Luister naar

Onrust over test op syndroom van Down

Nieuws
AMSTERDAM - De bloedtest op het downsyndroom leidt tot ongerustheid. Worden er nog wel kinderen met down geboren?
Petra Noordhuis
woensdag 16 maart 2011 om 10:15
Onrust over test op syndroom van Down
Onrust over test op syndroom van Down

En op welke aandoeningen gaan we in de toekomst nog meer testen? Het zijn irreële vragen, vindt onderzoeker Cees Oudejans van het VU medisch centrum. 'De bloedtest is een verbetering van de bestaande route.'

In het bloed van een zwangere vrouw zit DNA van de foetus. Het VU medisch centrum heeft in samenwerking met Britse en Chinese medische centra een bloedtest ontwikkeld, waarmee op grond van dat erfelijke materiaal kan worden vastgesteld of de foetus downsyndroom heeft. De test is voor 98 procent betrouwbaar en is risicoloos, in tegenstelling tot de vruchtwaterpunctie en de vlokkentest die tot een miskraam kunnen leiden.

Een verbetering dus. Toch leidde het nieuws over de bloedtest vorige week tot verontruste reacties. Esmé Wiegman van de ChristenUnie stelde er Kamervragen over. Zij denkt dat screenen op downsyndroom slecht is voor de beeldvorming van mensen met dit syndroom.

Ook vreest ze dat ongeboren kinderen in de toekomst op meer aandoeningen getest worden, omdat er van het DNA steeds meer valt af te lezen. 'Het ontvangen van nieuw leven moet niet iets gaan worden van risicoberekeningen en -selecties', vindt zij.

Volkskrant-columnist Marcel van Dam schreef naar aanleiding van de bloedtest dat ziekte meer een keuze wordt en dat alle screeningsmogelijkheden tot sociale druk leiden om voor abortus te kiezen. Door de bezuiniging op de zorg is het volgens de oud-PvdA-politicus toch al moeilijker te besluiten een gehandicapt kind geboren te laten worden. 'Een flink deel van de door het kabinet-Rutte/Verhagen aangekondigde bezuinigingen heeft betrekking op allerlei steunregelingen voor mensen met geestelijke of lichamelijke gebreken. Dat zal de druk om te aborteren op ouders die de geboorte van een kind met een afwijking vrezen, groter maken. Dat is geen wens of opvatting, maar een ongemakkelijke waarheid.'

Ondersteuning

'Daar heeft hij gelijk in', zegt Gert de Graaf van de Stichting Downsyndroom. 'Als je zegt dat ouders de keuze hebben tussen abortus en het uitdragen van de zwangerschap, moet er ook goede ondersteuning zijn als het kind wel wordt geboren.'

Die ondersteuning laat te wensen over, zegt hij verwijzend naar de bezuinigingen op het passend onderwijs. Onderzoeker dr, Cees Oudejans, hoofd van het moleculair biologisch lab van het VU medisch centrum, vindt alle kritiek niet terecht. 'De bloedtest is een verbetering van de bestaande route', benadrukt hij.

Vrouwen die willen weten of ze in verwachting zijn van een kindje met downsyndroom, beginnen nu meestal met de combinatietest. Het bloed van de moeder wordt getest op de aanwezigheid van twee zwangerschapseiwitten en de nekplooi van de foetus wordt door middel van een echo gemeten. Een dikke nekplooi kan wijzen op downsyndroom.

'De combinatietest geeft alleen een kansberekening en leidt tot onnodig vervolgonderzoek. Uit de test kan komen dat er een verhoogde kans is dat het kindje downsyndroom heeft. Meestal wordt er dan voor vervolgonderzoek gekozen', vertelt Oudejans. Dat vervolgonderzoek bestaat uit een vruchtwaterpunctie of vlokkentest, die beide in ongeveer 1 procent van de gevallen een miskraam veroorzaken.

Drempelverlagend

Omdat de bloedtest betrouwbaar en risicoloos is, verwacht Gert de Graaf van de Stichting Downsyndroom een toegenomen vraag naar prenatale screening op downsyndroom. 'Ik denk dat de bloedtest drempelverlagend is. Een deel van de vrouwen kiest op dit moment niet voor de combinatietest, omdat ze weten dat er alleen een risico-inschatting uitkomt, waarna je alsnog zekerheid wilt door een vruchtwaterpunctie of vlokkentest te doen, met het risico op een miskraam. Die hobbels heb je met de bloedtest niet meer. Toch zal er ook altijd een aanzienlijke groep ouders blijven die bewust afzien van screening op downsyndroom, omdat een kind met downsyndroom sowieso welkom is in hun gezin.'

