige opzichten zelfs voorbeeldig. Iemand beschreef hoe dat ook te danken is aan politici, denkers en kunstenaars die gewoonweg ‘de mouwen hebben opgestroopt’. In de biografische portretten kun je zien hoeveel hun dat gekost heeft: het zijn levens met durf en kunde, maar ook met zelftwijfel, missers en diepe dilemma’s.

Wat me opviel: in dat verslag werd met respect over mensen gesproken. Niet hagiografisch of dweperig, maar gewoon met elementaire achting. Je kunt die politici framen vanuit hun fouten. Daar is geen kunst aan. Maar als je iets begrijpt van de complexiteit van leidinggeven en van de druk die een publiek leven meebrengt, worden je woorden zorgvuldiger. Ik klikte verder en viel in een documentaire over Helmut Schmidt, de bondskanselier. Een voorbeeld: hij kreeg te maken met RAF-terrorisme in 1977, met ontvoeringen van medepolitici die hij soms goed kende. En dan besluiten moeten nemen: over onderhandelen met terroristen of niet, (terwijl de collega’s nog ontvoerd zijn), en dan het bericht krijgen dat ze dood zijn aangetroffen, en dat zien te verwerken, meestal alleen. Nogmaals: er werd zorgvuldig en hoogwaardig over hen gesproken, en opeens dacht ik: waar en wanneer hoor ik die innerlijke adel nog als er over andere mensen gesproken wordt?

Misschien kwam het door de teleurstellende in memoriams die ik over Ruud Lubbers en Billy Graham hoorde en las. In een paar regels een leven lang in de publieke ruimte en in de kerk reduceren tot iemands vermeende tekorten of missers. Of misschien kwam het doordat ik ook in de kerk kan proeven hoe makkelijk anderen worden afgeserveerd, wanneer ze de lef hebben zich over complexere vragen te uiten. Het venijn in het spreken. Venijn komt van vergif.

In een preek midden in de apartheidsstrijd, zei Desmond Tutu: Pik Botha is my brother. Hij had ook gezegd hoezeer hij diens politiek verfoeide, maar aan het einde dwong hij zichzelf tot de aristocratie van het evangelie. To be sure: onzorgvuldigheid is mij niet vreemd. Ik ken de verleiding en de zwakte, en ik betreur steeds meer de momenten dat ik daaraan toegaf of toegeef. Maar als ik Tutu hoor, weet ik weer tot welke evangelische adel ik geroepen ben. Je gunt een samenleving, de kerk en jezelf zulke voorbeelden.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Digitaal afslanken door de mailbox goed op te schonen: waarom niet?

Het heeft zin de mailbox dagelijks óf rigoureus op te schonen, vindt Gerard ter Horst. ‘De gedachte dat je de mail ooit nog nodig hebt, is op de keper beschouwd absurd’.

Afbeelding

De EO had de kern te pakken. Maar ondertussen sijpelt het geloof tussen onze vingers weg

Zonder God kun je prima leven, maar op de existentiële momenten van het bestaan is het wel eenzaam, schrijft Wim Dekker. Misschien is het tijd voor een nieuwe EO-conferentie over ‘De boodschap en de kloof’.

Afbeelding

Refo’s neerzetten als afhakers in Nederland? Dat is onwelwillende framing

‘Vergis ik mij, of zien wij geregeld pogingen om de zogeheten ‘refo’ te problematiseren, zo niet te dramatiseren?’ schrijft Bart Jan Spruyt. ‘Ik ken nogal wat refo’s, en ze komen op mij maar zelden over als afhakers.’

Afbeelding

Rondom het proces over de aanslagen in Parijs kreeg ik een ander beeld van frontman Jesse Hughes

Het is deze maand zeven jaar geleden dat de terroristische aanslagen in Parijs plaatshadden, waaronder die op concertzaal Bataclan, schrijft Gerard ter Horst.

Afbeelding

Hak Groningen los, dan drijft het naar de Noordpool, zei Onno Ruding (CDA)

In Noord-Nederland groeit het extremisme, blijkt uit onderzoek. Gelukkig zijn corona-complotdenkers die een aanslag plegen op een journalist, zoals in Groningen gebeurde, wel van een andere orde dan de onrust over gasbevingen en windmolens.

Afbeelding

Neem je hart voor lief, maar dat betekent niet dat je het altijd moet volgen

De tekst ‘follow your heart’ bezorgt relatiecoach Cocky Drost kromme tenen. Te vaak zijn er relaties kapot gegaan door mensen die hun hart volgden. Maar negeren wat je voelt? Dat kan ook niet.

Afbeelding

Ik blijf mijn kinderen van alles geven, ondertussen weet ik dat er ook voor mij wordt gezorgd

Juist de kiem van het kunnen ontvangen wordt in de kindertijd gelegd. Daarom blijft Roeland van Mourik zijn kinderen graag van alles geven en ondertussen weet hij dat er ook voor hem wordt gezorgd.

Afbeelding

Is iets pas goed als het schuurt? Schuren om te schuren lijkt me een vreemd principe

Qatar schuurt, acties van klimaatactivisten ook, en een goede vriendschap kan ook niet zonder schurende kant. Maar als schuren een doel op zich wordt, staat de provocatie centraal, schrijft Almatine Leene.

Afbeelding

Slepen met zakjes potgrond? ‘Ik ben bekeerd. Ik wil er niet meer mee gezien worden’

Het veen in potgrond stoot veel CO2 uit. Wereldwijd wel vijf procent van de uitstoot. Er wordt al jaren gepraat dat het anders moet. Maar tot afgelopen vrijdag gebeurde er weinig, schrijft columnist André Zwartbol.