Schepping door evolutie, dat valt niet mee

Nederland
beeld Jaco Klamer
Bekijk dit artikel in de Digitale Editie

Wat vertellen we onze kinderen over de evolutie, nu steeds meer christenen ervan overtuigd raken dat Gods schepping op die manier heeft plaatsgevonden?

‘Wat moet ik als docent op school, als de ene groep ouders van evolutie uitgaat, terwijl de andere daarin een bedreiging voor het geloof ziet?’

Amersfoort

Sommigen spraken na afloop van een historische avond, donderdag in het gebouw van de Evangelische Hogeschool (EH). Aanwezig was een generatie (groot)ouders, van wie velen als kind te horen had gekregen dat de evolutie­theorie voor christenen een ‘no-go-area’ is. Maar nu komen hun kinderen in aanraking met de vanzelfsprekendheid van de evolutietheorie en stellen ze lastige vragen. ‘Wij voetbalden vroeger nog’, grapte debatleider Andries Knevel. ‘Maar tegenwoordig zijn kinderen van tien al vol van dinosaurussen, sterrenstelsel en miljoenen lichtjaren.’

Die grap was aan het begin van de avond best nodig, want er lag een spanning in de zaal. Aanleiding voor het symposium was ’Het geheime logboek van topnerd Tycho’ van schrijfster Corien Oranje en wetenschapper Cees Dekker. Beiden verbinden evolutietheorie met hun geloof in God als schepper en maken dat voor kinderen toegankelijk. Belangrijk, meent Dekker, ‘want het gaat me aan het hart dat sommigen hun geloof kwijtraken als ze op latere leeftijd erachter komen dat er toch evolutie heeft plaatsgevonden’.

geen oordeel

Het boek heeft het debat tussen christenen op scherp gezet. Directeur Els van Dijk van de EH sprak van ‘een afschuwelijke strijd’ en zei dat ‘het innemen van een standpunt niet meteen een oordeel betekent over het geloofsleven van een ander’. Creationisten, die bij de ingang al een boekje met hun standpunt hadden uitgedeeld, stelden dat een karikatuur van hun visie gemaakt werd. ‘We lezen Genesis 1 niet helemaal letterlijk, want dan komen ook wij voor problemen te staan. Maar we lezen het wel historisch’, aldus creationist Jan van Meerten.

De spanning ebde in de loop van de avond weg, waarna een open gesprek ontstond. Theoloog Reinier Sonneveld stelde dat God zich in het scheppingsverhaal aanpast aan de cultuur en het bevattingsvermogen van mensen. Maar bestaat dan de kans dat we straks ook de opstanding van Jezus en zijn wonderen niet meer letterlijk nemen? ‘Ik zie het om me heen niet gebeuren’, antwoordde hij. ‘Alle evangelicale theologen die ik lees, zijn hartstikke theïstisch evolutionistisch maar houden tegelijk hartstikke vast aan de letterlijke uitleg van Jezus’ opstanding. Bovendien: tegen de opstanding zie ik geen wetenschappelijke bezwaren, omdat de wetenschap daarover helemaal niet gaat. Ook is nooit bewezen dat er geen wonderen bestaan.’

oorsprong van het kwaad

En zo waren er meer vragen. Er lag bij een deel van de zaal bereidheid om met de evolutietheorie mee te gaan, maar de theologische problemen stapelen zich op: waren Adam en Eva dan wel historische figuren? Als de mens pas na miljarden jaren evolutie op aarde kwam, was er daarvoor dus al dood en verderf: heeft God de dood dan gewild? En wat is de oorsprong van het kwaad als de zondeval niet zo letterlijk heeft plaatsgevonden? Bovendien: verwijst Jezus zelf niet naar de schepping van man en vrouw op een vraag over de echtscheiding?

Op de laatste vraag stelde Cees Dekker dat Jezus sprak in de taal die de aanwezigen verstonden. ‘Augustinus en Calvijn hebben zich hierover al gebogen. Jezus gaf daar geen statement af hoe de schepping natuurwetenschappelijk is gegaan.’ En natuurlijk moet je aan jonge kinderen het scheppingsverhaal van Adam en Eva blijven voorlezen. ‘Als bij kinderen van een jaar of tien allerlei vragen ontstaan, ga er dan open en eerlijk op door. En soms moeten we ook gewoon met Job onze hand op de mond leggen en zeggen: God, u bent zo groot dat we uw werken niet allemaal kunnen narekenen.’

kloof

Toch vinden veel volwassen het moeilijk te erkennen dat ze het niet weten. ‘Ik geef les op school, waar de ene groep ouders van evolutie uitgaat, terwijl de andere daarin een bedreiging voor het geloof ziet. Ik voel me wel eens in een spagaat.’ Een ander zei een kloof te ervaren tussen haar kerk, waarin de evolutietheorie taboe is, en de wijsheid die haar kind op internet en in boeken opdoet. ‘Bespreek open op school welke lijn jullie hierin hanteren, adviseerde Janneke Burger van het opvoedblad Jente. ‘En zoek via sociale media christelijke ouders die wel over deze vragen willen en kunnen nadenken.’

De meeste sprekers waren het erover eens: hoe verschillend er over schepping en evolutie gedacht wordt en welke vragen er nog open staan, uiteindelijk staat of valt het geloof in God als schepper er niet mee. Het boek van Oranje en Dekker werd aangeboden aan Fred Vermolen, als wetenschapper verbonden aan de TU Delft, en aan zijn negenjarige zoon Luca. Vermolen, die na een periode zijn geloof weer teruggekregen heeft: ‘Als academicus hink ik tussen twee gedachten, die van het creationisme en de evolutietheorie. Voor mij als christen is dat niet meer zo belangrijk.’ <

PDF Print Stuur door

Elke dag onze nieuwsbrief?