7 juni 2022 om 22:00
Maarten Neuteboom is docent aan de Universiteit Leiden en werkte op het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA. Hij schrijft hier een gastcolumn.
beeld Maarten Neuteboom

Onze tijd kenmerkt zich door traagheid. Dat is mogelijk een stelling die vreemd aandoet. Het dominante beeld is eerder tegenovergesteld. Is ons leven niet juist een gehaast leven? Je hoeft de krant maar open te slaan en krijgt de indruk dat geen generatie gevrijwaard blijft van overspannenheid of een burn-out. Als iets ons bestaan kenmerkt dan is het toch veeleer gejaagdheid dan traagheid? In de tijd van de postkoets ging de tijd langzaam en was het leven overzichtelijk, maar ónze tijd – zo gaat het verhaal – is dynamisch en dát maakt ons leven complex. Alles en iedereen wordt opgenomen in de vaart der volkeren; wie wil overleven moet wendbaar en energiek zijn in een wereld waarin velen de golfslag van de strijd om het bestaan te machtig dreigt te worden. Nee, als onze tijd aan iets behoefte lijkt te hebben, dan uitgerekend aan vertraging!

één van de zeven hoofdzonden

Wat daarvan te denken? De traagheid waarop ik doel, is één van de zeven hoofdzonden. Anders dan het woord doet vermoeden, uit deze ondeugd zich niet alleen in zichtbare luiheid en loomheid, maar kan ze ook schuilgaan onder een koortsachtige handel en wandel. Traagheid heette in de middeleeuwen acedia. Dit Latijnse woord gaat terug op het Griekse akedeia dat ‘zonder zorg’ betekent. Dit is een geesteshouding van onverschilligheid, achteloosheid en verveeldheid. Andere typeringen zijn apathie, inertie en indolentie. Wie de zaak op scherp wil zetten, spreekt van liefdeloosheid. Dat is althans precies wat de dichter..

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

We zijn verleerd te vechten voor democratie en we zijn decadent geworden

Dat er gevochten moet worden om een democratie te verdedigen, was eerder onvoorstelbaar voor de meeste generaties in Europa, schrijft Henk den Uijl.

Afbeelding

Koffie met twee Russen. 'Ik check nog even of ik wel de goede zin uit mijn geheugen viste. Gods zegen, toch?'

In een koffietentje in India heeft Paulien Vervoorn een bijzondere ontmoeting met een Russisch stel. 'Wij wonen in Moskou en merken niks. Maar het woord oorlog mogen we niet noemen, want volgens de media ís er geen oorlog'

Afbeelding

Het woelen van de geschiedenis verandert de blik van Nederlanders op de Holocaust

Reina Wiskerke verlangt geregeld naar een toestand waarin de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust onaangetaste ijkpunten zijn voor moreel handelen. Maar heimwee naar het verleden helpt niet verder.

Afbeelding

Wie er in het voetbalstadion zitten? Kinderzieltjes met 'daddy issues'

Voetbal is emotie. Dat ervaart Rinke Verkerk als ze het tafereeltje voor de tv beziet. Job, haar man, zit vol in de wedstrijd; dan is hij boos, onbereikbaar en dan extatisch. De kinderen kijken hem verbaasd aan: wie is deze man?

Afbeelding

De lof voor Segers is huiswerk voor journalisten. 'Praten over christelijke politiek als folklore'

Journalisten die verveeld de politiek duiden, dat heeft een keerzijde, vindt socioloog Wim Dekker. 'Het haalt de angel uit de politiek. Het gaat niet meer over recht of gerechtigheid maar over kleinmenselijk geneuzel.'

Afbeelding

Engelse dorpskerken, sfeervoller wordt het niet. Maar hoe houd je ze warm?

Met de trein reis ik over de zeebodem naar Engeland, via de Kanaaltunnel. Reisdoel is een dorpje in Sussex, met uitzicht op het Kanaal. De dorpskerk daar is een scheef en oud kavalje.

Afbeelding

Ik ben een deugniet, hoog tijd om dat maar eens een keer ruiterlijk toe te geven

In deze wereld waarin alle mensen lijken te deugen is het hoog tijd voor een stevig tegengeluid, vindt Roeland van Mourik. Diep in hem herbergt zich namelijk een enorme aso.

Afbeelding

Zij heeft gezoend met een ander, hoe herstellen we het vertrouwen?

Ze vertelt dat ze een jaar geleden wat met een collega heeft gehad. Daarom slaapt ze nu meer dan een half jaar op de logeerkamer, schrijft Feniks de la Fosse over een vrouw die in haar praktijk om advies vraagt.

Afbeelding

Accepteer de positie van de kerk in het moderne Nederland, schreef hij aan zijn vriend

Een kerk die helder is in haar boodschap en rijk in haar liturgie strekt zich uit naar mensen die de leegheid van de geschiedenis ervaren. Bart Jan Spruyt verbindt het werk van W. Aalders met dat van Dirk de Wachter.