Luister naar

PvdA: meer ideeën, minder besluiten

Nieuws
De PvdA is na de grote verkiezingsnederlaag op zoek naar zichzelf. Dinsdagavond werd in ‘Café Rood’ gebrainstormd over de toekomst. De ideologische veren moeten weer centraal komen te staan.
Ariejan Korteweg
donderdag 22 juni 2017 om 03:00
Lodewijk Asscher in ‘Café Rood’ in Hilversum. De partij wil terug naar de bron van de bestaanszekerheid.
Lodewijk Asscher in ‘Café Rood’ in Hilversum. De partij wil terug naar de bron van de bestaanszekerheid. anp / Bas Czerwinski

Hilversum

Terug naar de basis. Dat is de kern van het advies dat rapporteur Paul Depla aan zijn verwarde partij geeft. De PvdA moet een partij zijn van en voor het volk, opgebouwd van onderaf, die pal staat voor mensen die het moeilijk hebben. En dat met politici in wie de kiezer zich kan herkennen.

De toekomstvisie die Paul Depla, burgemeester van Breda en prominent PvdA’er, presenteerde, is ook te lezen als een correctie op de koers van de ploeg die de afgelopen jaren samen met de VVD het land bestuurde. Bezuinigingen op de zorg, flexwerk, strafbaarstelling van illegaliteit – het lijkt allemaal haaks te staan op de koers die Depla uitzet om zelfvertrouwen te herwinnen. Die van een partij die mensen bindt, dwars door bevolkingsgroepen heen. Met politici die geen technocraten zijn.

‘Een brede progressieve volkspartij’, dat moet de PvdA weer worden. Dwars op wat Depla de ‘netflixisering’ van de samenleving noemt. ‘Kleine groepjes die in hun eigen informatiebubbel leven, met elk hun eigen politieke partij.’

geen terugblik

Zaal de Vorstin in Hilversum is voor de gelegenheid omgedoopt in Café Rood. Er is inbreng uit allerlei richtingen geregeld. Voormalig hoofdpiet Erik van Muiswinkel, extremismedeskundige Sarah de Lange, Telegraaf-columnist Nausicaa Marbe, Volkskrant-columnist Harriët Duurvoort – ze mogen allemaal zeggen hoe ze de toekomst van de PvdA voor zich zien. Maar hoofdact is onmiskenbaar Depla. Zijn opvattingen zijn tot in de enscenering terug te vinden. Geen zaalmicrofoons voor ellenlange interrupties, maar bier en pizzapunten na afloop.

Een toekomstgerichte analyse moest het worden, ‘geen dik rapport, maar een serie observaties en een aantal adviezen’. Vooral geen evaluatie van wat er zoal mis was gegaan, zoals bij vorige nederlagen gebeurde. Geen terugblik dus op de ongelukkig verlopen tweestrijd tussen Lodewijk Asscher en Diederik Samsom, waardoor de campagne te laat op gang kwam. Geen nabeschouwing ook over de samenwerking met de VVD, of over de fletse aanwezigheid in de Tweede Kamer.

De analyse van Depla is vaker gemaakt. Telkens na een regeerperiode stelde de PvdA vast dat ‘ideologische veren’ waren afgeschud. Dan klonk de roep om terugkeer naar de bronnen van de sociaaldemocratie. Die roep is er ook bij Depla. De PvdA moet zich volgens hem de komende vier tot acht jaar volledig richten op het beschermen van bestaanszekerheid op het gebied van werk en inkomen, zorg, milieu en de multiculturele samenleving.

Die nadruk op bestaanszekerheid is een constante in de geschiedenis van de PvdA. Depla verwijst naar Joop den Uyl: een gemeenschap van vrije mensen ontstaat alleen als er bestaanszekerheid voor iedereen is.

In het rapport Bewogen beweging, waarmee de partij zich in 1989 op de verkiezingen voorbereidde, werd ‘bestaanszekerheid’ als eerste prioriteit genoemd. Het leidde tot Lubbers III, met Wim Kok als vicepremier. Ook Hans Spekman, tot oktober nog partijvoorzitter, noemt bestaanszekerheid vaak als kern van de sociaaldemocratie.

