5 november 2019 om 03:00

Column Madeleine van Toorenburg: ISIS-moeders hebben geen recht meer op onze rechtsstaat
Madeleine van Toorenburg is Tweede Kamerlid voor het CDA. Dit is een veertiendaagse politieke column, die bij toerbeurt geschreven wordt doo
Nieuws Madeleine van Toorenburg

Column Madeleine van Toorenburg: ISIS-moeders hebben geen recht meer op onze rechtsstaat

Ik ben dankbaar te mogen leven in een democratische rechtsstaat. Zelfs trots, dat ik er een bijdrage aan mag leveren. Een van de verworvenheden ervan is, dat burgers worden beschermd tegen de machtige overheid. In ons land ben je echt onschuldig tenzij het tegendeel bewezen is. Niemand wordt zomaar langdurig vastgezet zonder dat een rechter zich daarover heeft uitgesproken. Een veroordeling vereist wettig en overtuigend bewijs. Gelukkig maar.

Toch knaagt het soms aan mij. Want wie wordt door ons strafrecht nu eigenlijk het beste beschermd? Zijn dat de eerzame burgers, of zijn dat mensen die de misdaad niet schuwen en zelfs in staat zijn tot gruweldaden die louter hun weerga kenden in de Tweede Wereldoorlog? Staan onze wetgeving en de deken van rechtsbescherming die het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens er nog overheen legt, nog wel ten dienste van gewone burgers die in vrede en veiligheid willen leven?

terug naar huis

Afgelopen week diende een kort geding van 23 vrouwen tegen de staat. Deze vrouwen verlieten Nederland om zich aan te sluiten bij ISIS. Zij leverden op enigerlei wijze hun bijdrage aan gruwelijkheden tegen onder meer de jezidi’s. Zij sloten zich aan bij lieden die dansend in den vreemde hun Nederlandse paspoort verbrandden. Deze vrouwen, die ook nog eens hun kinderen aan groot gevaar hebben blootgesteld, hebben de staat voor de rechter gedaagd, omdat zij teruggehaald willen worden naar Nederland. Hun avontuur is mislukt, het stichten van een islamitische staat is op een teleurstelling uitgelopen en nu willen ze terug naar huis.

Weet dat ik (binnensmonds) gevloekt heb. Hoe bestaat het dat deze lieden – die zich volledig afkeerden van onze rechtsstaat, omdat zij een op sjaria-leest geschoeide staat verkozen – nu een rechtsmiddel kunnen aanwenden tegen de Nederlandse overheid? Dat zij überhaupt de ruimte krijgen om langs juridische weg hulp te vragen? Waarschijnlijk nog gebruikmakend van gefinancierde rechtsbijstand ook.

Ik draai er niet omheen. We worstelen met uitreizigers die verblijven in de kampen in Syrië. Hun detentie is erbarmelijk en wanneer het tot berechting komt, dan geschiedt dat onder omstandigheden waarbij wij onze wenkbrauwen fronsen. Daar wordt de doodstraf niet geschuwd, een straf die wij als inhumaan beschouwen.

Toch denk ik dat wij onze rechtsstaat niet op een presenteerblaadje moeten aanreiken aan mensen die hiervan juist afstand namen. We weten immers dat wij, met de waarborgen waarmee ons strafprocesrecht is omkleed, vrij machteloos staan. Hoe valt in ons land te bewijzen aan welke misdaden de vrouwen (maar ook de mannen) zich schuldig hebben gemaakt? Ze zijn in Nederland lastig te berechten en van al die inmiddels opgetuigde de-radicaliseringsprogramma’s zijn de resultaten nog lang niet bewezen.

onschuldige kinderen

Maar dan zijn daar de kinderen. Hun onschuld is onbetwist. Ze zijn in gevaar gebracht, terwijl ze tegen hun ouders hadden moeten worden beschermd. Dat is niet gelukt en dat is zeer betreurenswaardig. Maar het recht op familieleven (artikel 8 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens) wordt zo dwingend uitgelegd dat de band tussen ouder en kind niet te verbreken is. Dus wanneer kinderen worden opgehaald, kunnen hun ouders niet worden geweerd. Sterker nog, dan hebben de ouders pas echt een afdwingbaar recht om naar Nederland te kunnen terugkeren. En juist van hen blijft gevaar uitgaan. En laten we ook niet vergeten dat in het strijdgebied kinderen op jonge leeftijd al getraind zijn voor de jihad.

Het zijn duivelse dillema’s, maar we mogen niet naïef zijn. Daarom blijf ik zo terughoudend waar het gaat om het faciliteren van terugkeer van ISIS-mannen en -vrouwen en dus helaas ook hun kinderen. Dat doe ik louter in het belang van onze veiligheid. Deze wordt namelijk beslist niet gediend met de terugkeer van mensen die doordrenkt zijn van het radicale, antiwesterse gedachtegoed.

Columns

meer ‘Columns’