*

Dit artikel is geschreven door een van onze partners. Daarmee valt het buiten de verantwoordelijkheid van de ND-redactie.

Partnercontent

Kracht in kwetsbaarheid

Welk verschil maakt een christelijke signatuur bij een virus dat niet naar godsdienst kijkt? Tear, World Vision, TWR (Trans World Radio), stichting HOE (Hulp Oost-Europa) en Woord en Daad over de impact en de aanpak van covid-19. ‘De Bijbel en gezondheidstips gaan hand in hand.’

Het is niet de eerste crisis die ze voor hun kiezen krijgen, en vermoedelijk ook niet de laatste. World Vision, Woord en Daad en Tear putten in deze pandemie uit de ervaring die ze opdeden tijdens de ebola-epidemie. Partnerorganisaties van stichting HOE hebben deze zomer veel kunnen betekenen tijdens ontmoetingen in de buitenlucht. En bij TWR gaat het werk vanuit huis vrij eenvoudig door, ‘omdat christenen in gesloten landen altijd al in moeilijke omstandigheden werken en eigenlijk continu in lockdown leven’.

Toch heeft de coronacrisis een impact die haar weerga niet kent. ‘We hebben in de geschiedenis van World Vision nog nooit in zo veel landen tegelijk zo veel geld besteed aan het bestrijden van dezelfde ramp’, zegt directeur Marco van der Graaf.

‘Ik maak me zorgen om de meest kwetsbaren’, haakt directeur Minella van Bergeijk van Tear aan. ‘Ook onze internationale teamleiders werken vanuit huis. Vanuit Dhaka in Bangladesh kunnen ze dan niet zomaar naar de Rohingya-vluchtelingen toe. Hoewel collega’s creatieve manieren vinden om mensen toch te bereiken, zie je op plekken die zwak zijn of waar conflict is, dat Zoom zijn limiet heeft. Daar zou je het liefst toch heen willen reizen. Maar dat kan nu niet.’


Minella van Bergeijk, TEAR - beeld Folkert Rinkema

laagdrempelig

Veel projecten van de hulporganisaties gaan gewoon door. Bureaumanager Allard Selles van stichting HOE merkt dat er soms zelfs een aanzuigende werking uitgaat van projecten die zijn gestart tijdens de coronacrisis. ‘In Roemenië, Servië, Oekraïne en Moldavië is heel veel angst door de strenge regelgeving vanuit de overheid. Mensen willen hun verhaal kwijt en doen dat via de kerk. Ook onder de Roma zien we dat mensen steun zoeken bij elkaar.’

Selles noemt dat ‘de winst van de coronacrisis’. Onze wereld is kleiner geworden doordat we zoveel mogelijk thuis blijven, maar tegelijkertijd ontstaan langs digitale kanalen bijzondere manieren om mensen van over de hele wereld met elkaar te verbinden.

‘Voor sponsors van onze kindsponsorprogramma’s op de Filipijnen en in Colombia hebben we online sponsormeetings opgezet’, vertelt directeur-bestuurder Rina Molenaar van Woord en Daad. ‘Als partners in Nederland zijn, organiseren we door het hele land ontmoetingsavonden, waar veel belangstelling voor is. Maar nu weten we: al kunnen partners weer naar Nederland reizen, dan nog blijven we online meetings organiseren. Omdat we zien dat dit een heel laagdrempelige manier is voor mensen om te komen.’

online bidden

De digitale kanalen dragen ook bij aan de verbondenheid tussen de collega’s in binnen- en buitenland. ´We hebben gemerkt dat gebed ons verbindt, met anderen en met God. Maar de manier van bidden is veranderd. Bij onze digitale dagopening zijn nu veel meer mensen betrokken, bijvoorbeeld collega´s die thuiswerken, maar ook internationale collega’s’, zegt Hubrecht Smits van TWR.