Het willen garanderen van bestaanszekerheid suggereert een grotere rol van de overheid dan tijdens Rutte II ook door PvdA-ministers werd uitgedragen.

Ook de partijorganisatie moet veranderen. De PvdA moet ‘een organisatie van netwerken’ worden. Met minder nadruk op besluitvorming, en meer ideeënvorming. ‘De partij moet nieuwe maatschappelijke bewegingen omarmen en versterken’, vindt Depla. Welke bewegingen dat zijn, staat er niet bij. Depla wil ook minder nadruk op de ledendemocratie, die bij de PvdA gepaard kan gaan met interne verkiezingen die voor wrijving zorgen. ‘Het lidmaatschap krijgt waarde als men als lid dingen kan doen. En het gezellig is binnen de partij.’

twee gedachten

De PvdA-bestuurders komen er bij Depla niet onverdeeld goed vanaf. ‘Te lang heeft de partij op twee gedachten gehinkt. Aan de ene kant de sociaaldemocratische idealen. Aan de andere kant de PvdA als partij van sterke bestuurders. De klassieke bestuurderspartij moet worden omgevormd naar een brede volksbeweging.’ Macht is geen doel op zich; het moet gaan om het uitoefenen van invloed op de maatschappelijke en politieke agenda.

Waarmee de hamvraag in beeld komt, die indringend boven dit Café Rood hangt. Moet de PvdA de komende jaren in de oppositie zichzelf opnieuw uitvinden, als derde partij op de linkerflank? Of kan de partij juist loon naar werken krijgen door na Rutte II opnieuw aan te schuiven, al is het als juniorpartner. Depla sluit dat laatste niet uit. Wel vindt hij dat eerst moet worden onderzocht of een kabinet over rechts echt niet mogelijk is.

Fractieleider Asscher, die dinsdagmiddag weer door informateur Tjeenk Willink werd ontboden, ziet dat voorlopig anders. ‘Over regeringsdeelname kan ik in drie letters antwoorden: nee.’ <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Het kabinet zet er een tandje bij om Nederlanders winter door te helpen: 190 euro bonus voor alle huishoudens

Het kabinet zet een tandje bij om Nederlanders de winter door te helpen. Alle huishoudens krijgen in november en december een compensatie van 190 euro per maand voor de hoge energienota. Daarnaast wordt het eerder gepresenteerde prijsplafond, dat per 1 januari geldt, royaler.

Afbeelding

PvdA'er Nijboer verlaat dagelijks bestuur Kamer om zaak-Arib

PvdA-Kamerlid Henk Nijboer treedt per direct terug uit het dagelijkse bestuur van de Tweede Kamer wegens de zaak rond zijn partijgenoot en voormalig Kamervoorzitter Khadija Arib.

Afbeelding

Bergkamp: besluit onderzoek Arib ‘zorgvuldig en rechtmatig’

Het besluit om een onderzoek naar PvdA-Kamerlid en voormalig Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib in te stellen, is zorgvuldig en rechtmatig tot stand gekomen.

Afbeelding

ChristenUnie-partijbons Piet Adema moet op zoek naar vrede met de boeren. Gaat dat lukken?

De nieuwe landbouwminister Piet Adema is een ChristenUnie-partijbons en vooral een ervaren bestuurder. Maar maakt hem dat ook de gedroomde bewindsman om vertrouwen te herwinnen bij de boeren?

Afbeelding

Nieuwe landbouwminister Piet Adema (ChristenUnie): ‘De focus is te eenzijdig op de boeren gericht’

De maandag nieuw aangetreden minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Piet Adema, wil de agrarische sector een toekomst bieden van ‘rust, duidelijkheid en zekerheid’. ‘Volg mij en beoordeel mij op mijn daden.’

Afbeelding

Piet Adema (CU) nieuwe minister van Landbouw na lange zoektocht

Oud-ChristenUnie-partijvoorzitter Piet Adema wordt de nieuwe minister van Landbouw. Hij is de opvolger van Henk Staghouwer, die een maand geleden opstapte.