27 april 2021 om 03:00
beeld anp
Luister naar

Nadenken over het koningshuis is een soort ezeltje-prik. Je weet dat het werkt, maar hoe?

Het gebeurde bij een bezoek aan Paleis Soestdijk. De gids betrad de werkkamer van prins Bernhard. Zij wees op de verzamelde olifanten en daarna op de muur. Op het behang, door tabaksrook verkleurd, was een lichtere cirkel te zien. ‘Dat is’, verklaarde de gids eerbiedig, ‘de afdruk van het racestuur van de prins!’ Ik wist even niet hoe ik moest kijken. Stonden we hier nu serieus, als volwassen mensen bij ons volle verstand, naar de afdruk van een autostuur op een muur te kijken? Het was een beetje al te banaal.

Gelukkig betraden we hierna de mooie kamer die Anna Paulowna, de zus van de Russische tsaar, liet inrichten voor haar man koning Willem II, de Held van Waterloo.

Nadenken over het koningshuis is een soort ezeltje-prik.

Je weet dat het werkt, maar hoe? Bij elk koningshuis, zelfs als het zo doelmatig is als het onze, hoort een tros tamelijk rommelige verhalen. Nu weer de sluiting van de Kroondomeinen voor drie maanden, voor koninklijke jachtpartijen. Is het vasthouden aan dat privilege een manier om te zeggen: wij zijn een familie met oude wortels en rechten in de regio en dat zetten we graag even stevig neer? De koninklijke jacht in deze bossen moet al eeuwenoud zijn. Is het een statussymbool, niet voor wandelaars maar voor andere adellijke en koninklijke families? Wie weet. Jacht en Oranje hebben wel iets met elkaar. Aan het Brusselse hof van Willem van Oranje bogen de tafels al door onder het gewicht der gebraden zwijnen. Iets van die oude wereld schemert door bij de kroonjacht. Al te goed is buurmans gek, denk ik dan als Veluwebewoner.


Een gang in Paleis Soestdijk.  - beeld anp 

Maar de koning is niet de eerste de beste. Zie je hem, dan zie je zijn stamboom. En ik houd wel erg van die levende band met de geschiedenis van dit land, vol ontsnappingen op het nippertje en per gratie voortbestaan. Wie van die verhalen houdt, zal niet van de monarchie af willen.

De Oranjes geven een gezicht aan ‘het ene koninkrijk met de vier naties’ (vergeet de Antillen niet, dat doen zij ook niet). Zij geven een vormloos land vol hyper-individuen een sierlijst, een collectieve omtrek. En gelukkig zijn ze niet onbuigzaam na een ondoordachte stap, zoals de vakantie in Griekenland. Verstandig, want de verstandhouding met het volk is niet onbreekbaar, zie de recente afbladdering van het Spaanse koningshuis.

Als journalist wil ik alles weten, maar als burger en verslinder van geschiedenisboeken wil ik het grotere verhaal niet stukredeneren. De monarchie overstijgt de korte termijn en het incident. Historisch gegroeid, geeft het ons land stijl, diepte en profiel. Dat is mooi, voor een land met veel buitenland. De Amerikaanse oud-president Bill Clinton noemde ooit de voetafdruk van Nederland in de wereld veel groter dan je zou verwachten van zo’n klein land.

Hij bedoelde het politieke gewicht en de goodwill, de gunfactor. Het koningshuis speelt daarbij zeker een rol. Dit ondanks de mindere momenten, die geen feilbaar mens vreemd zijn. En ondanks de afdrukken op het beige paleisbehang. Prins Claus bracht het perfect op formule, toen hij zei: ‘Nederland is een republiek met een speciale band met één familie.’ <


Koning Willem-Alexander en koningin Maxima verrichten in kindcentrum Vlinderslag de landelijke opening van de Koningsspelen. anp / Royal Images / Jeroen Jumelet

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

We moeten niet zoeken naar het geluk, maar we moeten het geluk vinden, want het is er al

Ik geloof dat God ons alles heeft gegeven wat we nodig hebben, maar soms is dat mooie ondergesneeuwd door alle gebeurtenissen tot nu toe. Daar moeten we volgens John Hofwijks anders mee omgaan.

Afbeelding

In Nederland is ruimte voor open debat, toch? Dat kan nog tegenvallen

Journalisten die de democratische werking van de media verdacht maken. Zonder blikken of blozen. Het gebeurde in het Humanprogramma Mediastorm. Een veeg teken, aldus Reina Wiskerke.

Afbeelding

Een gedenksteen voor het alledaagse: ‘Op 18 januari 1847 gebeurde hier niets’

Wat is het heerlijk als je niet bij een veldslag bent en er geen vrede hoeft te worden gesloten. Wees blij als er vandaag niets bijzonders gebeurt, zegt Bram van de Baak in zijn column.

Afbeelding

Bij de aanblik van al die opgepompte bijna-blote lijven zonk me alle moed in de schoenen

De zoon van Annemarie van Heijningen deed zichzelf een fitness-fotoshoot cadeau. ‘Zal ik met je meegaan?, vroeg ik, en ik hoopte dat hij nee zou zeggen.’ Maar dat deed hij niet.

Afbeelding

Is Nederland ‘te vol’? Waar moeten al die nieuwkomers straks wonen?

Huisvest in nieuwe flats studenten, asielzoekers en ouderen, stelt Hilbrand Rozema. ‘Naast en door elkaar. Op die manier blijft er open landschap over en hoeven we niet naar Amerika. Want dat wil ik niet, ik houd van Nederland.’

Afbeelding

Een asielzoeker zingt ‘Welkom in Gods huis’ - de woorden bleven bij hem hangen

In haar kerk is een groep asielzoekers gearriveerd, schrijft Sophia Geuze. ‘Al is er maar één die nu bij ons tot rust komt en zich welkom voelt in onze gemeenschap.’

Afbeelding

Als je het woord sorry niet over je lippen krijgt, en het niet kunt aanhoren, dan begint de rancune

In zijn vaste column voor het Nederlands Dagblad komt Gert-Jan Segers deze week terug op zijn ‘Gideonsbende’-column van eind augustus. ‘Ik wilde opkomen voor mijn Haagse matties, maar heb van de weeromstuit anderen geraakt.’

Afbeelding

Wat is het sprekende van een Christusbeeld? De beeldcultuur is overschat

Het zijn uitgerekend de woorden op de sokkel van een Christusbeeld in het kerkdorp Schalkhaar die echt aanspreken, ziet columnist Gerard ter Horst. Geloven is inderdaad ‘uit het horen’.

Afbeelding

Dogma’s die botsen in je hoofd, kunnen je denken verdiepen

Leer mij de mens kennen, schrijft Reina Wiskerke. Zij is gehecht aan een gewraakt kerkelijk dogma dat de mens geneigd is tot alle kwaad. Het helpt haar het nieuws te verteren.