VVD: ‘Moet gevoel juridisch leidend zijn?’ • ChristenUnie: ‘Transgender jongeren hebben goede zorg nodig’

Liveblog
De Tweede Kamer behandelt dinsdagavond en woensdag een wetsvoorstel dat onder meer regelt dat transgender personen eenvoudiger hun geslachtsregistratie kunnen wijzigen bij de burgerlijke stand.
redactie nd
dinsdag 27 september 2022 om 11:37
Tweede Kamerlid Roelof Bisschop en Minister Franc Weerwind tijdens een kamerdebat over de wijziging van de transgenderwet.
Tweede Kamerlid Roelof Bisschop en Minister Franc Weerwind tijdens een kamerdebat over de wijziging van de transgenderwet. beeld anp / Phil Nijhuis

Kort overzicht

  • 27 sep, 23:01

    Einde liveblog

  • 27 sep, 22:50

    Het Kamerdebat over de Transgenderwet is vooral een gesprek tussen doven

    Of je binnenkort het geslacht op je paspoort gemakkelijker kunt wijzigen? Dat is onduidelijk, nu het Kamerdebat dinsdagavond vooral een gesprek tussen doven is.

  • 27 sep, 22:40

    VVD: ‘Moet gevoel juridisch leidend zijn?’

    Ulysse Ellian (VVD): ‘Er wordt van je gehouden, ongeacht hoe je je voelt. Maar is gevoel juridisch leidend. Moet dat doorslaggevend zijn? Zo mag je je voornaam niet zomaar wijzigen, hoe onprettig je je voornaam vindt.’ 

    Kort door de bocht. Zo noemt Ellian het schrappen van de deskundigenverklaring. ‘Waarom is zo’n gesprek niet meer zinnig’, vraagt hij zich af. ‘En is de huidige wet niet gewoon goed genoeg op dit vlak?’ Verder vraagt Ellian zich af waarom de leeftijdsgrens van zestien jaar los wordt gelaten. 

  • 27 sep, 22:32

    GZ-psycholoog: partijen leggen wetenschappelijke bevindingen verkeerd uit

    Volgens psycholoog Thomas Steensma, verbonden aan de genderkliniek van het AMC Amsterdam, leggen diverse politieke partijen wetenschappelijke bevinden verkeerd uit. 

  • 27 sep, 22:27

    GroenLinks en Partij voor de Dieren voorstander Transgenderwet

    GroenLinks-Kamerlid Lisa Westerveld, die ook het woord voert namens de Partij voor de Dieren, gaat ‘uiteraard’ voor het wetsvoorstel stemmen. 

    ‘We komen van heel erg ver’, zegt Westerveld. ‘En daarom snap ik sommige zorgen best goed. Ik zie dat er veel misverstanden zijn over deze wet. Als je niet goed weet wat er in deze wet staat, of als je de discussie niet goed kunt volgen.’ Ze hoopt dat het debat en de bredere discussie hieraan bijdraagt. 

    ‘Maar helaas wordt deze discussie door sommigen misbruikt om desinformatie te verspreiden’, zegt Westerveld. Ze noemt als voorbeeld spookbeelden van mannen die een V in hun paspoort zouden laten zetten zodat ze niet meer in vrouwenkleedkamers geweigerd kunnen worden. 

  • 27 sep, 22:16

    PvdA: ‘Deskundigenverklaring onnodig en betuttelend’

    De PvdA staat positief tegenover het wetsvoorstel, zegt Kamerlid Songül Mutluer. ‘We komen van ver, en we hebben vandaag de kans het nog beter te doen, en transgender personen de kans te geven zichzelf te zijn.’ Het vervallen van de deskundigenverklaring noemt Mutluer verstandig. ‘Het is onnodig en betuttelend, en wat ons betreft vervalt dit zo snel mogelijk.’ Ook over het vervallen van de leeftijdsgrens is Mutluer positief. 

    Het PvdA-Kamerlid zegt niet blind te zijn voor hoe beladen dit debat is. ‘Het is niet goed dat er schijntegenstellingen worden opgeroepen. We moeten ons baseren op feiten.’ 

  • 27 sep, 21:53

    ChristenUnie: ‘Transgender jongeren hebben goede zorg nodig’

    ‘Uit de gesprekken die ik in aanloop naar dit debat heb gevoerd, is één ding me duidelijk geworden: wat is het belangrijk dat transgender jongeren zich veilig weten’, vertelt ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker. ‘Het waren gesprekken waarin ik merkte hoe zwaar hun situatie kan zijn. Deze jongeren hebben goede zorg nodig, en dat is een opdracht voor ons allemaal.’ 

