Luister naar

‘Praten over eenzaamheid lucht erg op voor kinderen’. Hoe signaleer je als ouder dat je kind eenzaam is?

Achtergrond
Door de coronacrisis voelt een groep kinderen zich voor het eerst eenzaam, meldt De Kindertelefoon. ‘Wij willen de kinderen laten weten dat zij niet de enigen zijn met gevoelens van eenzaamheid.’
Gerald Bruins
vrijdag 17 juli 2020 om 08:00
Een medewerkster van de Kindertelefoon.  ‘Wij weten hoe lastig het is om naar kinderen te luisteren.’
Een medewerkster van de Kindertelefoon. ‘Wij weten hoe lastig het is om naar kinderen te luisteren.’ beeld anp / Olaf Kraak

Utrecht

De coronacrisis zorgde ervoor dat kinderen van de ene op de andere dag thuis kwamen te zitten. Vanaf half maart volgden ze lessen via internet, meestal vanuit de eigen kamer. Omdat ook de sportclubs op slot gingen, schrompelde het sociale leven van jongeren in elkaar. Deze bizarre episode in het schoolleven leidde tot een toename van eenzaamheid onder kinderen, stelt De Kindertelefoon vast in een donderdag naar buiten gebracht onderzoek.

Kinderen mogen - anoniem - met welk probleem dan ook bellen naar de organisatie, waar in totaal zevenhonderd vrijwilligers actief zijn, vertelt directeur Roline de Wilde. ‘Maar ze kunnen ook chatten of via de website deelnemen aan een forumgesprek.’

Uit chats en forumtopics bleek dat gemiddeld 6,5 gesprekken per dag gingen over eenzaamheid, tegen vijf per dag over heel 2019 gerekend en vier in dezelfde periode (maart-mei) vorig jaar.

Om kinderen die zich eenzaam voelen te helpen, is De Kindertelefoon een campagne begonnen met als slogan een vraag: ‘Hoe gaat het met jou vandaag?’

Kinderen ervaren meer eenzaamheid in coronatijd. Hoe is dat mogelijk? Thuis zijn ze juist meer samen dan ooit.

‘Wat betreft eenzaamheid zien wij kinderen die al eenzaam waren, bij wie corona deze gevoelens versterkt, en kinderen die zich door corona voor het eerst eenzaam voelen. Zij geven aan de structuur van het dagelijkse school- en sportleven te missen en vooral de fysieke contacten met leeftijdsgenoten. Digitale contacten vinden zij minder prettig dan echte ontmoetingen op school of op de sportclub. Het punt is dat je niet alleen hoeft te zijn om je eenzaam te voelen. Dertig procent van de kinderen voelt zich eenzaam terwijl zij genoeg sociale contacten hebben. Wat zij missen, is iemand die er voor hen is, die interesse in hen heeft, die naar hen luistert.’

Hoe komt het dat zo iemand er niet is in hun leven?

‘Wij voeren 1500 gesprekken met kinderen per dag. Als iemand weet hoe moeilijk het is om te luisteren naar kinderen, dan zijn wij dat wel. Oordeelloos luisteren en doorvragen is lastig. Niet voor niets krijgen onze vrijwilligers daarvoor een training. Zeker als je dicht bij een kind staat, heb je al gauw de neiging in te vullen. Ouders schrikken soms terug als hun kind een geheim wil delen of gaat praten over iets waarmee hij of zij zit. Veel van zulke kinderen nemen contact met ons op. Zij denken dat eenzaamheid alleen bij oudere mensen voorkomt en dat zij dus raar zijn als ze zich eenzaam voelen. Sociale media wekken het idee dat iedereen een fantastisch leven heeft, behalve jij. Dat is natuurlijk niet het geval. Wij stellen kinderen gerust door aan te geven dat ze niet de enigen zijn met gevoelens van eenzaamheid.’

Wat ís eenzaamheid?

‘Dat is een subjectief gevoel waarbij iemand kwalitatief goede relaties mist. Eenzaamheid kent vele gezichten. Het kan zijn dat een kind het moeilijk vindt contacten te leggen en daardoor weinig vrienden heeft. Het kan zijn dat hij of zij zich buitengesloten voelt, wordt afgewezen door naasten of gepest. In een gezin kan veel aandacht gaan naar een ziek broertje of zusje. Het kan ook zijn dat een kind er chronisch last van heeft, wat kan leiden tot een depressie of zelfs zelfmoordgedachten.’

