We zijn verleerd ons soms ook in te houden

De Turkse president Erdogan. Op een staatshoofd mogen we alle grofheden loslaten? En dan vinden we het gek dat de Turken reageren? Opinie
De Turkse president Erdogan. Op een staatshoofd mogen we alle grofheden loslaten? En dan vinden we het gek dat de Turken reageren? | beeld ap / Emrah Gurel
Bekijk dit artikel in de Digitale Editie

Hoe wordt een cultuur erdoor verrijkt, als je alles en iedereen grof mag beledigen?

Er gaat weer een hype door ons land: het ‘recht op beledigen’. Van de media moeten we allemaal verontwaardigd zijn omdat een Duitse komiek wordt aangeklaagd vanwege grove beledigingen aan het adres van de Turkse president.

Ik ben niet verontwaardigd.

Als kritiek hierop heeft cabaretier Hans Teeuwen een meer dan grove, ‘komische’ scène gemaakt over president Erdogan. De honden lusten er geen brood van.

Ik vind het triest.

Nu was de Turks-Nederlandse columniste Ebru Umar in Turkije opgepakt vanwege beledigingen. (Overigens schreef zij onlangs een afschuwelijk grove column tegen moslimmeisjes.) En Nederland is weer verontwaardigd.

Terecht? Nee, want die verontwaardiging is subjectief en hypocriet.

Ook in onze wet staat dat je een bevriend staatshoofd niet mag beledigen. Nu wil men snel van die wet af. Die afschaffing zou een verrijking moeten zijn. Maar dat is het niet. Want wij zijn met elkaar in een leegte terechtgekomen waarin iedereen een ander moet kunnen beledigen en wij geen enkel gevoel meer hebben voor de gevoelens die dat oproept. Eergevoel, zoals vele beschaafde culturen dat kennen, is er niet meer.

pesten

Er is ontzettend veel aandacht voor pesten, als het gaat om kinderen, middelbare scholieren en volwassenen op het werk. Honderdduizenden euro’s worden besteed aan anti-pestprogramma’s. En we weten niet van gekkigheid wat wij moeten verzinnen om gedrag daarin te veranderen.

Op een staatshoofd mogen we ineens wel alle grofheden loslaten. En dan vinden wij het raar dat Turken, met eergevoel, zich gekrenkt voelen en de president ingrijpt.

We hoeven het als Nederlanders niet met Erdogan eens te zijn – dat zijn we met zo veel staatshoofden niet – maar dat kunnen we ook op beschaafde manieren uiten.

Wat is het positieve effect van komieken die onze zogenaamde verworven rijkdom tonen door ongebreidelde beledigingen te uiten? Zal een staatshoofd daardoor veranderen? Welnee. Maar waarom wil je zo iemand dan krenken? Om hem te vernederen?

Hans Teeuwen heeft een paar jaar geleden een buitensporig grove scène op toneel gemaakt over (toen nog) koningin Beatrix. Waarom? Wat deed zij verkeerd? Wat was hiervan de culturele verrijking? Wat is dat voor een vreemde houding om grenzen op te zoeken?

Het heeft, denk ik, te maken met het feit dat wij iedere vorm van gemeenschapszin kwijt zijn. Het recht van ieder individu is heilig en staat boven­aan. Er is een soort liberale, seculiere spiritualiteit ontstaan die eist dat de maatschappij iedere wens van een individu accepteert, faciliteert en tot norm verheft. Sommige politieke partijen voeden dit bizarre principe. En dat gaat niet. Wij zijn verleerd af en toe te buigen, ons in te houden, je eigen leven opzij te zetten voor het belang van de samenleving en de cultuur.

Tien Geboden

Het zou goed zijn als wij ons allemaal zouden houden aan de Tien Geboden. Dan breng je respect op en wordt het ‘dikke ik’ minder belangrijk. In de tijd dat velen geloofden en luisterden naar de regels van de Bijbel en de kerk, werden die geboden ook niet altijd onderhouden. Maar dan wist je in ieder geval dat je fout zat. Dat alleen al te weten geeft respect voor jezelf en voor de ander. Dat zijn wij kwijtgeraakt. <

PDF Print Stuur door

Dagelijkse nieuwsbrief