Goed & slecht vluchtelingennieuws

De veertig kilometer lange sponsorloop ‘Nacht van de Vluchteling, die zaterdag om middernacht begon, ging via de Erasmusbrug in Rotterdam naar Den Haag. Er was ook een tweede loop, die van Nijmegen naar Arnhem ging. Nederland
De veertig kilometer lange sponsorloop ‘Nacht van de Vluchteling, die zaterdag om middernacht begon, ging via de Erasmusbrug in Rotterdam naar Den Haag. Er was ook een tweede loop, die van Nijmegen naar Arnhem ging. | beeld Hans Jellema
Bekijk dit artikel in de Digitale Editie
Tijdens het project ‘De Asielzoekmachine’ kon iedereen ideeën voor een beter asielbeleid indienen. Maandagavond werden de resultaten gepresenteerd aan beleidsmakers, politici en maatschappelijke organisaties. Een selectie uit de ideeën.

Het goede nieuws

draagvlak voor opvang

Vier op de vijf Nederlanders staan positief tegenover opvang van vluchtelingen die vanwege oorlog en geweld hun land hebben verlaten. En 59 procent is bereid vluchtelingen die bij hen in de straat komen wonen, te helpen. Een groot deel daarvan zou een praatje met ze willen maken of hen wegwijs willen maken in de buurt. Met deze cijfers kwam VluchtelingenWerk Nederland maandag. ‘Het vluchtelingendebat wordt veelal gedomineerd door protest en ­negatieve geluiden. Maar wij hebben het afgelopen jaar ook van zoveel mensen gehoord dat ze vluchtelingen een warm hart toedragen. Deze positieve berichten worden vaak overschaduwd’, zegt algemeen directeur Dorine Manson. Wat opvalt in de resultaten, is dat er geen grote verschillen per leeftijdscategorie zijn of tussen mannen en vrouwen. Ook maakt het niet uit waar iemand woont: de bereidheid om te helpen is overal in het land even groot. ‘Het is ontzettend belangrijk dat vluchtelingen zich snel thuis voelen en actief mee kunnen doen om iets te maken van hun nieuwe bestaan in Nederland. Dat kan niet zonder de hulp en steun van de Nederlandse bevolking’, aldus Manson.

veel kerkelijke vrijwilligers

Duizenden vrijwilligers zetten zich via kerken in Europa in voor vluchtelingen. Ze zorgen voor onderdak, voedsel, juridische ondersteuning en activiteiten. Daarmee springen ze in een gat dat de overheid niet vult, stelt Kerk in Actie vast. Afgelopen week vond in Lunteren een ­oecumenische conferentie plaats over vluchtelingen met de Wereldraad van Kerken, de Conferentie van Europese Kerken, de Kerkelijke Commissie voor Migranten in Europa en de Protestantse Kerk in Nederland. Maandag riepen de deelnemers aan deze bijeenkomst kerken ertoe op hun stem meer laten horen in het publieke debat om misstanden aan te kaarten waarmee vluchtelingen te maken krijgen. Vluchtelingenexpert van Kerk in Actie Geesje Werkman constateert dat veel leden van kerken klaarstaan voor vluchtelingen. ‘Dit doen ze van harte, omdat ze geloven in een samenleving die menselijke waardigheid hoog in het vaandel heeft staan.’

hulpbereidheid is groot

Nederlanders lijken nog niet actiemoe te zijn als het om hulp aan vluchtelingen gaat. Afgelopen weekend vond de Nacht van de Vluchteling plaats, waarbij bijna drieduizend mensen meededen aan een voettocht van veertig kilometer, van Rotterdam naar Den Haag of van Nijmegen naar Arnhem. De sponsorlopen, die voor de zevende keer gehouden werden, leverden ruim een miljoen euro op. Dat geld wordt gebruikt voor noodhulp voor mensen die op de vlucht zijn voor oorlog, geweld en onderdrukking.

Het slechte nieuws

recordaantal vluchtelingen

Nog nooit zijn er zoveel mensen op de vlucht als op dit moment. In 2015 was een recordaantal van 65,3 miljoen mensen ontheemd door oorlog of vervolging. Voor het eerst passeerde het aantal vluchtelingen in de wereld de grens van zestig miljoen, maakte de VN vluchtelingenorganisatie UNHCR maandag bekend. Grofweg een derde (24,5 miljoen) vlucht naar andere landen, twee derde (40,8 miljoen) is ontheemd in eigen land. In vijf jaar tijd is het aantal vluchtelingen met liefst 50 procent toegenomen. Wereldwijd sloegen in 2015 gemiddeld 24 mensen per minuut op de vlucht. Van elke 113 mensen op de aarde is er momenteel één een internationale vluchteling, asielzoeker of in eigen land verdreven. Europese landen, inclusief Turkije, vingen in 2015 4,4 miljoen mensen op. Meer dan de helft daarvan werd in Turkije opgevangen. Duitsland nam van de Westerse landen de meeste asielzoekers op, 441.900. Het overgrote deel van de vluchtelingen bevindt zich dus buiten Europa.