Verdwijnt bij kinderen die door corona te maken krijgen met eenzaamheid dat gevoel niet als het virus bedwongen is?

‘Waarschijnlijk wel, maar niet automatisch. Jongeren missen contacten met leeftijdsgenoten. Het is nu zomervakantie; er is nog steeds geen vaste structuur. En corona is nog niet over; in veel situaties gaat het leven op anderhalve meter door. Veel kinderen gaan niet op vakantie. Ze blijven thuis. Daarom vinden wij het zo belangrijk dat jongeren weten dat ze niet alleen rondlopen met het idee eenzaam te zijn.’

Neemt eenzaamheid onder kinderen toe?

‘Dat vind ik lastig om vast te stellen op basis van dit onderzoek. We weten uit eerder onderzoek dat de helft van de kinderen zich weleens eenzaam voelt. Maar willen we de vraag beantwoorden of er meer eenzame kinderen zijn, dan moeten we daar volgend jaar opnieuw onderzoek naar doen.’

Hoe signaleer je als ouder dat je kind eenzaam is?

‘Wat je als ouder, opa of oma, leraar of andere vertrouwenspersoon kunt doen, is de vraag stellen van onze campagne: Hoe gaat het met jou? En dan luisteren en doorvragen en niet bang zijn of schrikken. Het is belangrijk dat je open vragen stelt: wat kan ik voor je doen, wat kun je zelf doen om lekkerder in je vel te zitten? Begin met een hoe- of een wat-vraag.’

U houdt alleen een onlinecampagne. Dus geen krantenadvertenties of tv-spotjes. Waarom?

‘We hebben de campagne opgezet met jongeren. Zij zitten de hele dag op sociale media. Via deze kanalen kunnen wij hen het beste bereiken. Wij hebben er korte, informatieve filmpjes op gezet. Op onze website staat een aparte pagina over eenzaamheid.

Verder kunnen kinderen van twaalf tot achttien jaar op ons forum in contact komen met leeftijdgenoten. Onze belangrijkste boodschap: maak eenzaamheid bespreekbaar. Dat lucht enorm op.’ <

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Boegeroep op de trappen van Tivoli. 'Studieschuld is geen verantwoordelijkheid, maar pech'

Tientallen studenten woonden maandag een bijzondere rechtszaak bij: ‘De berechting van de pechstudent’. Een ludiek theaterstuk met een serieuze boodschap: het is oneerlijk dat een miljoen studenten geen basisbeurs kreeg.

Afbeelding

Prins Bernhard, redder in het watersnoodgebied waar hij soms kordaat moest optreden

In februari 1953 maakte prins Bernhard vele vluchten boven het watersnoodgebied. Hier en daar haalde hij een drenkeling van het dak of zette hij een burgemeester opzij. ‘Ik heb gedaan wat ik moest doen’, zei hij later.

Afbeelding

Op de Caribische eilanden is het de hoogste tijd om de 'misdaad tegen de menselijkheid' onder ogen te zien

Kroonprinses Amalia en haar ouders zijn op de helft van de kennismakingsreis naar de Caribische delen van het Koninkrijk. De eilanden vragen aandacht voor het koloniaal verleden. Het stilzwijgen is daarmee verbroken.

Afbeelding

Raad van State: spreidingswet is te ingewikkeld en moet worden aangepast

De spreidingswet is 'onnodig complex' en 'roept dringende vragen op' over de uitvoerbaarheid. Dat zegt de Raad van State in zijn advies over het wetsvoorstel.

Afbeelding

Reisbranche boos over ultimatum Schiphol

Reisorganisaties zijn boos dat er volgens Schiphol-topman Ruud Sondag in de drukke meivakantie en zomer mogelijk toch weer beperkingen nodig zijn voor het aantal reizigers.

Afbeelding

Baas OM verdedigt preventieve arrestaties

De hoogste baas van het Openbaar Ministerie (OM), Gerrit van der Burg, vindt dat 'protesten steeds grimmiger worden' en verdedigt in een interview met NRC de preventieve aanhoudingen van klimaatactivisten, nu ruim een week geleden.