9 april 2022 om 03:10
Partnercontent Prisma

Dit artikel is geschreven door een van onze partners. Daarmee valt het buiten de verantwoordelijkheid van de ND-redactie.

Partnercontent
Helga van Kooten

‘Wij willen geen hulp, maar kansen’

Het beeld is klassiek. Iemand heeft honger. Wat doe je dan? Geef je een vis? Of een hengel? Noodhulp is soms nodig, maarduurzame hulp zet veel meer zoden aan de dijk. ‘We willen geen organisaties optuigen die instorten zodra wij weggaan.’

Wat is er mis met hulp bieden aan iemand die hulp nodig heeft? 

Matthijs van Pijkeren, Tearfund Asia: ‘Het doet wat met je als je jarenlang afhankelijk bent van buitenlandse hulp. Als je mensen bijvoorbeeld een voedselpakket of kleding geeft, misken je dat zij heel goed in staat zijn hun eigen keuzes te maken. Gaat een land gebukt onder droogte, dan kun je een expert invliegen om een waterput te bouwen, maar na vijf jaar wordt die put niet meer onderhouden. En waarom niet? Omdat die put niet van de gemeenschap is. Terecht klinkt de laatste jaren vanuit de ontwikkelingslanden de kritiek dat zulke hulp neokoloniaal is. Je wilt dat mensen in staat zijn zelf de klappen van het leven op te vangen. Wij gaan natuurlijk ook niet op onze handen zitten als mensen sterven – noodhulp is echt een ander soort hulp en heeft ook een heel andere dynamiek – maar als je de tijd en de mogelijkheid hebt het proces anders aan te vliegen, kun je een verandering in gang zetten die duurzaam is. We proberen hulp te verlenen waarbij de waardigheid van mensen intact blijft.’

Brett Pierce, World Vision‘We zijn maar een beperkte tijd in een gemeenschap, gemiddeld vijftien jaar. We willen geen organisaties optuigen die instorten zodra wij weggaan. Dus stellen we onszelf altijd de vraag: als wij weggaan, wie managet dit dan? En dát zijn de mensen die we aan tafel moeten zien te krijgen. Het is niet zo dat je met niks begint, ook wij vliegen geen experts in. Je moet de mensen zien te vinden die er al zijn, en hen en hun netwerken sterker maken. We zijn alleen katalysatoren, de kennis is allang aanwezig.’

Matthijs van Pijkeren: ‘Het maakt al een groot verschil als je geen noodgoederen geeft, maar gewoon cash. Met geld geef je mensen zelf de keuze, en je stimuleert de lokale economie er ook nog mee in plaats van die te verstoren. Wij gebruiken de term hulp zelf trouwens allang niet meer; we focussen nu op wat mensen zelf kunnen.’

Rachael Kigame, Help a Child Africa‘Maar als je gewoon geld geeft, zullen de ontvangers er niet zo veel waarde aan hechten. Als ze het geld zelf bij elkaar hebben gesprokkeld, zullen ze die waarde er wel aan hechten. Wij willen geen hulp, maar kapitaal en kansen. Onze kracht zit in de sociale en economische ontwikkeling van gemeenschappen. Het is een langzaam model, maar het werkt. De meeste donateurs willen snelle veranderingen, maar deze aanpak vraagt een lange adem. Quick fixes, snelle oplossingen, zijn niet duurzaam. We kijken naar de lange termijn.’

Hoe begin je?

Brett Pierce: ‘Door te luisteren. We moeten van de gemeenschap horen waar we moeten starten. Alleen dan staan we zij aan zij. Moeten we eerst een brug bouwen, zodat zwangere vrouwen minder lang hoeven te lopen naar een ziekenhuis? Of moet er eerst een waterpunt komen, zodat kinderen niet meer zulke lange afstanden hoeven te lopen en naar school kunnen? En daarbij luisteren we ook goed naar kinderen. Zij zien vaak heel scherp welke verandering voorop moet staan om hun leven te verbeteren. We kwamen in een gemeenschap in India en vroegen wat prioriteit had. Volgens mannen een brug, zodat ze naar de stad konden om te werken. Maar kinderen wisten ons te vertellen dat de mannen vooral naar de stad zouden gaan om te drinken.’

Hoe ziet duurzame hulp er in jullie praktijk uit?

Jasper Oei, SeeYou Foundation: ‘We zorgen ervoor dat mensen met een visuele beperking toegang hebben tot oogzorg. Daarvoor verbinden we partijen met elkaar. We ondersteunen specialistische ziekenhuizen bijvoorbeeld bij het delen van hun kennis met lokale ziekenhuizen, waardoor meer mensen behandeld kunnen worden. Verder werken we aan bewustwording, zodat ziekenhuizen en organisaties meer rekening gaan houden met mensen met een handicap. Bijvoorbeeld door een helling te maken bij de ingang. Of door bij de receptie een bord te plaatsen dat mensen uitnodigt het te melden als ze doof of slechthorend zijn en personeel te trainen om op andere manieren te communiceren. Als mensen met een beperking toegang hebben tot medische zorg, bevorder je hun zelfredzaamheid. Dit geldt ook voor onderwijs en werk. In Ethiopië helpen we mensen bijvoorbeeld een vakopleiding te volgen of een bedrijf te starten.’