veel kinderen op de vlucht

De helft van alle vluchtelingen is kind. De UNHCR vindt het zorgwekkend dat veel van die kinderen hun ouders zijn kwijtgeraakt of alleen reizen. Steeds meer kinderen vluchten alleen naar Europa, becijferde Unicef eerder deze maand. Negen op de tien kinderen reizen van Afrika naar Italië en verder zonder begeleiding van een ouder. Onderweg wordt een deel van hen slachtoffer van verkrachting, uitbuiting, slavernij en gevangenschap.

Ook als deze kinderen Europa bereiken, zijn de problemen nog niet voorbij. Ze hebben recht op bescherming volgens het Verdrag voor de Rechten van het Kind. Maar in de praktijk ­kampen ze met moeizame procedures en opvangplekken die lang niet altijd geschikt zijn voor kinderen.

onderwijs en werk onder niveau

Het lukt in Nederland niet passend werk te vinden voor jonge vluchtelingen met een (tijdelijke) verblijfsstatus. Daardoor werken veel vluchtelingen onder hun niveau, blijkt uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut, uitgevoerd in opdracht van Movisie.

De onderzoekers zien een aantal oorzaken: de niveauverschillen tussen de jongeren zijn groot, er is gebrek aan begeleiding en het ­Nederlandse schoolsysteem is voor jonge nieuwkomers moeilijk te doorgronden, waardoor ze veel tijd kwijt zijn uit te vinden hoe de verschillende schoolniveaus in elkaar steken. De Nederlandse taal vormt ook een barrière. Volgens de jongeren zelf zijn de taallessen in het eerste opvangonderwijs niet voldoende. Door taalachterstand komen ze ook op een laag onderwijsniveau terecht. Jongeren die een hbo- of universitair diploma hebben gehaald, hebben vaak een onnodig lange route doorlopen. <

kan het helemaal anders? publiek levert tientallen ideeën voor een ‘nieuw asielbeleid’

Laat een asielzoeker zijn of haar verhaal opschrijven, in plaats van het verplichte mondelinge interview. In het huidige systeem heeft iemand met een grote woordenschat en een goede algemene ontwikkeling meer kans op een verblijfsvergunning, is de redenering. De immigratiediensten kunnen een geschreven verhaal later controleren met een interview.

Fleur de ‘gehoorkamers’ op. De kamers waarin de interviews worden gehouden, zijn nu neutraal en zakelijk ingericht. Een plantje zou al een enorme vooruitgang zijn.

Leg asielzoekers meteen na aankomst uit hoe de Nederlandse overheid werkt, en dat het ‘hier geen dictatuur is’. Op die manier wordt het asielzoekers duidelijk dat ze de overheid niet hoeven te wantrouwen, wat vaak een diep gewortelde ‘overlevingsstrategie’ is.

Maak gezamenlijke Europese ‘ambtsberichten’ over de landen van herkomst. Op dit moment maakt elk land eigen rapporten over de veiligheidssituatie daar. Op basis daarvan wordt bijvoorbeeld besloten of afgewezen asielzoekers gedwongen kunnen worden teruggestuurd.

Bekijk meteen na aankomst in Nederland wat vluchtelingen kunnen: welke werkervaring en opleiding hebben ze? Zo kan er in Nederland relatief snel een werk- of opleidingsplek voor ze gevonden worden.

Koppel iedere vluchteling aan een ‘buddy’. Dat kan bijvoorbeeld via Facebook. Er zijn evenveel vrijwilligers als vluchtelingen, dus in principe zou een-op-een-begeleiding mogelijk zijn. Een buddy zou asielzoekers kunnen helpen bij de integratie of werk.

Geef afgewezen asielzoekers een gratis abonnement op de bibliotheek. Zo kunnen ze, in afwachting van hun uitzetting, studeren en zich voorbereiden op een toekomst in hun land van herkomst.

Houd in de gaten of uitgeprocedeerde asielzoekers daadwerkelijk teruggaan naar hun land van herkomst. Dit kunnen Europese landen gezamenlijk regelen. Nu is bijvoorbeeld niet bekend hoe het hen daar vergaat.

PDF Print Stuur door

Dagelijkse nieuwsbrief