De tien verraderlijke icoonfotos van de Nederlandse geschiedenis

De foto van Pieter Jelles Troelstra die op 17 september 1912 spreekt op het Houtrust-terrein in Den Haag is de meest gepubliceerde foto in Nederlandse geschiedenisboeken. De foto komt in dertig boeken voor, dat is in bijna een kwart van de series die tussen 1970 en 2000 in omloop waren in het geschiedenisonderwijs. De foto werd vaker gebruikt om de mislukte revolutiepoging van 1918 aan te duiden dan de werkelijke gebeurtenis: de strijd om het algemeen kiesrecht. Troelstra drukte de foto vaak af in campagnemateriaal. Kleppe: Zijn poging hiermee een beeld te creëren van een visionair die tussen het volk staat, heeft op lange termijn niet gewerkt. Hij is ingehaald door de overheersende herinnering aan zijn mislukte revolutiepoging. Je kunt de foto gebruiken voor tal van onderwerpen. Voor de ontwikkeling van het socialisme, de opkomst van de mondige arbeider, het klassenverschil, massademonstraties, charismatische leiders, revolutiepogingen. Het is een foto waar je niet omheen kunt. Nederland
De foto van Pieter Jelles Troelstra die op 17 september 1912 spreekt op het Houtrust-terrein in Den Haag is de meest gepubliceerde foto in Nederlandse geschiedenisboeken. De foto komt in dertig boeken voor, dat is in bijna een kwart van de series die tussen 1970 en 2000 in omloop waren in het geschiedenisonderwijs. De foto werd vaker gebruikt om de mislukte revolutiepoging van 1918 aan te duiden dan de werkelijke gebeurtenis: de strijd om het algemeen kiesrecht. Troelstra drukte de foto vaak af in campagnemateriaal. Kleppe: Zijn poging hiermee een beeld te creëren van een visionair die tussen het volk staat, heeft op lange termijn niet gewerkt. Hij is ingehaald door de overheersende herinnering aan zijn mislukte revolutiepoging. Je kunt de foto gebruiken voor tal van onderwerpen. Voor de ontwikkeling van het socialisme, de opkomst van de mondige arbeider, het klassenverschil, massademonstraties, charismatische leiders, revolutiepogingen. Het is een foto waar je niet omheen kunt.

ROTTERDAM - Lesmethodes voor het vak geschiedenis grijpen vaak naar dezelfde foto's om historische gebeurtenissen te verbeelden. Historicus Martijn Kleppe onderzocht de meest gebruikte 'icoonfoto's' en stelt dat bij de keuze te weinig naar het verhaal achter het beeld wordt gekeken.

Pieter Jelles Troelstra zweept met gebalde vuisten een menigte op. Koningin Wilhelmina zit fier achter de microfoon bij Radio Oranje. Een groepje jonge vrouwen trekt hun jas en trui omhoog om de protestleus 'baas in eigen buik' te tonen. De kans is groot dat de foto's die bij deze gebeurtenis horen, in de geschiedenisles van u en/of uw kinderen is behandeld. Veel methodes gebruiken geen variaties op deze afbeeldingen, maar steeds hetzelfde beeld, ontdekte historicus Martijn Kleppe van de Erasmus Universiteit Rotterdam in zijn promotie-onderzoek naar de icoonfoto's van de Nederlandse geschi …
Dit is 8% van het artikel.

Wil je verder lezen?

24 uur nd.nl voor maar € 2,-

Paywall
PDF Print Stuur door

Wil je elke dag onze nieuwsbrief met gratis artikel?