13 april 2021 om 03:00
Luister naar

Nee, de fotograaf had de foto van Ollongren niet moeten wissen. Wat voor journalist ben je dan?

Bij een sollicitatie, lang geleden, kreeg ik ooit de volgende vraag voorgelegd. ‘Stel, je hebt een interview, met iemand op een ministerie. Terwijl je daar zit, zie je vanuit je ooghoek dat een ambtenaar bij de printer vergeet om een zojuist geprint rapport mee te nemen. Op het rapport staat ‘Strikt vertrouwelijk!’ Even later moet de persoon die je interviewt naar het toilet, jij hebt de kans dat rapport in je tas te laten glijden. Wat zou je doen?’ ‘Meenemen!’, riep ik. Dat was het goede antwoord.

Het is de plicht van een journalist om zo nieuwsgierig te zijn. Gewoon even lezen, om te zien of er iets in staat waar je achteraan moet. Iets wat ten onrechte geheim is. Nee, strikt genomen is het niet voor jou bedoeld, er staat met koeienletters ‘Strikt vertrouwelijk’ op. Toch is wél meenemen en toch maar even lezen de enig juiste reflex. Als je zo’n rapport niet meeneemt, ben je geen knip voor de neus waard als journalist.

De foto van Ollongrens paperassen had geheim moeten blijven, schreef ethicus Ad de Bruijne zaterdag in deze krant. Die informatie was immers vertrouwelijk. En is niet alle politieke ellende begonnen met die eerste beslissing om die foto wel af te drukken? Dat is strikt logisch en helder gedacht, maar niet zo realistisch. We leven niet meer in de tijd van de eerbiedige Polygoon-interviews, de jaren veertig en vijftig. ‘Aan boord van de KLM Constellation Delft de hoge vertegenwoordiger van de Kroon, doctor Beel. Excellentie, heeft u een goede reis gehad?’ - ‘Ik heb een zeer goede reis gehad.’ - ‘Heeft u het volk nog iets mede te delen?’ ‘Neen.’ ‘Ik dank u.’ - ‘Ik dank u evenzeer.’

Historicus Jan-Dirk Snel sprak in een opiniestuk van het ‘wangedrag’ van de Kamerleden die blindelings Wilders’ voorzetten zouden volgen. Niet Rutte en de VVD, maar de Kamer krijgt van Snel de zwartepiet. Mij breekt nu wel de klomp. Dit zijn twee voorbeelden van consequent doorredeneren en puntjes op de i zetten die soms iets verhelderen, maar vooral veel niet. Alsof je, net als vroeger, door de brievenbus naar de straat tuurt. Dan zie je wel wat, maar je ziet nog veel meer niet. Het ontbreekt aan de bredere context van onrecht, gestapelde hoogmoed bij de VVD, machtsdenken en een reeks strategische geheugenverliezen bij de grootste partij en Rutte. Het is toch niet vol te houden dat ‘deze hele toestand te vermijden was geweest’ als die fotograaf zijn opname maar had gewist? Wat voor journalist ben je dan? En nu is de Kámer de boosdoener? De blik op het menselijk bedrijf mag iets breder. Meer naar de geest, minder naar de letter. Is je standpunt geijkt aan ervaringen van gewone mensen? Kijk je door de brievenbus of ga je de straat op? Journalisten en Kamerleden gedragen zich niet altijd correct. Maar er is een overstijgend belang: controle van de macht. Niet alles wat de Kamer deed en wat de pers doet, is wijs. Totale openheid tijdens formaties is onverstandig. Maar controle op de macht is meer dan ooit onmisbaar. Vraag dat maar aan de slachtoffers van de toeslagenaffaire. Als het om macht gaat, geldt: vertrouwen is goed maar controle is beter. Resultaten uit het recente verleden garanderen dat, helaas. <


Brievenbus in Elburg, met touwtje als bewijs van vertrouwen. Maar door de brievenbus zie je niet de hele straat. - beeld anp / Koen van Weel

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Soms is het beter is om te proberen een situatie te veranderen dan erbij weg te lopen

Als we over iets bezorgd zijn, moeten we dat gevoel niet naast ons neerleggen, schrijft Thandi Soko-de Jong. ‘Voortaan wegblijven nadat je een incident hebt meegemaakt is maar een van de vele opties’.

Afbeelding

Hoe het inparkeren van de auto een levensles werd. En een taartje dat weer verknoeide

Als Rinke Verkerk alles op alles zet om haar auto op een onmogelijke plek te parkeren, beseft ze dat haar dochter op deze manier leert niet in beperkingen te denken. Maar in een mum van tijd gaat ze zelf in de fout.

Afbeelding

De H van Junior

Afbeelding

De Papoea-vlag uithangen op een grijze dag, helpt dat? Ja, toch wel

Het is nog stil en grijs in onze straat. Een goed moment om onopvallend de voordeur uit te stappen, met de vlaggenmast in de aanslag. Het is immers 1 december, dan is onze mast getooid met een van de mooiste vlaggen: de Morgenster.

Afbeelding

Als je een vibrator aan je partner cadeau geeft: ‘Zij vindt mijn cadeautjes maar niks’

Ineens lag er een cadeautje voor haar op het aanrecht. Het bleek een vibrerend eitje te zijn. Een praktisch geschenk, vond hij. Maar zij wist niet goed wat ze ermee aan moest, schrijft Feniks de la Fosse.

Afbeelding

Boetes horen er gewoon bij en hoeven de sfeer in de bibliotheek heus niet te bederven

Als de plek van een strenge oude mevrouw achter de balie heeft Roeland van Mourik de bibliotheek nooit ervaren. Het boetesysteem van bibliotheken mag daarom wat hem betreft gerust blijven bestaan.

Afbeelding

Voor ons de domheid, na ons de zondvloed: wie is verantwoordelijk voor de zorg voor de aarde?

We krijgen de wereld uit handen van eerdere generaties en bekijken wat we waardevol vinden, schrijft filosoof Govert Buijs. We hebben de morele plicht om ook onze kinderen een volhoudbare wereld aan te bieden.

Afbeelding

Het is prima om rendement te willen op vermogen, maar weten je kinderen wat ze er later mee moeten?

Natuurlijk help ik mijn klanten aan vakinhoudelijke antwoorden op financiële vragen, maar ik stel ze ook graag wedervragen om tot reflectie te komen, schrijft Gertjan Brouwer in zijn gastcolumn.

Afbeelding

De wetenschap dat God bij ons is, geeft ons het geloof in een goede afloop

Columnist John Hofwijks geniet van Oranje en van de saamhorigheid. Hij ziet ook veel biddende spelers. Waar bidden ze voor? ‘Er kan maar één land wereldkampioen worden.’