    ‘Naast goede zorg geven, moeten we behoedzaam zijn’, zegt Bikker. ‘Een goede behandeling is dan ook erg belangrijk.’ Volgens Bikker is zorgvuldigheid en behoedzaamheid hierbij gebaat, zeker omdat er op dit gebied veel ontwikkeling is. ‘We moeten kijken wat de gevolgen van dit voorstel zijn voor de groep als geheel. Voor de een kan dit helpen, voor de ander juist niet’, meent Bikker. 

    Bikker liet eerder al weten tegen het wetsvoorstel dat nu op tafel ligt te gaan stemmen. 

  • 27 sep, 21:30

    PVV: Schrappen deskundigheidsverklaring geen goed idee

    Lilian Helder (PVV) vindt het schrappen van de deskundigenverklaring een slechte zaak. ‘Een ambtenaar van de burgerlijke stand is geen arts en kan de overtuiging van mensen om hun geslachtsregistratie te wijzigen niet goed vaststellen.’ Helder zegt verder dat minderjarigen de gevolgen van deze keuze niet goed kunnen overzien. ‘Het beschermen van kinderen is wettelijk vastgelegd, en dat botst hiermee.’ 

  • 27 sep, 21:08

    Van Nispen (SP): ‘Deze wet schaft het onderscheid tussen man en vrouw niet af’

    ‘Veel zorgen over deze wet zijn oprecht, maar niet terecht’, zegt Michiel van Nispen (SP). ‘Deze wet schaft het onderscheid tussen man en vrouw niet af, en beslist niet wie er welke kleedkamer in mag.’ Wel vindt het SP-Kamerlid dat de zorgen die veel mensen hierover hebben, besproken moeten worden. Net als D66 vraagt de SP zich af waarom 16-minners volgens het wetsvoorstel voor een geslachtswijziging naar de rechter moeten. ‘Wat gaat de rechter precies doen, en waaraan toetst de rechter?’, aldus Van Nispen. 

  • 27 sep, 20:47

    ‘Geef kinderen dezelfde rechten als 16-plussers’

    ‘Transgender kinderen kennen hun genderidentiteit even goed als cisgender leeftijdsgenoten’, zegt D66-Kamerlid Lisa van Ginneken. Volgens het D66-Kamerlid kunnen kinderen heel goed hun genderidentiteit beoordelen. Ze wil dan ook dat ook kinderen jonger dan zestien jaar zonder tussenkomst van de rechter hun geslacht kunnen wijzigen. Ze kondigt een motie aan die dit mogelijk moet maken. ‘De rechter heeft geen toegevoegde waarde’, meent Van Ginneken.  

  • 27 sep, 20:29

    Van Ginneken (D66): ‘De discussie rondom de Transgenderwet is de afgelopen maanden lelijk gevoerd’

    Lisa Van Ginneken (D66) vindt dat de discussie rondom de Transgenderwet de afgelopen maanden ‘lelijk’ gevoerd is. ‘Het maakt mensen bang die voorheen geen angst hadden.’ 

    Volgens Van Ginneken, zelf transgender, heeft de emancipatie van trans personen nog een lange weg te gaan. ‘En daarom is deze wet zo belangrijk.’ Volgens Van Ginneken is zelfbeschikking van trans personen van groot belang, en moet daarom de deskundigenverklaring geschrapt worden. ‘Bemoeienis van de staat is hier niet op zijn plaats’, aldus het D66-Kamerlid. ‘Een laagdrempelige procedure draagt bovendien bij aan het welzijn van trans personen.’

  • 27 sep, 20:14

    ‘De biologie heeft een broertje dood aan gevoelens’

    Volgens Olaf Ephraim (Groep van Haga) wordt iemand als man of als vrouw geboren. ‘Die M of V die in je geboorteakte staat, is niet zomaar een letter’, zegt Ephraim. ‘Als iedereen dat zomaar kan wijzigen, betekent dit dat er feitelijk geen mannen of vrouwen meer zijn.’ 

    Volgens het Kamerlid is zelfbeschikkingsrecht belangrijk, maar heeft dit wetsvoorstel gevolgen voor de hele maatschappij, en moet één minderheidsgroep niet voorrang krijgen op andere minderheidsgroepen. 

    Ephraim stelt dat de sociale omgeving van pubers erg meespeelt in het maken van beslissingen. Het Kamerlid vindt het daarom logisch dat er een onafhankelijke derde meebeslist, wijzend op de deskundigenverklaring. 

  • 27 sep, 19:54

    ‘Geslachtsverandering van ouders kan leiden tot verwarring bij kinderen’

    Volgens Roelof Bisschop (SGP) moet er vanuit het belang van de hele samenleving gedacht worden. ‘Subjectieve individuele gevoelens zijn geen goede maatstaf’. Bisschop mist aandacht voor kinderen van wie een van de ouders een geslachtswijziging ondergaat. ‘Het kan leiden tot verwarring bij kinderen’, stelt het SGP-Kamerlid. 