De angst dat er straks geen kinderen met downsyndroom meer worden geboren, is niet terecht, vindt ook Oudejans. 'Iedereen heeft de vrijheid zich níét te laten testen op downsyndroom.'

Hij kan een toegenomen vraag niet uitsluiten, maar verwacht het zelf niet. 'Ik denk dat de mensen die voor de DNA bloedtest zullen kiezen dezelfde overwegingen maken als de zwangere vrouwen die nu voor de combinatietest kiezen.'

Ireeël

De vrees van Esmé Wiegman dat er tijdens de zwangerschap op meer en meer ziektes getest zal worden, vindt hij 'irreëel'. 'Het is net zoiets als bij de invoering van de MRI-scan vragen: "Gaan we nu elke kleine afwijking detecteren?" Ook al zouden we op alle afwijkingen kunnen testen, het zou te duur zijn het iedereen aan te bieden.'

Wetenschappers verwachten overigens wel dat met dezelfde bloedtest straks ook de afwijkingen trisomie 13 en trisomie 18 opgespoord kunnen worden. Dit zijn net als het syndroom van Down (ook wel trisomie 21 genoemd) erfelijke afwijkingen waarbij er van een chromosoom drie stuks aanwezig zijn, in plaats van de normale twee.

Het VU medisch centrum zet zich er voor in de test vanaf begin volgend jaar aan te bieden.

Of de zorgverzekeraars de bloedtest willen vergoeden, is nog onduidelijk. Er moet nog een kosteneffectiviteitstudie worden gedaan.

Mail de redactie
Mail de redactie
Heeft u een tip over dit onderwerp, ziet u een spelfout of feitelijke onjuistheid? We stellen het zeer op prijs als u ons daarover een bericht stuurt.
Afbeelding

Reeën en herten zijn de grootste houtrovers: 'Zaailingen van bestaande bomen krijgen nauwelijks kans'

Houtroof uit de natuur is van alle tijden en geen trend vanwege de hoge energieprijzen. Maar de Nederlandse bossen worden wel ‘gesloopt’. Daders zijn reeën en herten.

Afbeelding

Het debuut van prinses Amalia op de Caribische eilanden markeert ook de 'verandering in denken'

Een grote koninklijke delegatie, voor het eerst met prinses Amalia, reist de komende twee weken door het Caribische deel van Nederland. Bovenal markeert het bezoek de omslag in het denken over het slavernijverleden.

Afbeelding

Staatssecretaris Eric van der Burg: 'Een nieuwe asielcrisis? Daar zitten we al in'

Staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) sprak donderdag met zijn Europese collega’s over de asielcrisis. ‘Het is lang geleden dat de regeringsleiders zich hierover hebben gebogen.’

Afbeelding

Inchecken met je bankpas: hoe werkt het en is dit het einde van de OV-chipkaart? Vier vragen

Vanaf dinsdag kunnen treinreizigers bij de NS ook inchecken met hun bankpas, creditcard of mobiele telefoon. Vanaf eind maart moet dit in het hele Nederlandse openbaar vervoer mogelijk zijn. Wat verandert er en kunnen reizigers hun OV-chipkaart nu weggooien?

Afbeelding

Woede om opgepakte klimaatactivisten. 'Ik heb m'n baas ingelicht dat ik kan worden gearresteerd'

In aanloop naar de demonstratie van zaterdag op de A12 zijn donderdag zes klimaatactivisten aangehouden. Zij worden verdacht van opruiing. Maar volgens de actiegroep willen de autoriteiten de blokkade 'de kop indrukken'.

Afbeelding

Axel en Mariëlle zijn klimaatactivist én christen: 'Ik denk niet dat mijn kinderen mijn leeftijd halen'

Ze blokkeren zaterdag de snelweg A12 in het centrum van Den Haag en hielden onlangs een gebedsviering op Schiphol. Wat drijft christelijke klimaatactivisten? Het verhaal van Axel en Mariëlle.