Molenaar (Woord en Daad): ‘Met name in het begin van de crisis lieten partners weten dat ze voor ons gingen bidden, omdat ze hadden gehoord dat corona was uitgebroken in Nederland. Kreeg ik ineens een filmpje van kinderen in Tsjaad die voor ons aan het bidden waren. Dit is echt partnerschap, waarbij je elkaar over en weer steunt.’


Rina Molenaar - Woord en Daad

Van Bergeijk (Tear): ‘In onze weekopeningen kwam nu ook een collega uit Bangladesh. Normaal gesproken hoor je zo’n collega alleen als hij hiernaartoe reist. De gelijkwaardigheid onder medewerkers kun je op deze manier bevorderen, dat vind ik absoluut een mooie kant aan deze crisis. En het lijden dat veel christenen buiten het Westen kennen, leert ons heel veel.’

strijd verliezen

Tijd om stil te staan bij die bijzondere effecten van de coronacrisis is er niet. Er is werk aan de winkel. Heel veel werk. Van der Graaf (World Vision): ‘Voor het eerst sinds lange tijd zijn we de strijd tegen armoede wereldwijd aan het verliezen. Door deze crisis zijn de ontwikkelingen op het gebied van zorg en onderwijs weer op hun retour. Dat vraagt om een enorme respons van onze kant.’
Volgens cijfers van World Vision komen 85 miljoen kinderen wereldwijd op achterstand door de coronacrisis. Van der Graaf noemt Kenia als voorbeeld. ‘De rest van het jaar blijven daar de scholen dicht. We hebben er onderzoek naar gedaan en dat betekent in de praktijk dat kindhuwelijken, zwangerschap op jonge leeftijd en geweld in huis toenemen. Voor veel kinderen is thuis geen veilige plek. School was dat wel. Vaak is dat ook de enige plek waar ze een fatsoenlijke maaltijd krijgen.’

Molenaar (Woord en Daad): ‘Als je vraagt wat me het meest aangrijpt in deze crisis, dan is het als ik hoor dat in Colombia en andere landen het huiselijk geweld is toegenomen. In Colombia ben ik zelf geweest, dus daar krijg ik direct een beeld bij. Het raakt me dat alcohol- en kindermisbruik toenemen, doordat iedereen thuis is en school dicht is en er dus geen veilige haven meer is voor kinderen.’


Marco de Graaf - World Vision - beeld Hilde Sneep

Maar het is juist de crisis in bijvoorbeeld Kenia die TWR mogelijkheden biedt. ‘In Kenia heeft de overheid TWR uitgekozen als een van de kanalen om lessen uit te gaan zenden. Dat biedt de mogelijkheid goed onderwijs te brengen en de kans het evangelie te verspreiden.’

geestelijke dimensie

In Nederland met de strakke scheiding van kerk en staat kunnen we het ons misschien moeilijk voorstellen, maar in veel landen wordt gebruikgemaakt van de invloed van kerkelijk leiders en religieuze gemeenschappen om informatie te verspreiden om besmetting van covid-19 tegen te gaan. Wie een e-mail ontvangt van World Vision, krijgt er onder de e-mailhandtekening via een banner direct hygiënemaatregelen bij. Vrijwel alle organisaties geven voorlichting op het gebied van hygiëne aan religieuze leiders en TWR maakte twaalf spotjes van vijf minuten met een Bijbelse boodschap én gezondheidstips.

‘Er is meer dan alleen een virus dat rondwaart, er is ook een geestelijke dimensie’, stelt Smits van TWR. ‘Dit virus doet iets met ons, met mensen onder elkaar, en als mensen in relatie met God. Wij zien de mens als ziel en lichaam en zien dat beide zorg nodig hebben. In ontwikkelingslanden worstelen overheden ermee informatie over de aanpak van covid-19 in de binnenlanden te brengen. Met radio en internet kunnen wij dat doen. Een luisteraar reageerde dat hij heeft mogen ervaren dat God zijn toevlucht en geneesheer is. Maar hij bedankte ook voor de tip die was toegevoegd over het dagelijks leven met covid-19. Dus de Bijbel en gezondheidstips gaan hand in hand.’

