In journalistiek én politiek is niet alles strategie

Bekijk dit artikel in de Digitale Editie

Wat er in de krant komt, wordt grotendeels bepaald door het aanbod van de dag.

Dat geldt voor zowel nieuws als opinies. Vooral meningen over heftig omstreden thema’s proberen we wel te doseren, en we houden de balans in de gaten. Maar het kan zomaar gebeuren dat in eenzelfde editie een lelijk nieuwsbericht staat over misstanden in de veehouderij, én een ­kritische ­opinie over de gezondheids- en milieueffecten van vlees­consumptie. Geheid zijn er dan lezers die beide verhalen optellen, en concluderen dat het Nederlands Dagblad een campagne tegen ‘de boer’ begonnen is. Terwijl er ‘s ­anderendaags misschien wel een agrarisch succesverhaal in ons nieuwskatern staat, én op de opiniepagina een jubelzang over ‘onze’ hyperinnovatieve Nederlandse landbouw.

Met dezelfde blik waarmee sommige lezers de krant bekijken (‘niets is toeval! ze doen het expres!’), bezien wij journalisten de politiek. Verbanden signaleren en lijnen trekken, dat is ons werk. Dus veronderstellen we strategie, coördinatie en wel­bewuste profilering achter alles wat politici zeggen en doen. ­Politiek is immers het geraffineerde spel van spindoctors en tactische beleidsadviseurs, die voortdurend kiezersonderzoek doen en stemmingen peilen, en op basis daarvan acties bedenken, hun toon kiezen en thema’s agenderen. Denken wij.

Onlangs nodigde de SGP ons uit voor een bijeenkomst met een groot aantal organisaties die actief zijn rond ‘het gezin’. Doel: de vorming van een pro-family-netwerk. In de begeleidende mail werd uitgelegd dat dit initiatief gezien mocht worden als ‘onderlinge versterking tegen de aanvallen op het klassieke gezin, onder meer vanuit de genderbeweging’.

Terwijl die uitnodiging op ons bureau lag, werd in de Tweede Kamer een ‘algemeen overleg’ gehouden over emancipatiebeleid. SGP’er Roelof Bisschop had klaarblijkelijk besloten dit debat niet vragenderwijs, maar aanvallend strijdbaar in te gaan. Dus vergeleek hij de kabinetsvoorstellen met onheils­profetieën van Aldous Huxley (1932, Brave New World): over een maatschappij ‘waarin liefde en trouw en gezinsleven het loodje hebben gelegd, waarin woorden als “moeder” en ­“vader” en “gezin” geschrapt zijn en in de ban zijn gedaan’.

Het debat was nauwelijks afgelopen, of er verscheen ook nog eens een opiniestuk van Bisschop op de Volkskrant-website, waarin hij dezelfde aanval in nóg straffere termen herhaalde. De ‘genderideologie’ van het kabinet heette nu ‘gendergekte’ en ‘staatsgeleide indoctrinatie’. Minister Van Engelshoven zou erop uit zijn hersens te spoelen, en Zweden zou haar ‘genderwalhalla’ zijn, waar geen jongens en meisjes meer bestaan.

Boven ons verslag over het emancipatiedebat schreven we: ‘SGP op ramkoers over gezinsbeleid’. En we linkten de frontale aanval van Bisschop aan de beoogde oprichting, vier dagen later, van een pro-family-netwerk. Ook daarvoor was immers de ‘genderideologie’ als dreigend motief opgevoerd. Geen vergezochte connectie dus, zo op het oog.

Deze week heeft SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij ons overtuigend uitgelegd dat het één niet met het ander samenhing. De uitdagende stijl en offensieve woorden die collega Bisschop koos in het emancipatiedebat, waren in de fractie niet voorgekookt. En Bisschop, op zijn beurt, was helemaal niet betrokken bij de aftrap van het pro-family-netwerk – hij was zelfs niet aanwezig bij de bijeenkomst (in zijn woonplaats Veenendaal). Maar sommige van de uitgenodigde organisaties waren wel afgeschrikt door de ‘ramkoers’ die wij schetsten, en door de suggestie dat zij gemobiliseerd waren om samen met de SGP los te gaan op het kabinetsbeleid.

Vorige week zaterdag schreef collega Wim Houtman een uitstekend commentaar over het optreden van Bisschop. Naast zijn terechte kritiek (bijvoorbeeld op de ‘media-monitoring’ die minister Van Engelshoven voorstelde), bestreed de SGP’er karikaturen en doemscenario’s die in de kabinetsbrief geheel niet voorkwamen. Dat commentaar staat nog recht overeind. Maar dat het pro-family-netwerk zich in slagorde zou opstellen achter Bisschop c.s., was dus geen achterliggende opzet. Niet alles is strategie, in journalistiek en politiek.

PDF Print Stuur door

Elke dag onze nieuwsbrief?