3 november 2018 om 03:00

Nieuws Reina Wiskerke

Meningen die tegen de stroom in gaan moet je koesteren

Een steen in de vijver. Een heilig huisje dat omver geschopt wordt. Iemand die roept iets níét te willen, wat anderen het hoogste ideaal noemen. Hoe prettig kan dat zijn!

Zo’n momentje beleefde ik even door Nico Dijkshoorn bij De Wereld Draait Door. Hij keerde zich tegen het warme ideaal van ‘verbinding’, riep heel hard géén behoefte te hebben aan verbinding. ‘Ik ben blij dat ik eindelijk eens alleen ben.’ Ik moest erom lachen, zonder er inhoudelijk veel betekenis aan te hechten.

Dijkshoorn zei aan te haken bij de inbreng van DWDD-gast Ruben van Zwieten, predikant van de Zuidas. Oeps, die had het woord ‘verbinding’ niet eens in de mond genomen. Dat werd mij pas duidelijk toen ik het programma opnieuw bekeek. De termen ‘zingeving en verbinding’ vallen wel ergens op internet in relatie tot het werk van Van Zwieten. Dijkshoorn zal zich hebben ingelezen (niet alles wat hij voordraagt in het programma komt dus ter plekke uit zijn geest).

Maar goed, het principe blijft overeind: bij massieve claims geeft het lucht als het tegenovergestelde ook eens klinkt. Daar ontspringt humor én wrijving. Het relativeert en loutert. Tegenspraak is nodig om vanzelfsprekendheden te toetsen: klopt het (nog) wat we najagen?

Het Driestar College, dat theater niet vindt passen bij de reformatorische traditie, stelt zich tegendraads op. Theater behoort tot ‘de wereld’, die gemeden dient te worden, legde het bestuur deze week in het Nederlands Dagblad uit. Dat er mensen zijn die zo’n standpunt tegen de stroom in verdedigen, moet je koesteren.

Ik ben geen mijder van het theater en definieer ‘de wereld’ op een andere manier. Maar ‘mijn benadering’ kan nooit het einde zijn van alle tegenspraak. Bovendien: zo onproblematisch is het christelijke principe ‘ín de wereld maar niet ván de wereld’ nou ook weer niet met ‘mijn benadering’.

Tegendraads is zeker de klinisch psycholoog Jordan Peterson, die deze week in Nederland optrad. De Canadese hoogleraar staat te boek als rechts en conservatief. Hij verzet zich tegen linksradicalisme en vaart uit ‘tegen het in zijn ogen doorgeslagen feminisme, het genderneutraliteitsdebat en de beschuldigingen van wittemannenprivilege’, vatte de Volkskrant samen.

Al die onderwerpen komen aan bod in een lang interview van een Britse feministe met Peterson dat op YouTube staat – ik heb het voor de gelegenheid maar eens beluisterd. Peterson stelt bijvoorbeeld dat je niet bij voorbaat moet aannemen dat een opvoeding door twee mannen of twee vrouwen even goed is voor een kind als een opvoeding door een man en een vrouw (hij zegt er netjes bij dat hij ook niet zomaar kan zeggen dat die slechter is).

Ik voel niet de behoefte met Peterson te dwepen, maar dat zijn komst, woensdag, naar het debatplatform van de Universiteit van Amsterdam, zo veel weerstand heeft opgeroepen binnen die universiteit, lijkt mij zorgwekkend. Alleen door tegenspraak toe te laten, ook werkelijk in je hoofd toe te laten, blijf je scherp. En breder: tegenspraak behoedt een gemeenschap voor tunnelvisies, voor verstikkende vanzelfsprekendheden waaraan iedereen zich conformeert en moet conformeren.

Columns

meer ‘Columns’