Ilia Disnica, Dorcas Albania: ‘We ondersteunen boeren door ze te helpen met het kopen van een kas van honderd vierkante meter of van tachtig tot honderd kippen. Daarmee kunnen ze eten voor zichzelf produceren, en eventueel ook voor de markt, als ze overhouden. Een andere manier waarop we helpen, is door microkredieten te verstrekken. In het noorden van Albanië komen toeristen. Sommige boeren gebruiken zo’n microkrediet om een guesthouse met een of twee kamers te maken.’ 


De meelmaalgroep

Rachael Kigame: ‘Wij focussen op sociale en economische empowerment. Dat doen we door netwerken van onder anderen ondernemende vrouwen te creëren. We hebben 1500 zelfhulpgroepen met in totaal 27.000 vrouwen. Zo’n groep komt regelmatig samen en spaart met elkaar, met telkens kleine bedragen. Als iemand een bedrijf begint, kan er vanuit die spaarpot worden geleend, tegen een lage rente. Deze vrouwen hebben – omdat ze voor banken geen aantrekkelijke doelgroep vormen – hun eigen bank gecreëerd. We organiseren de groepen en geven trainingen. Die trainingen kunnen over allerlei onderwerpen gaan. Hoe los je conflicten op in een groep? Hoe pitch je je ondernemingsidee? Welke gewassen kunnen tegen droogte? Als alle vrouwen een nagel- of kapsalon willen opzetten, geven wij informatie over de markt. Wij zeggen dan: maar er zijn al zo veel salons.’

Matthijs van Pijkeren: ‘Die spaargroepen, dat is een vorm die je over de hele wereld terugvindt. De meerwaarde zit ’m in de gemeenschap die ontstaat. Want behalve hun geld delen de leden van die groepen ook hun leven en hun moeilijkheden met elkaar. Zo vormen ze een gemeenschap, waarin ze elkaar uit zichzelf helpen, en ontwikkelen ze een weerbaarheid tegen de grote en kleine rampen van het leven. Dat is duurzaamheid die vanuit het hart komt, en waar ze zelf eigenaar van zijn.’

Wat is de toegevoegde waarde van de kerk?

Matthijs van Pijkeren: ‘Wij starten vanuit de kerk als degene die de verandering aanjaagt. En de kerk werkt weer samen met de hele gemeenschap, op zo’n manier dat die gemeenschap zelf eigenaar is van haar ontwikkeling. En dat werkt, we hebben prachtige resultaten gezien, meetbare resultaten ook, bijvoorbeeld in de vorm van gestegen inkomens. Mensen krijgen weer hoop en ze ervaren dat hun geloof relevanter wordt, en in de gemeenschap groeit het gevoel van eenheid. Dat komt doordat we insteken op religie, op dat wat mensen echt drijft.’

Brett Pierce: ‘Geestelijk leiders kunnen een belangrijke rol spelen bij rampen of ziektes. Als de dominee of imam bijvoorbeeld zegt dat je je handen vaak moet wassen of dat vaccineren heel verstandig is, zullen mensen dat al snel doen. Daarom trainen we gemeenschapsleiders, vooral geloofsleiders met het doel hen toe te rusten voor grote problemen in hun gemeenschappen, zoals hiv en aids en gendergerelateerd geweld. Dat was bijvoorbeeld ook belangrijk rond ebola in Sierra Leone en rond COVID-19. Wij hebben een gemeenschappelijk doel: het welzijn van iedereen in de gemeenschap te bevorderen, vooral van de meest kwetsbaren.’

Ja, corona. Welke gevolgen had de pandemie voor jullie werk? 

Rachael Kigame: ‘Toen de coronapandemie uitbrak, waren er vrouwen die dat als een ondernemingskans zagen. Iedereen moest zijn handen gaan wassen, dus gingen zij zeep maken. En daarna gingen ze van deur tot deur om die zeep te verkopen, en ze hebben ook aan ziekenhuizen verkocht.’


De zeepgroep

Ilia Disnica: ‘Zeker de eerste drie maanden, toen er een lockdown was, werden de meeste activiteiten, trainingen en reizen gecanceld. Maar van het werk zelf ging 80 tot 85 procent wel door. Na die eerste drie maanden werd er niet zo streng meer gehandhaafd in Albanië, waardoor de invloed van de beperkingen kleiner werd.’

Matthijs van Pijkeren: ‘Corona werd in het begin de grote gelijkmaker genoemd: iedereen kreeg ermee te maken. Maar al snel bleek dat corona vooral de grote versterker van verschillen was. Dat zie je bij elke ramp: de meest kwetsbaren worden extra hard getroffen. Maar er waren ook positieve dingen te zien. Gemeenschappen die al werkten aan betere relaties, waren beter in staat de klap op te vangen en uit te reiken naar mensen die het moeilijk hadden. 