Opereren op het snijvlak van humanitaire hulp en godsdienst wordt steeds belangrijker, vinden de directeuren. ‘Je kunt snel op de praktische hulpverlening gaan zitten om kwetsbare ouderen of weeskinderen ondersteuning te bieden, zeker in deze coronatijd. Maar uiteindelijk zit er ook een geestelijk aspect aan. We doen dit vanuit ons geloof en daar willen we iets van laten zien’, meent Selles (HOE). Van Bergeijk (Tear): ‘Je kunt niet alles oplossen vanuit de humanitaire kant, maar juist in de holistische aanpak zit hoop en een andere benadering. Ik denk dat we in Nederland soms wat achterlopen in wat de kerk voor de samenleving kan betekenen.’


Hubrecht Smits, Trans World Radio - beeld Joost Bastiaans

Van der Graaf (World Vision) haalt cijfers aan van het internationale Pew Research Center, dat onderzoek heeft gedaan waaruit naar voren is gekomen dat 84 procent van de wereld behoort tot een georganiseerde religie – en dat cijfer zal nog verder omhooggaan. ‘Dat is voor de gemiddelde Nederlander moeilijk te begrijpen, maar als wij nu met overheden praten, zien we dat zij juist geïnteresseerd zijn in de bijdrage vanuit faith based organizations (organisaties die werken vanuit een geloofsachtergrond, red.), omdat ze inzien dat veel van de keuzes die mensen moeten maken om vrij te komen uit armoede, waardegedreven zijn. Religieuze leiders spelen een belangrijke rol in het overbrengen van die waarden.’

geen sausje

Dat betekent niet dat de christelijke hulporganisaties alleen klaarstaan voor christenen of dat ze enkel willen samenwerken met christelijke partners. Van Bergeijk (Tear): ‘Wij zeggen dat de wortel van onrecht zit in de gebrokenheid van relaties, van onze relatie met God, met de schepping, met de naaste. Maar als we als faith based organization de handschoen op willen pakken, betekent dat ook dat ik niet alleen bezig ben met het herstellen van mijn eigen gebrokenheid, maar dat ik me daarnaast uitstrek om verbinding te leggen en verzoening te brengen in relaties met andere godsdiensten. Dat we in Nigeria samenwerken met islamitische organisaties bijvoorbeeld. Ja, we staan in Christus, dat geloof ik heel duidelijk, en daar moeten we niet aan afdoen, maar in die identiteit moet je je verbinden.’

Selles (HOE): ‘De uitvoerende en lokale partners spelen daarin een belangrijke rol, omdat zij de culturele context het beste kennen. Maar uiteindelijk willen wij vanuit onze visie en passie de hoop doorgeven die Christus brengt.’


Allard Selles, Hulp Oost Europa 

Molenaar (Woord en Daad): ‘Dwars door alle moeilijkheden heen hebben we iets waardoor we over de situatie heen proberen te kijken. Christelijk werken is geen sausje dat we eroverheen gieten, dat zit overal in verweven. In hoe we omgaan met leveranciers, in hoe we onze doelgroep selecteren en in onze manier van samenwerken.’

Ook Van der Graaf (World Vision) wordt geraakt door het woord hoop. ‘Vanwege het perspectief dat we hebben. Maar voor mij is kwetsbaarheid ook een belangrijk woord geworden in het werk dat we doen. In onze manier van werken zeggen we vaak dat mensen krachtig moeten zijn en zelf moeten opstaan. De boodschap die we echter leren in de Bijbel, en dat maakt ook het christendom uniek, is dat God ons tegemoetkomt in onze kwetsbaarheid. God kwam in een zachte wind naar Adam en Eva toe, toen ze zelf niet meer tevoorschijn durfden te komen. God zocht hen op. We gaan met heel kwetsbare mensen om en met heel kwetsbare kinderen. Dat wij naar ze toegaan in die kwetsbaarheid, is wat ons uniek maakt. Wij mogen sterk zijn in die kwetsbaarheid.’

www.prismaweb.org

Partnercontent

meer ‘Partnercontent’

advertentie