    Ook vraagt Bisschop aandacht voor de positie van vrouwen. ‘De SGP heeft niks met spookverhalen, maar er zijn verhalen uit het buitenland die de aandacht vragen. Zoals de positie van vrouwen in vrouwengevangenissen.’ 

    Volgens Bisschop draagt het wetsvoorstel niet bij aan een oplossing. ‘Wie worstelt met gender, krijgt gewoon een deskundigenverklaring.’ Het voorstel vormt volgens Bisschop echter wel risico’s voor anderen, en is daarmee eerder schadelijk dan nuttig. 

  • 27 sep, 19:32

    Bisschop (SGP) en Van Ginneken (D66) steggelen over percentages

    Volgens Roelof Bisschop (SGP) komt 80 tot 85 procent van de kinderen die van geslacht willen veranderen, hier na de puberteit op terug. Onjuist, zegt D66-Kamerlid Lisa van Ginneken. Volgens Van Ginneken klopt het onderzoek waar Bisschop naar refereert van geen kant. ‘Misschien moet de heer Bisschop eens wat methodische cursussen volgen’, aldus Van Ginneken. 

  • 27 sep, 19:19

    Bisschop (SGP): ‘We moeten de goede bedoelingen van onze Schepper eren’

    Volgens Roelof Bisschop (SGP) is het belangrijk om het onderscheid tussen man en vrouw in ogen te houden. ‘Geslacht is géén menselijke constructie’, aldus Bisschop. ‘We moeten de goede en wijze bedoelingen van onze Schepper eren, en niet negeren.’ Bisschop zegt compassie te hebben met transgenders, maar waarschuwt voor ‘een schadelijke ideologie die van geslacht een simpele en willekeurige keuze maakt.’ 

    Bisschop vindt het daarnaast onjuist dat dit voorstel enkel over transgenders gaat, ‘terwijl de situatie van intersekse personen zeker net zoveel aandacht verdient’. ‘Zij vallen hiermee nog steeds tussen wal en schip’, aldus het SGP-Kamerlid. 

  • 27 sep, 19:06

    Debat van start, SGP trapt af

    Het debat is begonnen. SGP-Kamerlid Roelof Bisschop heeft als eerste het woord. De SGP liet eerder al weten tegenstander van de aangepaste Transgenderwet te zijn. 

  • 27 sep, 18:46

    VVD laat niks los, CDA heeft bedenkingen

    Coalitiepartijen VVD en CDA spelen een sleutelrol in het debat over de Transgenderwet. Zonder hun steun lijkt het wetsvoorstel in zijn huidige vorm te sneuvelen. De VVD heeft er vanmiddag binnen de fractie over gesproken, maar laat nog niets los. De partij wil eerst het debat voeren, voor het een oordeel velt. 

    Hetzelfde geldt voor het CDA, hoewel Kamerlid Raymond Knops vanmiddag via een statement al wel liet weten ‘meerdere bedenkingen over onderdelen van deze wet’ te hebben. Volgens Knops zal het CDA pas na het debat knopen doorhakken. 

  • 27 sep, 18:35

    ‘Kritiek op Transgenderwet wordt weggewuifd als transfoob en niet begripvol’

    Volgens JA21-Kamerlid Nicki Pouw-Verweij wordt alle kritiek op de Transgenderwet ‘weggewuifd als transfoob en niet begripvol.’ Ze zegt dan ook tegen het wetsvoorstel te gaan stemmen. 

  • 27 sep, 17:37

    College voor de Rechten van de Mens voorstander Transgenderwet

    Het College voor de Rechten van de Mens hoopt dat de aangepaste Transgenderwet door de Tweede Kamer wordt aangenomen. Toch is er volgens de organisatie nog een lange weg te gaan als het gaat om acceptatie van transgenders. 

  • 27 sep, 16:59

    Goed dat het manifest Gendertwijfel is gelanceerd

    Volgens columnist Reina Wiskerke is het goed dat het manifest Gendertwijfel is gelanceerd. ‘Waren het allemaal christenen geweest, dan kon de samenleving zich er gemakkelijk van afmaken’. 

  • 27 sep, 16:02

    Waar gaat het debat over de transgenderwet precies over?

    Vanavond en morgen wordt er in de Tweede Kamer gedebatteerd over een aanpassing van de Transgenderwet. Wat houdt dit precies in? 

    Een belangrijke wijziging is het schrappen van de deskundigenverklaring. Om het geslacht in de geboorteakte, en dus ook in het paspoort, te veranderen, is nu een deskundigenverklaring van een arts of psycholoog nodig. In het nieuwe wetsvoorstel komt dit te vervallen. In plaats hiervan moet er een bedenkperiode van minimaal vier weken komen. 

