2 juli 2019 om 18:25

Nieuws Reina Wiskerke

Blinde vlekken

Minister van Financiën Wopke Hoekstra had het makkelijk bij Pauw maandagavond. Hij wil het afrekenen met briefjes van 500 euro onmogelijk maken. Ook moet er een limiet van 3000 euro komen voor contante betalingen. En dat om het witwassen van zwart geld tegen te gaan, een praktijk die ‘vreet aan de rechtstaat’. Hij beweerde dat de meeste mensen natuurlijk heel goed begrijpen dat ook de privacy van bank­gegevens verder begrensd moet worden, omdat de politie zegt: ‘Help ons nou.’

Het gleed er lekker uit aan de talkshowtafel. Dat er een ­fundamentele vrijheid mee wordt aangetast, kwam niet ter sprake. Ook goedwillende burgers kunnen dan immers hun grote aankopen niet meer anoniem doen. Ik beweer niet dat de maatregelen van Hoekstra dus fout zijn. Maar als er geen tegenspraak meer is, als andere ­opvattingen niet ter sprake komen, creëer je blinde vlekken en kun je de mist in gaan.

Soortgelijke gedachten riep de EO-documentaire De Kast, Kerk & Koninkrijk bij mij op. ‘Drie generaties homo’s vertellen hun verhaal van liefde en strijd’, klonk het. De kerk mag het ­homo’s moeilijk hebben gemaakt (en maken), dat is niet het hele verhaal, was de boodschap. Delen van de kerk waren er juist heel vroeg bij om het voor homo’s op te nemen.

Oude beelden van dominee Alje Klamer dienden als voorbeeld. Sterk vond ik zijn suggestie dat ‘begrip voor homo’s’ misschien wel erger is dan het ‘doodzwijgen van homo’s’. Want begrip klinkt mooi, maar het kan ten diepste manipulatief zijn – ­zulke omdraaiingen leren de mens zijn goede bedoelingen te zuiveren van blinde vlekken en valse motieven.

De EO spaarde zichzelf niet en kwam met beelden waar de omroep zich nu voor zou schamen. Op de EO-jongerendag van 1983 werd een scherp oordeel uitgeroepen over homoseksuele contacten – het woord knapenschenders viel –, met de ­suggestie dat de christen van een homoseksuele gerichtheid kan genezen.

Volgens de aftiteling is de documentaire geproduceerd door de EO ‘om de breedte van de kerk te representeren’. Die ‘breedte van de kerk’ is natuurlijk een goed punt. Maar daar ontbrak het juist aan. De documentaire kende twee smaken: een uiterst negatieve, die van de Nashvilleverklaring, en een positieve, de emancipatorische strijd voor gelijkschakeling van homorelaties met het traditionele huwelijk.

Er was géén oog voor de optie dat homostellen hun relatie níét gelijk achten aan een huwelijk tussen man en vrouw, en dat ook niet van de kerk verlangen. Er was géén oog voor ­homoseksuele christenen die uit overtuiging celibatair leven, en die keus níét zien als het resultaat van discriminatie of ­manipulatie; en die in hun keuze géén ontkenning zien van hun seksuele gerichtheid en van hun bestaansrecht voor God.

Christelijke media zoals de EO – en het Nederlands Dagblad – hebben deze varianten van denken over homoseksualiteit mede gevoed in het verleden. Ze zijn het aan hun traditie verplicht om ze een plek te geven in de beeldvorming over kerk en homoseksualiteit. Ja, het betreft hier bedreigde visies. Maar juist daarom kunnen christelijke media die niet stilletjes in de coulissen laten verdwijnen. Als dergelijke opvattingen zich niet meer mogen laten gelden, creëer je blinde vlekken. En draag je bij aan nieuwe vormen van uitsluiting. <

Columns

meer ‘Columns’