Er is ook in de kerk een grote verlegenheid rond ongewild kinderloze echtparen

Gemeenteleden en kerkenraden ervaren nogal eens verlegenheid en onmacht, omdat ze niet goed kunnen omgaan met gemeenteleden die verdriet hebben om kinderloosheid. Opinie
Gemeenteleden en kerkenraden ervaren nogal eens verlegenheid en onmacht, omdat ze niet goed kunnen omgaan met gemeenteleden die verdriet hebben om kinderloosheid. | beeld anp robin van Lonkhuijsen
Bekijk dit artikel in de Digitale Editie

Veel ongewild kinderloze echtparen ervaren een grote verlegenheid bij de mensen om hen heen en in de kerk.

‘En hebben jullie ook kinderen?’ ‘Nee …’

Wij zijn ruim twaalf jaar getrouwd en hadden graag kinderen ontvangen. Vaak ervaren we gevoelens van verdriet, onzekerheid, pijn en onbegrip. Ook hebben we soms het gevoel er niet bij te horen. We hebben inmiddels veel contacten gehad met andere ongewild kinderloze echtparen. Veel gevoelens herkenden we van elkaar.

Het riep de vraag bij ons op hoe ongewilde kinderloosheid binnen de christelijke gemeente wordt ervaren. We hebben daarom 45 stellen naar hun mening gevraagd. Ze kwamen uit de volle breedte van de kerken en de meeste zijn tussen de dertig en de veertig jaar.

De beleving van het gemis van een kind blijkt sterk en het verdriet erover neemt in loop van de jaren wel wat af, maar verdwijnt zeker niet. Het delen van dit verdriet, door er met anderen over te spreken, blijkt vaak niet mogelijk. Waar dat wel gebeurt, is dat vooral in contacten met vrienden. Minder dan de helft van de mensen die aan ons onderzoekje meededen, kan er met hun ouders over spreken. Binnen de kerk ervaart minder dan een kwart de ruimte om het verdriet te kunnen delen.

intieme kant

Hoewel van tijd tot tijd bekende en minder bekende mensen in het openbaar vertellen dat zij te maken hebben met vruchtbaarheidsproblemen, lijkt er nog steeds een taboe op te rusten.

Dit kan veroorzaakt worden door de intieme kant van dit onderwerp, waardoor mensen die er zelf mee te maken hebben, schroom voelen om erover te praten. Een andere kant is dat het niet te begrijpen is voor iemand die er niet mee te maken heeft. Anderen kunnen niet invoelen wat er allemaal met je gebeurt als je merkt dat je niet op de normale manier zwanger wordt, welke gevoelens naar boven kunnen komen en voor welke keuzes je gesteld kunt worden.

Kinderloze echtparen kunnen eenzaamheid ervaren, hoorden we. Ze voelen zich buitengesloten als in de kerk ‘het gezin’ en ‘ouders, kinderen en kleinkinderen’ als het normale beeld worden neergezet. Driekwart van de echtparen gaf de aandacht die zij binnen de kerk ervaren, een onvoldoende; ruim de helft van hen gaf een zware onvoldoende.

kerkenraden

Gemeenteleden en kerkenraden kunnen verlegenheid en onmacht ervaren, omdat ze niet goed weten hoe om te gaan met gemeenteleden met verdriet vanwege kinderloosheid. Het lastige is dat er ook niet één goede manier is, die in alle situaties werkt. Doopdiensten en Moeder- en Vaderdag zijn de meest genoemde moeilijke momenten in de kerk. Het zou fijn zijn als hiervoor meer aandacht in het gebed en in de preek is (ook trouwens tijdens normale diensten).

Er zijn ook andere dingen die kunnen helpen: een bezinningsbijeenkomst met de kerkenraad, een gemeenteavond over dit thema of een of meer kringavonden.

De vraag bij gemeenteleden kan zijn: hoe kan ik het beste meeleven? In het algemeen heeft meeleven meer te maken met ‘zijn’ en minder met ‘spreken’. De erkenning dat het gemis er is, dat het verdriet er mag zijn, helpt al. Mensen zitten meestal niet te wachten op goedbedoelde ‘oplossingen’. Ook wij merkten dat. Het voelt alsof je je dan moet verantwoorden. Bijvoorbeeld over de vraag waarom we wel of geen stappen in het medische circuit zetten of adoptie of pleegzorg overwogen. Het meest hebben wij zelf gehad aan reacties van vrienden die gewoon luisterden naar ons verhaal en er voor ons waren. Het is essentieel dat je zelf open bent over je situatie en je verdriet. Daarbij speelt wel de angst om het stempel ‘zielig’ opgedrukt te krijgen. Dat kan je ervan weerhouden het verdriet (steeds weer) ter sprake te brengen.

Veel ongewenst kinderloze stellen willen graag ervaringen delen met lotgenoten, zowel binnen als buiten de gemeente. Onze eigen ervaring is dat het goed is om contact te hebben met anderen die in eenzelfde situatie zitten. Dat geeft herkenning en je kunt elkaar zo versterken en bemoedigen.

Links

PDF Print Stuur door

Elke dag onze nieuwsbrief?