Luister naar

‘Insecten snel een handje helpen’

Nieuws
Het aantal dieren- en plantensoorten en de kwaliteit van de bodem in Nederland is sterk achteruitgegaan, doordat het platteland volledig is ingericht op maximale productie. Volgens Hans de Kroon zijn insecten veerkrachtig, maar hebben ze nu hulp nodig. ‘Anders redden ze het niet.’
Petra Noordhuis
woensdag 29 november 2017 om 20:08
In gebieden waar veel bestrijdingsmiddelen gebruikt worden, produceren bijen minder koninginnen, waardoor het volk minder groeit en er minder bestuiving plaatsvindt.
In gebieden waar veel bestrijdingsmiddelen gebruikt worden, produceren bijen minder koninginnen, waardoor het volk minder groeit en er minder bestuiving plaatsvindt. anp / Lex van Lieshout

Den Haag

Als je een groep wetenschappers om de tafel zet, ontstaat er meestal een levendige discussie omdat ze het oneens zijn. Dat gebeurde woensdagmiddag niet tijdens een hoorzitting van de Tweede Kamercommissie Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Eensgezind wezen negen wetenschappers de intensieve landbouw, die 60 procent van Nederland in beslag neemt, als hoofdoorzaak aan voor het biodiversiteitsverlies.

Prof. dr. Hans de Kroon, hoogleraar Plant Ecology aan de Radboud ­Universiteit, lichtte het Duits-Nederlandse onderzoek naar insectensterfte nog eens toe, dat vorige maand wereldwijd voor opschudding zorgde. In 63 beschermde natuurgebieden in West-Duitsland is het totale aantal vliegende insecten sinds 1989 met ruim driekwart afgenomen.

Wetenschappers van de Radboud Universiteit in Nijmegen die de ­Duitse metingen analyseerden, gaan ervan uit dat in Nederlandse natuurgebieden een vergelijkbare afname te zien is. Onze natuurgebieden lijken namelijk op de West-Duitse: ze zijn net zo versnipperd en zijn ook vaak omgeven door landbouwgebied.

groene woestijn

‘Natuurlijke omstandigheden die schommelingen kunnen veroorzaken in de hoeveelheid insecten zoals het weer zijn in de analyse meegenomen’, zegt De Kroon. Die kunnen de daling niet verklaren. ‘Wij vermoeden daarom dat de oorzaak in de agrarisch sector gezocht moet worden.’ Het is volgens hem ook mogelijk dat insecten omkomen in de groene woestijn die het platteland is geworden. Insecten verspreiden zich, maar erg ver kunnen ze niet komen. ‘Zo komen ze in een gebied terecht waar veel pesticiden worden gebruikt.’

Er is volgens De Kroon hoop op herstel. ‘Insecten zijn buitengewoon veerkrachtig, maar we moeten ze wel heel hard een handje helpen. Anders redden ze het niet.’

stikstof

Er ligt een deken van stikstof afkomstig uit (kunst)mest op het land, stellen de deskundigen eensgezind vast. Stikstof zorgt voor eenzijdige begroeiing. Daarnaast komen bestrijdingsmiddelen die op de akkers worden gebruikt in de wijde omgeving terecht.

Er is veel bewijs dat neonicotinoïden, een groep bestrijdingsmiddelen die sinds begin jaren negentig wordt gebruikt, schadelijke gevolgen hebben voor de natuur, zegt Koos Biesmeijer, directeur van onderzoeks-centrum Naturalis. ‘In landschappen waar veel neonicotinoïden zijn, ­produceren bijen minder koninginnen, het volk groeit minder, er vindt minder bestuiving plaats’, somt hij op.

De wetenschappers stellen ook vast dat het platteland helemaal is ingericht op maximale productie en daardoor eenzijdig is geworden. Gemengde bedrijven, houtwallen en bosjes zijn verdwenen en in de weilanden en akkers groeien vrijwel geen bloemen meer.

Verschillende deskundigen lieten weten blij te zijn met het Deltaplan Biodiversiteitsherstel dat groene organisaties, de landbouwsector en wetenschappers gaan opstellen. De partijen zijn het erover eens dat boeren en tussenhandelaren die duurzaam werken, beloond moeten worden. Voor de zomer komen ze met concrete maatregelen.

Er zijn alternatieven voor het huidige landbouwsysteem, stelt Jan Willem Erisman, directeur van het Louis Bolk Instituut. ‘Wij hebben bij twintig biologische melkveehouderijen gekeken. Hun productie is 20 procent lager, maar hun kosten zijn 30 procent lager, waardoor de marge voor de agrariër hoger is.’ < 

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Adema overleeft motie van wantrouwen; veel irritatie in mestdebat tussen coalitiepartijen D66 en ChristenUnie

Minister Piet Adema (Landbouw) heeft een motie van wantrouwen vanuit de Tweede Kamer overleefd. In een afrondend Kamerdebat over Adema's mestbeleid kwamen D66 en ChristenUnie hard in aanvaring.

Afbeelding

Coalitie gefrustreerd over opstelling linkse partijen in salderingsdebat

In het debat over de salderingsregeling voor zonnepanelen staan de verhoudingen tussen de regeringspartijen en GroenLinks/PvdA op scherp. Met name het feit dat de linkse partijen hun steun koppelen aan ander kabinetsbeleid wekt wrevel.

Afbeelding

Adema diep door het stof. Maar hij weet niet zeker of boeren méér mest mogen blijven uitrijden

Mogen Nederlandse boeren de komende jaren nog méér mest blijven uitrijden? Ondanks alle tumult weet minister Adema dat nog steeds niet zeker. Woensdag ging hij diep door het stof in de Tweede Kamer.

Afbeelding

Wat volgt er na de komma van de excuses voor het slavernijverleden?

Een komma, geen punt, zei premier Mark Rutte over de excuses voor het slavernijverleden die hij 19 december aanbood. Maar wat volgt er precies na die komma, vroeg de Tweede Kamer zich woensdag af.

Afbeelding

Kabinet gokte en verloor in mestconflict met Brussel, maar gaat zelf over de handhaving

Het kabinet ging er voetstoots van uit dat het glasheldere afspraken met de Europese Commissie over het Nederlandse mestbeleid straffeloos kon negeren. Geen gekke gedachte, want lidstaten moeten die EU-wetten zélf handhaven.

Afbeelding

Het kabinet heeft het minimumloon flink verhoogd, 'maar dat is niet genoeg'

Dat zegt Peter Heijkoop namens alle wethouders Sociale Zaken. Heijkoop - die zelf wethouder is in Dordrecht - is vandaag één van de sprekers tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over rondkomen.