8 februari 2021 om 19:03
beeld nd
Luister naar

Je kinderindrukken sneeuwen onder. Ze maken plaats voor herinneringen ván herinneringen

Groningers denken nu terug aan de winter van februari 1979. Op oudejaarsdag 1978 en 2 januari ‘79 ging het erom weg. Op 14 februari volgde de zwaarste sneeuwstorm van de twintigste eeuw. Mijn broer en ik, 7 en 8, logeerden op de boerderij van onze oom en tante in Overschild en sneeuwden in. De wind had een ongehinderde aanloop over Eems en Dollard. Alle sloten waaiden dicht, het was één steppe. Eerst was er ijzel, bomen kregen een laag ‘glas’, takken en kabels knapten af, sommige boerderijen stoven helemaal onder. Dorpen waren afgesloten, defensie stuurde tanks, men at pannenkoeken en eieren, boeren gooiden de melk in de gierput.

Prachtig zijn de vage filmpjes op internet en de foto’s in het ‘Sneeuwboek’ (Scholma, Bedum) van de ouderwetse auto’s en metershoge sneeuwmuren. Dienstplichtigen van het Pantserinfanteriebataljon in Assen groeven zelf, als in een Lucky Luke-album, het spoor voor hun trein tevoorschijn. Tot Hilversum drong de ontwrichting maar traag door. 


Op de sneeuwduinen in Groningen, winter 1979. - beeld nd

De NOS sprak nog bekakt en uitgestreken (‘auto’s’ werden ‘oooto’s’) en toonde doodleuk winterbeelden van de Flevopolder bij nieuws over Groningen. Dit falen was de doorbraak van het nieuwskanaal ter plaatse: Radio Noord. Premier Van Agt arriveerde in een helikopter en stapte uit op de Kielsterachterweg tussen Hoogezand en Wildervank, ‘in hele mooie, lage, gepoetste lakschoentjes, hij stond meteen tot de enkels in de sneeuw’ (Roel Dijkhuis, Radio Noord). De premier, duidelijk verrast door de realiteit, beloofde pardoes 150 miljoen gulden schadegeld. Maar of daar ooit iets van terechtkwam?

Nu is het 42 jaar later en de provincie waarschuwt voor de gladheid op diezelfde Kielsterachterweg, de auto’s (niet oooto’s) schuiven er de berm in, er zijn ‘sneeuwduinen tot 40 centimeter’. Wij, Groningen 1979-veteranen, kijken daarbij even peinzend in de verte.

‘Van Agt droeg hele mooie, lage lakschoentjes.’

Het probleem is, je kinderindrukken sneeuwen onder. Ze maken plaats voor herinneringen ván herinneringen. Geuren brengen die vervaging tot staan. Zie ik nu foto’s van de boerderij van mijn oom Henk Kruizenga (en zijn ouders voor hem), dan ruik ik weer het kuilvoer, zurig, en voel de dikke, lijvige koeienwarmte. Er staan geen koeien meer op stal, alleen caravans. Je hoort er de ganzen, en ‘s zomers vreten de reeën de dahlia’s van mijn tante op. 

Zo zijn nu de geneugten van het Groningse platteland. Bij de fameuze quiz ‘Oude landbouwgereedschappen raden’, op een familiedag, presteerde het derde en vierde geslacht wat pover. Geen wonder, de nazaten van onze voorouderboerderij in Overschild zijn uitgezworven over heel Nederland en de halve wereld, er is een neef in Canada, er is een nicht in de buurt van Parijs.

Maar die avond zongen we wel samen het lievelingsgezang van mijn grootmoeder (1908-1998), ‘k Wil U, o God, mijn dank betalen, / U prijzen in mijn avondlied’.

Je geheugen mag op den duur gaan lijken op Groningen in de winter van februari 1979, als laatste stuiven de familiegezangen onder en ze komen, buiten tijd en rede om, weer bij je terug. In de lente. Wat een dag zal dat zijn. <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Strijd tegen de hoofddoek in Iran lokt verhitte debatten uit in Nederland

Het zou lucht geven geven als moslims begrip tonen voor een westerse samenleving die islamitische gewoonten niet zomaar vertrouwt, schrijft Reina Wiskerke.

Afbeelding

Bewijs van goed ouderschap, maar geen ruimte om kind te zijn

Zodra een club volwassenen je begint aan te moedigen om je pakje te vuil te maken, zodra jouw vuile pakje het bewijs wordt van goed ouderschap, is er op de wereld werkelijk nergens ruimte meer om kind te zijn, schrijft Rinke Verkerk.

Afbeelding

Wilders heeft helaas wel iets te vreten: de fundamenten van de democratie

Wat hebben we aan vrijheid wanneer we niets meer te vreten hebben?! Dat riep Geert Wilders enkele weken geleden uit in de Tweede Kamer. Waarom schokte mij dat, vraagt Ad de Bruijne zich af.

Afbeelding

Ga ik nog daten of niet nadat mijn partner is overleden?

Vandaag zag ik twee vrouwen na elkaar in mijn praktijk. Beiden zijn gekomen vanwege depressieve klachten. Beiden hebben hun partner, met wie ze lang samen waren, verloren, schrijft Feniks de la Fosse.

Afbeelding

Het is tijd voor heilige woede. Maar we zijn te druk met consumeren en onze telefoon

Onder de bruggen en in de parken slapen arbeidsmigranten, dakloos, uitgekotst en uitgewrongen, omdat wij goedkope groenten willen. Het is tijd voor heilige woede, vindt Hilbrand Rozema.

Afbeelding

Veelkleurigheid

Jaren zat ik op de zondagochtend en de zondagmiddag in een van de Huizer hervormde kerken en trok mij de boodschap over zonde zeer persoonlijk aan. Terecht zult u zeggen, want zondekennis en -besef horen ook persoonlijk te zijn.

Afbeelding

We schrijven 2030 als Mark Rutte eindelijk de sms’jes van Johan Remkes uit zijn mobiele telefoon wist

‘Ha Johan! Goed nieuws, 5 oktober is de nieuwe minister erbij. Kan nog niet zeggen wie.’ Mark Rutte heeft in 2022 besloten zich netjes aan de Archiefwet te houden en wist dit sms’je in 2030 netjes uit zijn telefoon.

Afbeelding

Tijd voor een feestje: de Vrede van Münster is volgend jaar 375 jaar geleden

Met alle turbulentie van de afgelopen maanden heeft filosoof Govert Buijs behoefte aan een feestje. ‘Sinds 1648 heerst er in Europa een vrijheidsregime dat zelfs dwars door grote oorlogen heen in stand is gebleven.’

Afbeelding

Opeens kwam een man van het Afghaans verzet met een geweer op me af: mijn blote enkel was te zien

De zon schijnt. Ik ben misschien zeven of acht jaar. Ik heb een gele blouse en een geruite geel-witte rok aan. Ineens voel ik een pijnscheut. Iets hards knalt tegen mijn voet aan. Het is een vuistgrote steen.