Christelijke zorg zet weer in op identiteit

Vertegenwoordigers van een kerk, een kinderdagverblijf, een zorginstelling vieren met bouwers dat het hoogste punt is bereikt bij de bouw van het multifunctionele complex Buitengewoon Zorgzaam in Amersfoort. Nederland
Vertegenwoordigers van een kerk, een kinderdagverblijf, een zorginstelling vieren met bouwers dat het hoogste punt is bereikt bij de bouw van het multifunctionele complex Buitengewoon Zorgzaam in Amersfoort. | beeld nd
Bekijk dit artikel in de Digitale Editie

Kleine christelijke zorgaanbieders moeten zich opnieuw profileren in een tijd van bezuinigingen.

De een kiest voor dagbesteding in een kerk, de ander lokt 65-plussers met een gratis maaltijd in een restaurant. Fuseren is voor hen geen optie.

Bosch en Duin

‘Welkom thuis!’ Met die leus wil christelijk woonzorgcentrum Westerkim uit Hoogeveen zich onderscheiden van de plaatselijke concurrenten. Om overeind te blijven in een tijd van bezuinigingen en veranderingen in de zorg, gaat Westerkim zich profileren op identiteit, zegt bestuurder Febo Emmelkamp. ‘Doen we dat niet, dan gaan we op in de grote massa en verliezen we ons bestaansrecht.’

Om te overleven profileren christelijke zorgaanbieders zich steeds nadrukkelijker op hun identiteit. Door bezuinigingen op de langdurige zorg, de overdracht van zorgtaken naar gemeenten en zorgverzekeraars, moeten zorgaanbieders knokken voor hun voortbestaan. ‘De tijd van de vanzelfsprekendheid is voorbij’, zegt Thijs Tromp, directeur van Reliëf, een christelijke vereniging van zorgaanbieders. ‘Ik zie creatieve ondernemers die hun strategie afstemmen op hun omgeving en hun identiteit.’

Vandaag organiseert Lelie Zorggroep een congres over de toekomst van de christelijke zorg. In Lelie Zorggroep zijn de laatste jaren verscheidene kleine christelijke zorgorganisaties opgegaan, die wel onder hun eigen naam blijven werken. Veel lokaal gewortelde christelijke zorgaanbieders geven hun zelfstandigheid liever niet op en trekken hun eigen plan. Zes bestuurders leggen hun strategie uit in verpleeghuis De Wijngaard van Accolade Zorggroep. Dat verpleeghuis biedt zorg aan ouderen.

Zo weggestopt in de bossen als de Wijngaard is, willen de zorgaanbieders niet blijven. Accolade bouwt momenteel mee aan een multifunctioneel gebouw in Amersfoort Vathorst, samen met gehandicaptenzorgaanbieder Sprank, een kinderdagverblijf en een kerk. Vanuit een christelijke identiteit wordt daar zorg geboden aan verschillende doelgroepen, midden in de gemeenschap. In Arnhem kiest woonzorgcentrum Vreedenhoff ook voor een bredere doelgroep. Het christelijke verzorgingshuis kwam onlangs in het nieuws doordat vijf studenten er sinds februari wonen in ruil voor vrijwilligerswerk. Maar in het huis verblijven ook cliënten uit de geestelijke gezondheidszorg en mensen die niet zelfstandig kunnen wonen. Bestuurder Wout Oldhoff ziet de meerwaarde van die vermenging: ‘Onze bewoners moeten het gevoel hebben dat zij nog midden in de maatschappij zitten.’ Vreedenhoff investeert daarom extra in welzijnsactiviteiten.

Zorggroep Manna uit Enschede kiest een heel andere strategie. In de regio is Manna nog altijd een grote speler. Door in te zetten op huishoudelijke hulp en persoonlijke verzorging in de wijk, wil bestuurder André Kok die positie behouden. ‘Dan ben je in beeld bij de gemeente en sta je in de krant.’ Bij die zorg aan huis merk je niet veel van de identiteit. Maar in de zorginstelling die bij de zorggroep hoort, ‘galmen de psalmen nog door de gangen’. Kok wil de identiteit wel meer handen en voeten geven. ‘De medewerkers moeten op zijn minst levensbeschouwelijke vragen van cliënten herkennen en kunnen doorgeven, zodat vrijwilligers en kerken uit de achterban ermee aan de slag kunnen.’