Ik hoop dat wij deze les trekken uit corona: dat de wereld klein is; een virus stopt niet bij de grens. In het Westen zijn we geneigd ons op te sluiten in ons eigen hoekje. Corona laat zien dat dat niet kan, rampen ver weg raken ons ook, want we zijn nu eenmaal verbonden met elkaar. Je kunt er als westerse landen maar beter voor zorgen dat zo veel mogelijk mensen profiteren van de welvaart.’

Verlenen jullie ook nog hulp die minder duurzaam is?

Jasper Oei: ‘In de landen waar wij werken, is de afstand tot zorg vaak groot. Soms kunnen mensen het vervoer naar een gespecialiseerd ziekenhuis niet betalen, en dan betalen wij dat voor ze. Is dat duurzame hulp? Misschien niet. Maar het is wel medemenselijk. De lokale gemeenschap of partnerorganisatie draagt bij aan dit potje.’

Ilia Disnica: ‘Duurzaamheid is een groot woord. Wij hebben wel de intentie duurzaam te werken, maar of onze hulp duurzaam is, hangt niet alleen van ons af, maar ook van anderen: van de overheid en van de mensen zelf. Sommige mensen willen zich ontwikkelen, andere niet. Of ze kúnnen het niet, en dan hebben ze sociale steun nodig. De steun van de overheid in Albanië is zo klein dat ouderen en gehandicapten nu amper kunnen overleven. Dus ondersteunen wij hen met geld vanuit Nederland en vanuit de lokale gemeenschap. Gaandeweg ontvangen we minder vanuit Nederland, en meer vanuit lokale fondsen. Maar een echte oplossing voor de armoede onder ouderen en gehandicapten kan hier alleen worden bereikt als de overheid in Albanië haar volle verantwoordelijkheid neemt.’

Brett Pierce: ‘World Vision zit in meer dan honderd landen. Daardoor kunnen we mensen snel bereiken met noodhulp, mocht dat nodig zijn. Zoals nu aan de grens met Oekraïne. Maar we verlenen ook hulp in fragiele contexten, zoals Syrië en Afghanistan, waar het opbouwen van iets duurzaams niet mogelijk is. We houden wel altijd in ons achterhoofd dat we duurzame verandering willen bewerkstelligen.’

Afbeelding

‘WIJ MAKEN BEWUSTE KEUZES, PASSEND BIJ GOED RENTMEESTERSCHAP’

Geld. Al snel kan het ongemakkelijk voelen om erover te praten. Ook al is het verdiend of gegund. Het team van FlexxInvestments voelt dat haarfijn aan.

Afbeelding

‘De NPV probeert het maatschappelijk debat bij te sturen vanuit Bijbels perspectief’

De informatieavonden bezoeken ze graag, maar ook de bijdrage van de NPV aan het publieke debat vinden ze erg waardevol. ‘Het is goed om vanuit Bijbels perspectief te strijden voor de zorg voor het leven’

Afbeelding

God bracht Janneke (50) en Pim (52) via SamenChristen bij elkaar

‘Hoe het gevoel van verdriet en gebrokenheid plaats maakt voor verwondering’ . Janneke en Pim hebben allebei een scheiding doorgemaakt. Naast schaamte tegenover God, was er het gevoel van verdriet en gebrokenheid.

Afbeelding

Op eigen benen

Zondag is het Palmpasen: de slotzondag van de veertigdagentijd en de openingsdag naar de Stille Week. Veel mensen wijden deze periode aan inkeer en nadenken..

Afbeelding

Ontwikkelingshulp is nooit vergeefs, dankzij Pasen

De christenen in de vroege kerk lazen tijdens het paasfeest altijd uit Genesis 1.Wat er met de opstanding van Jezus gebeurde, zo beseften zij, had alles te maken met wat er bij de schepping was gebeurd.

Afbeelding

‘Wij willen geen hulp, maar kansen’

Het beeld is klassiek. Iemand heeft honger. Wat doe je dan? Geef je een vis? Of een hengel? Noodhulp is soms nodig, maarduurzame hulp zet veel meer zoden aan de dijk.

Afbeelding

Komt jouw slaapkamer door de keuring?

Voor je gezondheid is het belangrijk om je bed zo nu en dan onder de loep te nemen en te controleren of alle onderdelen nog in goede staat zijn. Maar hoe weet je of bijvoorbeeld het matras aan vervanging toe is?

Afbeelding

Ga met ons mee op reis naar het bed van je dromen!

Een eigen, uniek slaapsysteem en slaapklimaat vormen een bed dat met geen ander te vergelijken valt. Uw adviseur neemt u mee op reis naar het bed van je dromen. Want iedereen verdient Slaap. Punt!

Afbeelding

Tandpastatablet is rentmeesterschap van de toekomst

Als je bij wil dragen aan een betere wereld, moet je aantrekkelijke alternatieven verzinnen voor ongezonde en vervuilende producten die iedereen gebruikt.