    Een andere belangrijke wijziging is het vervallen van de leeftijdsgrens voor geslachtsverandering. Volgens het wetsvoorstel kan iedereen zelf bepalen welk geslacht ze hebben. Jongeren onder de zestien zullen hiervoor nog wel langs de rechter moeten. 

    Ten derde moet het volgens de wetswijziging mogelijk worden om in de woonplaats de geslachtsverandering aan te geven. Nu moet dat nog in de geboorteplaats. 

    Of een Kamermeerderheid voor de wetswijziging gaat stemmen, is nog onduidelijk. De oppositie is verdeeld, en ook binnen de coalitie is men het niet eens. D66 is voorstander, terwijl de ChristenUnie tegen zal stemmen. VVD en CDA wilden vanmiddag nog niet zeggen of ze met de aangepaste wet gaan instemmen. Ze willen eerst het debat voeren. Minister voor Rechtsbescherming Franc Weerwind zal het wetsvoorstel verdedigen. 

  • 27 sep, 11:35

    Zo wordt er in de kerk over transgenders gedacht

    De nieuwe Transgenderwet, waarover de Tweede Kamer vandaag en morgen praat, lijkt ook in de kerk mensen stevig te verdelen. Het is bijna alsof je voor of tegen moet zijn. Toch zijn de meeste christelijke denkers eensgezinder dan je op grond van de discussie zou verwachten. 

  • 27 sep, 10:55

    Kritiek op transgenderzorg maakt de kwaliteit ervan juist beter

    Thomas Steensma is medisch psycholoog bij het Kennis en Zorgcentrum voor Genderdysforie van Amsterdam UMC. Hij begeleidt al ruim 10 jaar transgenders die een medische transitie wensen.

  • 27 sep, 10:39

    Martin den Heijer: ‘Theologisch gezien is het niet zo dat mannen van Mars komen en vrouwen van Venus’

    Martin den Heijer is nu een kleine tien jaar betrokken bij de genderpoli van het VUmc. Tegelijk denkt hij, belijdend lid in de Christelijke Gereformeerde Kerken, graag na over de ethische kant van zijn werk. ‘Theologisch gezien is het niet zo dat mannen van Mars komen en vrouwen van Venus.’

  • 27 sep, 10:34

    Elbert Bot is transgender: ‘Ik kwam tot de conclusie dat transitie mag van God. Anders had ik het niet gedaan’

    De christelijke transgender Elbert Bot is getrouwd met dominee Mark Bot en heeft twee kinderen. Sinds 1 januari 2020 is hij man, daarvoor was hij een vrouw die zich geen raad wist met haar lichaam. In de podcast Dick en Daniël Geloven het Wel praat Elbert over zijn persoonlijke levensweg en de aanstaande wijziging in de Transgenderwet. ‘Het is echt een geschenk van boven dat ik hier samen met Mark doorheen ben gekomen.’

  • 27 sep, 10:30

    Steun voor nieuwe Transgenderwet nog niet zeker

    De Tweede Kamer behandelt dinsdagavond en woensdag een wetsvoorstel dat onder meer regelt dat transgender personen eenvoudiger hun geslachtsregistratie kunnen wijzigen bij de burgerlijke stand. Ze hoeven daarvoor geen verklaring meer van een deskundige te overhandigen. Maar het is nog niet duidelijk of de nieuwe Transgenderwet, die nog is ingediend door het vorige (demissionaire) kabinet, genoeg politieke steun krijgt.

    De coalitiepartijen zitten in ieder geval niet op één lijn, nu de ChristenUnie afhaakt. VVD en CDA zijn er nog niet uit en vergaderen er dinsdag nog over. Zo ziet de VVD wat juridische haken en ogen aan de wetswijziging. Ook het CDA wil het daar nog over hebben, evenals over de ethische kant.

    D66 is wel voorstander en wil daarbij het liefst dat niet alleen een M (man) in een V (vrouw) kan worden veranderd en vice versa, maar dat ook een X als aanduiding wordt geaccepteerd. Dan gaat het om mensen die zich niet identificeren als man of vrouw, naar schatting ongeveer 4 procent van de bevolking. D66 bereidt daartoe een initiatiefwetsvoorstel voor.

    Op basis van de registratie in de burgerlijke stand wordt het geslacht op officiële documenten vermeld, zoals een paspoort.

    De wijziging van de geslachtsregistratie op een geboortecertificaat is al mogelijk sinds 1985, maar tot 2014 moesten mensen dan wel een fysieke transitie en sterilisatie ondergaan. Voor deze praktijken heeft het kabinet eind 2020 excuses aangeboden. De afgelopen periode hebben elk jaar enkele honderden mensen hun sekseregistratie officieel laten wijzigen.