‘Wij zijn bewust gestopt met aanbieden van huishoudelijke hulp’, zegt Bouwina Schuttel, bestuurder van zorginstelling Hanzeheerd in Hattem en Heerde. Haar organisatie legde geld toe. Zorgaanbieders hopen vaak dat cliënten van de huishoudelijke hulp uiteindelijk ook voor hun verzorgingshuis kiezen. Hanzeheerd heeft daar een andere oplossing voor. ‘We hebben een gastvrijheidspas voor 65-plussers uit de gemeente bedacht. Daarmee krijgen zij voordeel bij zestig ondernemers, maar kunnen zij ook gratis met onze wijkverpleegkundige praten, of in ons restaurant een maaltijd komen eten. Zo proberen we mensen aan ons te binden.’

nieuw elan

Tromp bespeurt een ‘nieuw elan’ in de plannen van de christelijke zorgaanbieders. ‘Ze werken niet langer vanuit de kramp om christelijke zorg koste wat kost te behouden, maar vanuit de overtuiging dat ze een meerwaarde hebben voor de samenleving.’ De profilering op identiteit kan vooral voor de komende tien jaar helpen, maar biedt, vanwege de secularisatie onder jongere generaties, geen blijvende oplossing. ‘Op langere termijn moeten christelijke zorgaanbieders laten zien dat zij iedereen iets te bieden hebben, ongeacht hun overtuiging. Kun je de identiteit en kernwaarden als barmhartigheid en betrokkenheid vertalen in kwaliteit?’

Sprank speelt hierop al in bij de zorgtaken die nu bij de gemeenten liggen, zoals dagbesteding. ‘Ik kan niet bij een wethouder aankomen en zeggen: ik heb hier twee christelijk-gereformeerde gehandicapten, wilt u even betalen? We hebben ook wat te bieden aan de gemeente’, zegt bestuurder Wybe Sierksma. Hij ziet die toegevoegde waarde bijvoorbeeld in het vrijwilligerspotentieel dat in zijn achterban aanwezig is. ‘Gemeenten willen de vervoerskosten voor dagbesteding zo laag mogelijk houden. Bij ons draait het vervoer voor een groot deel op vrijwilligers.’

Kok merkt op dat bij de keuze voor een zorgaanbieder nabijheid het belangrijkst wordt gevonden. Identiteit komt op de tweede plaats. De zorgbestuurders onderzoeken de mogelijkheid om bij andere zorginstellingen kamers te huren voor cliënten uit hun achterban. Zo krijgen zij én in hun eigen wijk zorg én is er aandacht voor hun christelijke achtergrond. ‘Wij zoeken voor een groep uit onze achterban plaats in een verzorgingshuis in Groningen’, zegt Wim Oving van Accolade Zorggroep.

De Westerkim in Hoogeveen is van plan ook cliënten op te zoeken buiten de wijk waar de instelling staat. Er wordt al dagbesteding gegeven aan Molukkers in de wijk, maar met vrijwilligers uit de hele plaats. Bestuurder Emmelkamp wil in het nabijgelegen Hollandscheveld ook dagbesteding voor de overwegend christelijke bevolking bieden. ‘Zij willen wel onze identiteit, maar willen daar niet voor reizen. Als we de dagbesteding in een van de kerken aanbieden, behoeft er geen dure locatie te worden geregeld.’

De bestuurders zitten vol plannen, in de hoop dat cliënten voor hen blijven kiezen en dat gemeenten contracten blijven afsluiten voor hun zorgaanbod. Voor samenwerking staan zij open, maar een fusie met een grote organisatie als Lelie Zorggroep is wat hen betreft niet aan de orde. ‘Zelfstandigheid is geen doel op zich’, zegt Sierksma. ‘Maar ik heb te veel fusies niets zien opleveren.’ <

PDF Print Stuur door

Wil je elke dag onze nieuwsbrief met gratis artikel?